Morgunblaðið - 29.07.1966, Qupperneq 8

8
MORCU N BLAÐIÐ
1 Fösfudagur 29. júlí 1966
Hvað áttu Vestmanna
eyingar að bíða lengi
Sjónvarpsmálið t Ijósi sögu og sfaðreynda
Sjónvarpsmálið í ljósi sögn og
staðreynda.
Furðalegu moldviðri hefur ver
ið þyrlað upp vegna áhuga Vest-
mannaeyinga fyrir því, að hafa
not sjónvarpstækja sinna, og
framtaks til að svo mætti verða.
Hvað okkur viðkemur er mál
þetta afar einfalt og ætti ekki
að vera neinum svo viðkvæmt,
sem raun ber vitni, spurningin
er einfaldlega þessi: Á að meina
hluta Landsmanna að njóta sömu
aðstöðu og stærsti hluti þjóðar-
innar hefur notið á undanförn-
um árum, til að sjá sjónvarp
það, sem í landinu er starfrækt
með leyíi stjórnarvalda?
• Fólkiff sækir í þét'tbýiiff.
iÞað er kunnara en frá þurfi
að segja, að við, sem byggjum
einangraða og oft afskekkta
staði, förum margs á mis af
þeim þægindum og tækifærum,
sem fjölmennið í höfuðborginni
og nágrenni hefur upp á að
bjóða, og nútímafólk sækist
eftir.
Gleggsta dæmið er stöðugur
fólksflutningur utan af lands-
byggðinni í þéttbýlið. Oft á tíð-
um er þetta mikil blóðtaka fyrir
fámennari héruð, svo ekki sé
talað um hina miklu fjármuna-
flutninga dreifbýlinu í óhag,
sem af þessu leiðir.
En fólkið ræður, og fer þang-
að, sem það telur sig njóta mests
afkomuöryggis og þæginga.
Hugtakið um jafnvægi í byggð
landsins er vel meint og margt
hefur áunnizt, en þótt risafram-
farir hafi orðið viðast hvar á
landinu á undanförnum árum
í afkomumöguleikum og at-
vinnuháttum, þykir samt mörg-
um, sem þar búa, að bilið milli
þeirra og þéttbýlisfólksins haldi
áfram að breikka.
• Þáttur Ríkisútvarpsins
ómetanlegur.
Ríkisútvarpið er sú stofnun,
sem bezta aðstöðu hefur til að
tengja þjóðina saman um hinar
dreifðu byggðir landsins. Frá út-
varpinu fáum við oftast nær
fyrst vitneskju um það, sem er
að ske meðal eigin og annarra
þjóða. Hlutverk útvarpsins til
fegrunar tungu og eflingar menn
ingu þjóðarinnar er hafið yfir
allan efa. Og enginn mundi vilja
missa tækið hitt þótt stundum
heyrist nöldur um efni þess, en
svo mun að sjálfsögðu alltaf
verða, þar sem skoðanafrelsi rík-
Einar S. Jóhannesson
vélstjóri — Minning
í DAG fer fram i Fossvogs-
kirkju útför Einars Sigurjóns Jó
hannessonar, vélstjcra, Ásvalla-
götu 10A. Hann andaðist í Landa
kotsspítala hinn 20. þ. m. eftir
stutta legu. Fæddur var hann 20.
september 1892 í Eyvík í Gríms
nesi og voru foreldrar hans hjón-
in Guðrún Geirsdóttir og Jóhann
es Einarsson, bóndi þar, sem and
aðist háaldraður árið 1964. Á upp
vaxtarárum var Einar heima í
foreldrahúsum, en snemma
komu í ljós hagleikur hans og
hæfni til tæknilegra starfa.
Nítján ára hóf hann nám í járn-
smíði og gekk síðan í Vélstjóra-
skólann, en þaðan útskrifaðist
hann 1917. Frá þeim tíma fram
til 1938 var hann á sjónum, vél-
stjóri og lengst yfirvélstjóri á
togurum. Lék þar hvert starf í
höndum hans og margir vand-
aðir smíðisgripirnir úr málmi
liggja eftir hann frá frístundum
þeirra ára. Heilsunnar vegna
varð hann að hætta sjóferðum
og starfaði hann síðan í landi
til hinztu stundar.
Árið 1923 kvæntist hann eftir
lifandi konu sinni, Karólínu
Guðmundsdóttur, sem þjóðkunn
er af iðn sinni, listvefnaði og
bjuggu þau allan sinn búskap
hér í Reykjavík. Fóru í heimili
þeirra og starfi saman hinir heilla
vænlegu kostir: Dugnaður, smekk
vísi og ráðdeild auk einstakrar
gestrisni og hjálpsemi við skylda
og vandalausEU Miklu barnaláni
áttu þau að fagna, en þau eign-
uðust tvo syni, sem hafa reynzt
hinir nýtustu menn og hafa að
því leyti fetað dyggilega í fót-
spor foreldranna, en þeir eru
Guðmundur, verkfræðingur,
tæknilegur framkvæmdastjóri
Aðalverktaka sf. og Jóhannes,
verkfræðingur, framkvæmda-
stjóri tækeideildar Loftleiða h.f.
