Morgunblaðið - 02.04.1977, Page 1

40 SIÐUR OG LESBOK
75. tbl. 64. árg.
LAUGARDAGUR 2. APRlL 1977
Prentsmiðja Morgunblaðsins.
Bandaríkjamenn og
Rússar einbeiti sér
að Miðausturlöndum
— segir Sadat Egyptalandsforseti
Bonn, 1. aprfl. AP.
ANWAR Sadat Egypta-
landsforseti sagði á
fundi með fréttamönnum í
Bonn í dag, þar sem hann
hefur verið í opinberri
heimsókn í tvo daga, að
Sovétmenn og Bandarfkja-
menn ættu að leggja
áherzlu á að leysa vanda-
málin í löndum fyrir botni
Miðjarðarhafs og leggja til
hliðar ágreining sinn á
öðrum sviðum. Sadat sagð-
ist sammála Helmut
Schmidt, kanslara V-
Þýzkalands, um að árið
upp á besta
á að leysa
í Miðaustur-
að hann sæi
1977 byði
möguleika
vandamálin
löndum og
enga ástæðu fyrir því að
frestað yrði að finna siíka
lausn.
Sadat sagði að hann og Schmidt
hefðu rætt ftarlega deilur Araba
og tsraela og alla möguleika á að
kalla Genfarráðstefnuna um
friðarumleitanir f Miðaustur-
löndum saman. Sagði Sadat
nauðsynlegt að menn notuðu
þetta góða tækifæri, því að
enginn vissi hvað árið 1978 kynni
að bera í skauti sér.
Schmidt kanslari, sem einnig
sat blaðamannafundinn, sagði er
hann var spurður um afstöðu V-
Þjóðverja til þess að Palestínu-
menn fengju fulltrúa á Genfar-
ráðstefnunni, að það væri skoðun
sín að Palestínumenn yrðu með
einhverjum hætti að fá að hafa
talsmenn á ráðstefnunni, en það
væri eitt af málunum, sem taka
yrði afstöðu til fyrir ráðstefnuna,
að finna malamiðlunarleið þ.a.l.
sem allir gætu sætt sig við.
Sadat sagði að Palestínumálið
yrði eitt af þeim málum, sem
hann myndi ræða við Jimmy
Carter Bandarfkjaforseta i næstu
viku í Washington og sagðist
Framhald á bls 22.
AP-simamynd
Sadat Egyptalandsforseti kannar heiðursvörð á Bonnflugvelli ásamt Walter Scheel kanslara V-
Þýzkalands f gær.
Rússar saka Carter
um áródursbrögd
Moskvu 1. aprfl. Router.
SOVÉTMENN sökuðu í
dag Carter Bandaríkjafor-
seta um að nota áróðurs-
Rannsókn á f jár-
málum Sanjays
Nýju Delhf. 1. apríl. Reuter—AP.
CHARAN Signgh, innanríkisráð-
herra Indlands, sagði f dag, að
hann myndi fyrirskipa rannsókn
á fjármálum Sanjays, sonar
Indíru Gandhfs fyrrum forsætis-
ráðherra. Singh skýrði indverska
þinginu frá því að rannsóknin
myndi beinast að framkvæmdum
Sanjays f sambandi við byggingu
risavaxinnar bifreiðaverksmiðju.
Þá sagði ráðherrann að rannsókn
yrði einnig gerð á fjármálum
Bansi Lals, fyrrum varnarmála-
ráðherra, sem er náinn vinur og
samstarfsmaður Sanjays, svo og
að rannsókn myndi fara fram á
ný vegna 700 þús. sterlingspunda,
sem svikinn voru út úr Indlands-
banka fyrir 5 árum, til að kanna
hvort einhverjir ráðherrar
stjórnarinnar á þeim tfma hefðu
átt þar aðild að.
Tilkynning um þetta kom eftir
harðar tveggja klukkustunda
umræður í þinginu, þar sem
stjórnarþingmenn kröfðust rann-
Framhald á bls 22.
brögð til aö reyna að
þrengja skoðunutn Banda-
ríkjamanna á afvopnunar-
málum upp á þjóðir heims.
Þessar ásakanir komu
fram í frétt frá Tass-
fréttastofunni, sem birt
var í öllum sovézkum blöð-
um í dag, af fundi Carters
á miðvikudag, þar sem
hann ræddi viðræður
Cyrus Vance við sovézka
ráðamenn um takmörkun
kjarnorkuvopna.
Tass-fréttin er talin renna stoð-
um undir það álit vestrænna
stjórnmálafréttaritara, að hinn
óvænti fundur Andrei Grómýkós,
utanríkisráðherra Sovétrikjanna,
með 500 sovézkum og erlendum
fréttamönnum í gær, hafi verið
tilkominn vegna ummæla Cart-
ers. Carter sagði þá að tillögur
þær, sem Vance hafði farið með
til Moskvu, hefðu verið svo mikil-
Erfiðleikar Svía ástæðan
fyrir gengisfellingunni
Briissel, 1. apríl. AP — Reuter.
HIN óvænta tilkynning í kvöld
um að gengi sænsku, norsku og
dönsku krónanna verði fellt á
mánudaginn á rætur sfnar að
rekja til greiðsluerfiðleika
Svfa og var fundur efnahags-
ráðherra og seðlabankastjóra
landanna sjö, sem aðild eiga að
hinu svokallaða „snáksgjald-
eyriskerfi“, kallaður saman að
beiðni Svfa.
Lækkar gengi sænsku krón-
unnar um 6%, en gengi norsku
og dönsku krónanna um 3%.
