Morgunblaðið - 23.04.1970, Page 13

MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 23. APRÍL 1:970
13
Ræða Gunnars
Framhald af bls. H
búa okkur undir að bygg^ja upp
iðnað, sem standast á sam-
keppni við iðnað þróaðra iðnað-
arþjóða, að einmitt skattlagn-
ingu sé beitt af þeirri skynsemi,
að það hvetji til uppbyggingar
sterkra og heilbrigðra fyrir-
tsekja.
Það þarf að miða að því, að
eftirsóknarvert sé að leggja fé í
framleiðsluna með því að fyrir-
tæki geti skilað arði og jafn-
framt byggt sig upp, og séu þess
megnug að ráðast í nýjar fram-
kvæmdir og hætta einhverju í
nýjungar, án þess að vera háð
lánastofnunum um hvem eyri.
Til þess að ná þessu marki verð-
ur að rýmka heimildir um af-
skriftir og er nú þegar komið
fram frumvarp um það á Al-
þingi. Þá verður að hætta að
mismuna eigendum sparifjár,
sem leggja fé sitt í banka eða
kaupa ríkisskuldabréf, og eig-
endum fjár, sem lagt er í fyrir
tæki og draga úr tvísköttun
arðs. Þá þarf að hverfa frá
því, að bæjar- og sveitarfélög
noti annan grundvöll við álagn-
ingu skatts en ríkissjóður og
endurskoðunar, en með því er
fyrirtækjum mjög mismunað eft
ir framleiðslu. Einnig kemur það
mjög illa við fyrirtæki, sem út-
flutning stunda. í>að þarf að
auðvelda samruna fyrirtækja
með því að skattleggja ekki
varasjóði þó að fleiri fyrirtækj-
um sé slegið saman, og það þarf
að auðvelda fyrirtækjum fjár-
festingu með því að fella niður
söluskatt af vélum og annarri
fjárfestingu til iðnaðar. Ýmsar
fleiri ráðstafanir þarf að gera,
sem hér yrði of langt að telja
upp.
Aukin sölustarfsemi mun
verða einn veigamesti þáttur í
viðleitni framleiðenda til að
mæta aukinni samkeppni á inn-
lendum markaði og vinna vörum
sínum aukinn rnarkað innan-
lands og utan. íslenzkir fram-
leiðendur gera sér þetta Ijóst og
má marka það af aukinni aug-
lýsingastarfsemi, kaupstefnum og
auknu og bættu vöruúrvali hér
innanlands. Þá er hafin mark-
viss sókn á erlenda markaði. Út-
fluitnimglssíkriiflstofa Félags ís-
lenzkra iðnrekenda hefur nú
starfað í rúmt ár og hefur starf-
semi hennar verið mikil og fer
sívaxandi. Aðferðir við sölu á
iðnvarningi eru talsvert ólíkar
því, sem beitt er við sölu á þeim
framleiðsluvörum, sem við ís-
lendingar höfum einkum flutt
út fram til þessa. Það er þess
vegna ekki nema eðlilegt, að
okkur skorti menn með reynslu
í sölu á þessu nýja sviði. Mjög
mikilvægur árangur af starfsemi
Útflutningsskrifstofunnar er
einmitt fólginn í því, að sívax-
amdi hópi ungra miamina beflur getf
izt tækifæri til þess að kynna
sér sölu iðnvamings á erlend-
um mörkuðum og öðlast þannig
mjög dýrmæta reynslu, sem mun
koma í ómetanlegar þarfir eftir
því, sem útflutningur á iðnvarn-
ingi eykst.
Að byggja upp útflutning á
iðnvamingi kostar þrotlaust
starf og þar er endanlegur sigur
aldrei unninn.
Mér hefur virzt gæta nokk-
urrar óþolinmæði hér hjá ýms-
um um, að seint gangi að sýna
álitlegar tölur um útflutning iðn
aðarvara. f þvi sambandi vil ég
minna á það, að vinna markað
fyrir svo ágæta vöru sem ís-
lenzkan humar, tók mörg ár og
mikið starf er ennþá fyrir hönd-
um að vinna íslenzkum niður-
suðuvörum traustan markað, þótt
stöðugt sé unnið að því.