Eiga þeír ekki langt að sækja
verkhyggnina og manndóminn
og eigi skorti þá hvatningu for-
eldranna til mennta né góðan
heimanbúnað til háskólanáms í
annarri heimsálfu.
Auk þess sem Einar var mjög
hugsandi maður um ýms mikil-
væg mál og þá ekki sízt hvað
við kunni að taka að lokum þessa
lífs — en á þeim málum sem
öðrum vildi hann taka með skyn-
semi, en forðast skýjaborgir —
hafði harnn mikið yndi af skáld-
skap ef frá er skilinn sá nýtízku-
legasti. Var hann stórvel lesinn
á þessu sviði og minnugur, það
svo að hann kunni utanbókar
mikla ljóðabálka og má það sjald
gæft teljast nú á dögum. Á síð-
ari árum hafði honum daprast
mjög sjón og auk þess sem það
að sjálfsögðu háði honum við
störf, má því nærri geta hvílíkt
mótlæti það hefir verið jafn
fróðleiksfúsum manni að vera
eigi fær um að njóta lesturs
góðra bóka.
Þegar við, sem þekktum Ein-
ar, kveðjum hann nú að sam-
ferðarlokunrv minnumst við sann
vandaðs dugnaðar- og heiðurs-
manns, eins úr hópi þeirra, sem
æðrulausir og yfirlætislausir
standa vörð um þær dyggðir, sem
reynzt hafa traustastir hornstein
ar þess samfélags, sem við búum
við.
Valdimar Stefánsson.
ír.
Fyrir hinar dreifðu byggðir eru
fréttaflutningar dagblaðanna yfir
leitt ekki eins lifandi og útvarps
ins, vegna minni hraða á dreif-
ingu þeirra og ólíkra samgöngu-
möguleika.
• En mikið vill alltaf meira.
Þegar myndin bættist við hið
talaða orð á öldur ljósvakans, og
sjónvarpið var komið til sög-
unnar, rann úpp sú stund, að
þessi merka uppfynding varð að
veruleiki hér á landi.
Svo mikið hefur verið rætt og
ritað um sjónvarpið á Keflavík-
urflugvelli tilgang þess og boð-
skap, að engu verður hér við
bætt, enda ekki unnt fyrir þann,
sem ekki þekkir og getur dæmt
af eigin raun.
Aðeins skal endurtekin sú stað
reynd, að meirihluti þjóðarinn-
ar getur fylgst með sjónvarpi
þessu, og virðist tilkoma þess,
hvað mest hafa ýtt undir stofn-
un sjónvarps Ríkisútvarpsins,
sem nú, góðu heilli, er að hefja
starfsemi sína.
Þessi aðstaða í fjölmenninu, er
ein forsenda þess, hve fólk, sem
vant er orðið sjónvarpinu á erf-
itt með að taka sig upp og
flytja til þeirra staða, sem sök-
um legu sinnar geta ekki boðið
upp á sama. Á þetta ekki hvað
sízt við menntamenn, sem sök-
um legu sinnar geta ekki boðið
upp á sama. Á þetta ekki hvað
sízt við menntamenn, sem svo
mikill skortur er á, í ýmsar stöð-
ur, víðast hvar utan höfuðborg-
arinnar og nágrennis.
Þetta þekkjum við af reynsl-
unnL
• Á þeim sviffum, sem mögu-
legt er eiga landsmenn aff
sitja viff sama borff.
Það eru þessvegna margar
stoðir sem renna undir þá ósk
Vestmannaeyinga og án efa ann-
arra landsmanna, að þar sem því
verður með góðu móti viðkomið,
hafi þeir sama rétt og fólkið á
fjölmenninu.
Vestmannaeyingar voru orðn-
ir leiðir á biðinni. Stjórnendur
Landssímans og Ríkisútvarpsins
voru aldrei tilbúnir að sinna
okkur og veita þá smávægilegu
aðstoð sem þurfti, til að gera
sjónvarpsmyndatöku mögulega.
Síðastliðin 3 ár hefur af og
til verið leitað til framan-
greindra aðila urn mál það, sem
hér um ræðir.
En þegar ekkert gagnaði, brast
þolinmæðin, og var af eigin
rammleik farið á stúfana. Og
tilraunin heppnaðist. Má þess
geta, að efniskostnaður við verk-
Kennedy-fjölskyldan hefur undanfarnar 7 vikur dvalizt í sum
arleyfi á Hawai-eyjum, en heldur nú heimleiðis. Myndin er
af Jacqueline Kennedy og syni hennar John Jr. á flugvellin-
um í Honolulu.
ið er 18—20 þúsund krónur, eða
álíka mikið og ódýrari gerðir
sjónvarpstækja.
• Vestmannaeyingar hafa Iært
af reynslunni.