Öll löndin verða eftir sem áður
aðilar að snákskerfinu, sem i
eru auk þeirra, V-Þýzkaland,
Belgia, Lúxemburg og Holland.
Fljóta gengi þessara landa sam-
an sem ein heild gagnvart
gjaldmiðli annarra þjóða.
Tilkynning þessi kom sem
fyrr segir mjög á óvart, því að
gjaldeyrismarkaðir hafa verið
fremur rólegir undanfarið og
ekki vitað um þrýsting á gjald-
miðil nokkurs þessara 7 landa.
Fjármálasérfræðingar í
Brússel sögðu i kvöld, að fund-
urinn í dag hefði verið haldinn
að beiðni sænsku stjórnarinnar
vegna greiðsluerfiðleika lands-
ins við útlönd. Hin aðildarríkin
voru að sögn ekkert sérlega
hrifin af verulegri sænskri
gengislækkun, en Danir og
Norðmenn töldu sig verða að
fylgja með. Norðmenn, með
alla Norðursjávaroliu sina, eiga
ekki við greiðsluerfiðleika að
stríða, en þar sem 20% af út-
flutningi Norðmanna fara til
Svíþjóðar þótti nauðsynlegt að
lækka gengið um 3% til að
norskar iðnaðarvörur væru
samkeppnishæfar við sænskar.
Þar fyrir utan standa yfir bæði
í Noregi og Danmörku erfiðar
og viðkvæmar viðræður um
launamál á vinnumörkuðunum
og atvinnurekendur í þessum
löndum hefðu tekið upp harð-
ari afstöðu ef ekki hefði verið
fylgst með Svium í þessu máli.
vægar og umfangsmiklar, að
Sovétmenn þyrftu meiri tíma til
að skoða þær og því hefðu þeir í
fyrstu umferð hafnað þeim.
Grómýkó tætti hins vegar tillög-
urnar í sig á fundinum í gær og
sagði að þær miðuðu að þvi einu
að grafa undan öryggi Sovét-
rikjanna og Varsjárbandalags-
ríkjanna með ójafnri minnkun á
kjarnorkuvopnabúnaði þjóðanna.
Tass-fréttastofan segir að tillög-
urnar hefðu einhliða verið Banda-
rikjamönnum í hag og þvi hefðu
ummæli Bandarikjaforseta verið
hreinn áróður.
Stjórnmálafréttaritarar telja að
Sovétstjórnin muni á næstunni
hefja mikla herferð til að beina
athyglinni að eigin tillögum i af-
vopnunarmálum. Rússar hafa
alltaf haldið því fram, að þeir hafi
átt frumkvæðið að öllum meiri-
háttar samningum um afvopnun-
armál og þvi er einnig hugsan-
legt, að þeim finnist Bandaríkja-
menn vera að reyna að stela sen-
unni frá sér með fyrrgreindum
tveimur tillögum.
Zbigniew Brezezinski öryggis-
málaráðgjafi Carters forseta sagði
á fundi með fréttamönnum i
Washington í dag, að Bandaríkja-
menn hefðu lagt sig alla fram um
að taka risastökk í átt til afvopn-
unar og væru reiðubúnir til að
ræða hvað það væri, sem Sovét-
mönnum fyndist óaðgengilegt.
Hann sagði að Bandaríkjamenn
hefðu m.a. boðist til að leggja
Framhald á bls 22.
Þingið í
Brazilíu
sent heim
Brasilíu, 1. aprfl. AP.
Herforingjastjórnin f Brasilfu
rak í dag þing landsins heim f
hegningarskyni fyrir að þingið
hafnaði stjórnarskrárbreytingu f
sambandi við endurskipulagn-
ingu dómsmálakerfis landsins. I
tilkynningu frá stjórninni eftir
fund Ernestos Geisels, forseta
landsins og öryggisráðsins sagði
að þingið yrði nú sent heim um
tfma, en ekki sagt hve lengi það
yrði.
Geisel átti að flytja útvarps og
sjónvarpsávarp til þjóðarinnar i
nótt. Meðan þing situr ekki getur
forsetinn beitt sérstökum völdum
skv. svokallaðri stofnanalöggjöf,
sem er yfir stjórnarskrána hafin.
Getur hann því beitt forsetavaldi
til að koma i gegn frumvörpum,
Framhald á bls 22.
Einkalögsaga Ira
tekur gildi 10. apríl
Dublin, 1. aprfl Reuter
RlKISSTJÓRN Irska lýðveldisins
tilkynnti f kvöld, að skipum
lengri en 33 metrar, yrði bannað
að veiða innan 50 mflna einkalög-
sögu trlands frá og með 10. aprfl
n.k. Stjórnin tók þessa ákvörðun
eftir að Bretar höfðu hafnað
EBE-áætlun um fiskikvóta og
fiskverndunarráðstafanir á fundi
sjávarútvegsráðherra handalags-
ins f Brússel um helgina.
Fresturinn til 10. apríl er gef-
inn til að gefa öðrum EBE-rikjum
tækifæri til að tilkynna fiski-
mönnum sinum um breytinguna.
Einnig mun gefast lengri timi til
frekari viðræðna innan EBí’.
V-Þjóðverjar og Hollendingar
hafa manna harðast barist gegn
þessum fyrirætlunum Ira, en þær
voru fyrst. tilkynntar í byrjun
þessa árs. Beinast aðgerðirnar
einkum að sovézkum og pólskum
togurum, sem taka mikinn afla á
írskum miðum.