Alþýðublaðið - 23.07.1920, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 23.07.1920, Blaðsíða 1
lþýðubla 1920 Föstudaginn 23. júlf 166. tölubl. lasmasaga krónnnnar. Eftir Ólaf Friðriksson. > -------- (FrhJ. Þegar mistnunurinn á inn- og •átflutningi verður svo mikill að gjaldeyrislækkun hlýst af, getur orsökin verið (miðað við það sem eðlilegt er fyrir landið), að of mikið sé flutt ina, eða of lítið flutt út, og þegar gerð er tilraun til þess að bæta úr gjaldeyris- verðfallinu, þá er vitanlega mjög þýðingarmikið að athugað sé kvort af þessu tvennu.sé orsökin, ef ekki stendur þá svo á, að með sanni megi segja að bæði" hafi verið fíutt of mikið inn, og of iJítið út. Sá sem fíer að athuga hvers ¦vegna danska krónan hafi fallið verður brátt þess vísari að Danir hafa ekki tiutt minna verðmæti út úr landinu en við var að búast. Aftur á móti hafa þeir flutt mikið meira inn en eðlilegt er. Á stríðs- árunum græddu margir menn ó- grynni fjár, og eyddu síðan milj- ónum króna í alls konar óþarfa, 4 sig, á sig og undir sig, svo sem t. d. í kampavín, silkifatnað og bifreiðar, og fóru tugir miljóna króna út úr landinu fyrir þennan varning. Þýzka markið stóð mjög lágt í fyrra, og er mælt að danskir auð- menn hafi keypt 1500 tniljónir 4 von um gróða þegar markið stigi. En í stað þess að stíga féll það ofan í sama sem ekki neitt. Það sem þó öliu öðru fremur qIH falli danskrar krónu, var það, að danskir heíldsalar keyptu kynstrin öll í Ameríku og Eng- landi af varningi sem þeir ætluðu að græða á að selja Þjóðverjum og íbúum hinna nýju rfkja við Eystrasalt. En þegar til kom, höfðu hvorki Þjóðverjar né hinar þjóð- irnar peningaráð, svo að þær ,gætu keypt vörurnar, og dönsku heildsalarnir sátu uppi með þær, og sárt ennið. Þannig varð óhóf og gróðafýsn dönsku auðmannanna til þess að lækka gengi dönsku krónunnar. En hvað var; svo ráðið við þessu i Það var auðvitað að takmarka innflutning, úr því búið var að flytja of mikið verðmæti inn í landið, og það var gert. Árang- urinn af þeirri ráðstöfun kom brátt í ljós, krónan fór að stíga. En áður en langt var umliðið urðu stjórnarskifti í Danmörku; Radi- kala-flokkurinn fór frá völdum, en Vmstrimenn mynduðu stjórn. En sú nýja stjórn nam úr giidi allar ráðstafanir til þess að hækka gengi krónunnar, en síðar hefir danska krónan hríðfallið. Hvers vegna gerði hin nýja stjórn það? Ja— því var baiið við að ráðstafanirnar mundu ekk- ert gagn gera, en Jegðu óþarfa höft á viðskiftalífið, en orsökin var hvorttveggja, það, að stór- gróðamennirnir sem eru Ieiðandi menn í Konservatíva-fíokknum (en við þann flokk styðst Vinstri- mannástjórnin einnig) töldu sig hafa óhag af ráðstöfununum, . og hitt að.aiiur þorri danskra bænda (en það eru þeir sem mynda Vinstrifiokkinn) hafa fremur hag af því að krónan standi Iágt, af því þeir selja afurðir sínár til Englands, og fá borgun i sterl- ingspundum. ^lys. Kolaprammi selaclí:u.r. Menn lbjarg-ast. í fyrradag var byrjað að afferma kolaskip landsverzlunarinnar, sem legið hefir undanfarið á ytri höfn- inni og Hggur enn. Kolin voru látin í uppskipunarpramma og dróg síðan mótorbátur hann í land. Gekk alt slysalaust þangað til sfðdegis f gær,, er tók að hvessa af norðri og var vindurinœ þá á hiið bátana, er þeir fóra milii skips og lands. ^ Prammarnir eru þungir í vövum,. ekki sfzt hlaðnir, enda fór það' svo í sfðustu ferðinni f gærkvöldi, að taugin milli bátanná slitnaði oftar ewá einu sinni og varð ekki að sök, fyr en komið var í hafnar- mynnið. Var mótorbáturinn kom- inn inn úr því, en pramminn í þann veginn að sleppa þegar taugin slitnaði skynditega, rakst pramminn á garðshornið, haiiaðist á hliðina af árekstrinum og sökk á svipstundu. Sex menn voru í prammanmo og lentu þeir allir f sjóinn. Mót- orbáturinn snéri auðvita við f skyndi og hélt á vettvang. Náð- ust 3 mennirnir svo að segja istrax, en hinir náðust bráðlega. Var einn þeirra allþjakaður, en pó ekki hættulega veikur. Það> er ekki dygð þejrra, cr sjá eiga um, að allar tilfærur við vinnu séu í lagi, að ekki hlaust meira slys af þessu, en þettst. Verður ekki betur séð, en að tauginn milli bátanna hafi verið of veik og er Iíklegt, að eftir- leiðis verði vírstrengur notaður. Einnig er ófyrirgefanlegt að hlaða uppskipunarbáta svona. Pramminn er að sögn úr járrai og voru í honum um 100 smái. af kolum. Verður Ifklega erfitt að ná honum upp, en burt verðúr að koma honum af þeim stað, er hann nú liggur á, því það er rétt við hafnarmynnið. Porsteinn €rísI*BOn ritátjórí, hafði í veizlu er haldin var á skip- inu „Ægi" á höfiiinni í Sönder- borg, lesið upp kvæði eftir sig til Danmerkur og Suður-Jótlands. Hafa dönsk blöð birt kæðið 'f heild, eins og fréttastofa Rhzm sendi það át.

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.