Þá er rétt að bæta því hér við,
að á sínum tíma var eftir okk-
ar beiðni settur upp svo kölluð
F.M. sendistöð, sem bæta átti
úsendingar útvarpsins, einkum
á hljómlistarflutningL Átti stöð
þessi ekki að eins að koma Vest-
mannaeyingum að gagni, heldur
og öðrum Sunnlendingum.
Hvernig sem á því stóð liðu tæp
2 ár frá því stöð þessi var sett
upp þar til hún var formlega
opnuð og tekin í notkun. Því
miður fór svo að segja má strax,
að stöðin reyndist ónothæf vegna
sífelldra bilana. Er nú F.M. bylgj-
an flestum gleymd hér um slóð-
ir og ekki er kunnugt um að-
gerðir henni til endurreisnar.
í Ijósi framangreindra stað-
reynda ætti flestum að skiljast
undan hvaða rótum framtaks-
semi Vestmannaeyinga í sjón-
varpsmálinu er runnin. #
Hvort Landssímakofanum á
Klifinu hefur verið misboðið á
dögunum, er álitamál, en full-
yrða má að þetta fyrirferðalitla
hjálpartæki (að ummáli eins og
4—5 símaskrár) til að auðvelda
sjónvarpsmyndamóttöku, sem
stungið var inn í Kofann, hefur
komið að miklu betri notum en
margnefndur F.M.-sendir sem nú
stendur þar inng sem þögull
minnisvarði hinna ágætu stofn-
anna, sem að honum standa.
Þegar hjálpartækinu hafði
verið úthýst var því komið fyrir
utan dyra, brá þá svo kynlega
við, að gagnið af því varð mun
meira, og hefur sjónvarpsmynd-
in orðið miklu skýrari og stöð-
ugrL eftir að útburðurinn fór
fram.
Hefðu þeir, sem að aðförinni
stóðu betur mátt muna hið
foma spakmæli: „Að betra er
að iðrast við rætur fjallsins, ea
á hátindi þess.“
Framhald á bls 25
Mót norrœnu búfrœði-
félaganna haldið 3-8 ág,
95 erBendir gestir sitja métið
IIINN 3. ágúst n.k. hefst hér
á Iandi mót félagsskaparins
Nordisk Jordbruksforskeres For
ening (N.J.F.), effa Norræna
B úf ræff if élagsins. Þetta félag
var stofnaff 1918, en Isiand gekk
í þaff 1927, og hefur mót sem
þetta veriff einu sinni haldiff
hér á landi áður — áriff 1954.
1 tilefni þessa móts munu
koma hingað til lands 95 norræn
ir mótsgestir, þar af 16 konur.
Dagskrá mótsins verður mjög
fjölbreytt, fjölmargir fyrirlestr-
ar verða fluttir á mótinu, og er
efni þeirra valið með sérstöku
tilliti til áhugamála íslenzkra bú
fræðimanna. — Fyrirlestrarnir
verða fluttir á sænsku, dönsku
og norsku.
Setning mótsins fer fram í
samkomusal Háskóla íslands kl.
15.30 miðvikudaginn 3. ágúst.
Þar munu Gunnar Árnason,
skrifstofustjóri, Ingólfur Jóns-
son, landbúnaðarráðherra, bjóða
hina erlendu gesti velkomna, og
dr. Halldór Pálsson, landbúnað-
arstjóri, flytur fyrirlestur.
Fyrirlesarar og fyrirlestrar á
móti þessu varða rúmlega 40
talsins, og verður í þeim gripið
inn á æði mörg svið landbúnað-
arins ,svo sem jarðvegsrann-
sóknir, jurtakynbætur, rætt um
vandamál dreifbýlisins, jurta-
sjúkdóma, húsdýraræktun bygg-
inga- og véltækni varðandi land
búnaðinn, o.fL og fl.
Fyrirlesararnir verða frá öll-
um Norðurlöndunum, og meðal
hinna íslenzku fyrirlesara verða
þeir dr. Sturla Friðriksson, Ing-
ólfur Davíðsson, dr. Bjarni
Helgason, Pétur Gunnarsson,
Ámi G. Pétursson, Þórir Bald-
vinsson, Klemenz Tryggvason,
Sigurður Jóhannesson, Jónas
Haraldz, Torfi Ásgeirsson, Zop-
honias Pálsson og Björn Stefána
son. Fyrirlestrarnir verða fluttir
í fundarsal Búnaðarfélags ís-
lands að Hótel Sögu, dagana 4.
og 5. ágúst.
Næstu tvo daga heimsækja
mótsgestir helztu sögustaði og
tilraunastaði varðandi landbúnað
inn hér á Suðvesturlandi. Mótinu
lýkur svo hinn 8. ágúst. Öllum
er heimilt að sitja fyrirlestrana
sem verða á mótinu, en skýrt
verður frá hvaða mál verða á
dagskrá hvem dag í dagbókum
dagblaðanna.