Almennur áhugi virðist vera
að vakna á því að stuðla að út-
flutningi iðnaðarvara, og vilja
þar margir leggja gott til. Iðn-
aðariráðunieytið hefuir veitt Út-
flutningsskrifsbofunni mikilvæg-
an fjárhagslegan stuðning og
iðnaðiarráðherra hefur sett á lag
irnar nefnd, sem á að gera til-
lögur um framtíðarskipan út-
flutningsmála iðnaðarins. Þá er
komin fram á Alþingi þings-
ályktunartillaga um útflutnings-
ráð. En í þessu sambandi vil ég
minna á, að haldast verður í
hendur vöruframboð og sölu-
starf. Það væri mjög miður far-
ið að rjúka af stað og bjóða
vörur á erlendan markað, sem
síðar væri svo ekki hægt að af-
greiða og væri þá ver af stað
farið en heima setið.
Hér er um mjög veigamikið
mál að ræða. Það þarf að vinna
ötullega að vöruþróun, þ.e,a.s.
að hanna vaming, sem hentar
þeim mörkuðum, sem við viljum
selja á. í sambandi við vöruþró-
un hefur verið talað um, að við
íslendingar ættum að einbeita
okkur að svokölluðum þjóðleg-
um iðnaði, og er þá átt við
þann varning, sem framleiddur
er úr innlendum hráefnum. Það
væri miður farið, ef við ætluð-
um að sníða okkur svo þröng-
an stakk. Það er auðvitað sjálf-
sagt að við hagnýtum okkar eig-
in hráefni og stefnum að því
að vinna úr þeim verðmæta iðn-
aðarvöru í landinu. En vöruþró
un og hönnun byggist fyrst og
fremst á því, hvaða tökum ein-
staklingurinn nær á efninu; lista
maðurinn, iðnaðarmaðurinn eða
vísmdamaðurinn. Hvaðan efnið
kemur skiptir minna máli. Þessa
höfum við mörg dæmi frá hrá-
efnasnauðum löndum.
Annar þáttur hefur gífurlega
þýðingu í sambandi við við-
skipti við önnur lönd og getur
í mörgum tilfellum haft úrslita-
þýðingu í sambandi við útflutn-
ing, en það er þáttur samgangna
við aðrar þjóðir. Hagsæld þjóð
ar okkar hefur frá upphafi ver-
ið nátengd samgöngum á sjó. Tíð
ar og ódýrar samgön/gur vega upp
það óhagræði, sem er á fjar-
lægð okkar frá mörkuðum og
stuðlar jafnframt að lægra vöru
verði innanlands. Það er okkur
því nauðsynlegt að nota full-
komnustu tækni og beita ýtr-
ustu hagræðingu við rekstur og
skipulag flutninga á sjó. Farm-
gjöld á iðnvarningi, sem fluttur
er til útlanda, mega ekki verða
til þess að gera varninginn
ósamkeppnishæfan.
Þessu til áherzlu má benda á
hin gífurlegu áhrif, sem sam-
göngur hafa á þróun byggðar-
laga hér á landi.
Flugið er orðið okkur íslend-
ingum algjör nauðsyn, ef
stunda á sölumennsku á erlend-
um markaði með nokkrum ár-
angri. Tíðar ferðir á kaupstefn-
ur og samskipti við kaupendur
eru forsendur þess, að viðskipti
takist. Er því mjög mikilvægt,
að ekki sé of kostnaðarsamt að
komast milli landa. Ferðir til út
landa eru ekki nein forréttindi
heldur nauðsyn og nauðsynlegri
fslendingum en flestum öðrum
þjóðum.
Þá er það afar mikilvægt, að
öll fjarskipti geti gengið vel og
séu hamdhæg og ekki of kostn-
aðarsöm. Við fslendingar munum
nú sennilega vera eina vestræna
þjóðin, sem ekki getur bagnýtt
sér sjálfvirkan síma milli landa.
Eitt atriði ennþá þarf að
benda sérstaklega á í sambandi
við aðild okkar að EFTA. Það
er hin aðkallandi og brýna rnauð
syn þess, að sett verði lög um
einokun og hringamyndun. fs-
land mun vera eina landið, sem
er aðili að Fríverzlunarbanda-
laginu og ekki hefur slík lög og
er það okkur íslenzkum fram-
leiðendum mjög mikið áhyggju-
efni, þar sem við teljum okkur
ekki hafa þá vernd, sem okkur
er nauðsynleg til þess að erlend
stórfyrirtæki geti ekki náð ein-
okunaraðstöðu á markaði okkar.
önnur veigamikil forsenda
þess, að aðild EFTA verði til
góðs, en ekki til ófarnaðar, er
að þess sé gætt, að framleiðslu-
kostnaður fyrirtækja hækki
ekki meir e n svarar aukinni
framleiðni. Takist það ekki hef-
ur það í för með sér, að sam-
keppnisaðstaða framileiðsilunnar
rýrnar einmitt á þeim tíma, sem
mest er í húfi, og allt veltur á að
unnt sé að vinna framleiðslunni
markað erlendis.
Um EFTA aðild álmennt vil
ég segja, að iðnrekendum er
vissulega ljós sá vandi, sem
þeim er á höndum við að mæta
hinum breyttu aðstæðum og
hinni auknu samkeppni. Þeim er
einnig ljóst, að ekki er skynsam
legt að standa á móti þróuninni
til stærri markaðsheilda. Skoð-
anakönnun sú, sem fram fór
meðal iðnrekenda um aðild ís-
lands að EFTA sýnir vissulega,
hversu ríka ábyrgðartilfinningu
iðnrekendur hafa, þar setn þeir
tóku afstöðu með málinu, þótt
þeim væri það ljóst, að aðild
bitnaði hart á mörgum meðlim-
um félagsins. Held ég að iðn-
rekendur hafi sýnt þar meiri
ábyrgðartilfinningu en venjast
má meðal hliðstæðra hagsruuna-
hópa.
Það verður að vona að aðild-
in að EFTA verði almennt til
góðs. Hún verði til þess að
raunhæfar sé tekið á efnahags-
vandamálunum og það gert í sam
ræmi við þarfir atvinnuveganna.
Það er nú ljósara en nokkru
sinni áður, að flestar þjóðir
stefna að því að sameinast í
stærri efnahagsheildir og er
ástæðan fyrst og fremst sú, að
smærri þjóðir geta ekki staðið
hinum stærri á sporði í þróun
tækninnar. f Evrópu virðist vera
markvisst stefnt að því, að lönd
Fríverzlunarbandalagsins og
Bfnalhagsbandalagsina samemist
í eina efnahagsheild. Þær þjóð-
ir, sem ekki treysta sér til að
bindast öðrum þjóðum svo nán-
um böndum, munu reyna að ná
einhverju samkomulagi við þau,
og er nú svo komið, að öll Frí-
verzlunarbandalagslöindin hafa
óskað eftir viðræðum við Efna-
hagsbandalagið. að íslandi einu
undanislkildu. Er okkuir vissulega
vandi á höndum, en óneitanlega
mun það gera aðstæður okkar
auðveldari, að við skulum þegar
vera orðnir aðili að Fríverzlun-
arbandalaginu og geta þannig
fylgzt að með öðrum þjóðum,
sem svipað er ástatt um, og á ég
þar fyrst og fremst við Finna og
Austurríkismenn.
Ég vil að lokum segja þetta.
Það er trú mín, að þegar litið
verður til baka til þessara síð-
ustu ára, verði þau talin ein
merkustu tímamót í atvinnusögu
landsins. Þá hafi fslendingar
hafið markvisst göngu sína inn
á öld tækninnar til þess að taka
sér þar með sæti meðal hinn-a
þróuðu iðnaðarþjóða og tryggja
þannig efnahagslega velferð
þj óðarinnar.
CjLkL
ecj
t
ótimar
Hf. Öígerðin Egill Skallagrímsson
Sumarbústaður
Vil kaupa eða taka á leigu sumarbústað í nágrenni
Reykjavíkur.
Tilboð sendist afgr. Mbl. fyrir 1. maí merkt: „Sumar — 434".
SUMARGjOF

FORD CORTINA
ArG. 1970
VOLKSWAGEN 1300
ÁRG. 1970
LANDSHAPPDRÆTTI
SJÁLFSTÆÐISFLOKKSINS
•V ■iíf
'iS-V.'íL Jfc
Hvítir
strigaskór
Hagstœtt
verð
Austurstrœti