Morgunblaðið - 29.05.1979, Qupperneq 11

Morgunblaðið - 29.05.1979, Qupperneq 11
MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 29. MAÍ1979 11 „Umönnun barnanna sé sem mest í höndum sama fólksins María Finnsdóttir hjúkrunar- fræðingur flutti erindi á ráð- stefnunni um „Barnið á sjúkra- húsi“. María vann um margra ára skeið á barnasjúkrahúsi og hefur lokið B.A.-prófi í barnasál- fræði. Hún vinnur nú við að skrifa rittcerð um þetta efni. María sagði megináherzlu verða að leggja á fræðandi starf í þessu sambandi. Það væri nauðsynlegt að foreldrum væri gerð grein fyrir ábyrgð sinni í þessum efnum eins og öðru er viðvíkur uppeldis- málum. „Þetta er þáttur sem koma ætti inn í skyldunám í framhaldsskólum," sagði hún. „Það má skipta börnum á sjúkrahúsum í tvo hópa. Börn innan við 6 mánaða aldur hafa ekki náð nægilega persónulegu og öruggu sambandi við sína nánustu og ef sambandið rofnar algjörlega — segir María Finnsdóttir hjúkr.fræðingur við þann aðila, er staðið hefur því næst, þá getur þroski þess beðið skaða. Eftir 6—8 mánaða aldurinn hafa myndast tilfinningaleg tengsl og tíminn rá þessum aldri allt fram til 3 ára aldurs getur verið mjög viðkvæmur. Börn geta orðið fyrir sálrænum truflunum, en þetta er mjög einstaklings- bundið. Þess vegna er áríðandi að gott samband sé milli hjúkrunar- fólks á sjúkrahúsum og aðstand- enda barnanna, þannig að hægt sé að gera sér grein fyrir þörfum barnsins og hver viðbrögð þess geta orðið." María sagði einnig, að mjög Þessi mynd fylgdi sérprentun á fyrir- lestri Grétars Marinóssonar sálfræð- ings. Myndin er teiknuð af barni og sýnir hugmynd þess af sjúkrahúsdvöl. nauðsynlegt væri að áfram yrði haldið þeirri stefnu að leyfa aðstandendum að vera sem mest hjá börnum sínum á sjúkrahúsum. En ekki væri það einhlítt, að foreldri gæti setið hjá barni allan vistunartíma þess á sjúkrahúsi. Það væri því ekki síður áríðandi í skipulagi á barnadeildum að sjá til þess að umönnun barnanna væri sem mest i höndum sama fólksins. „Þó hjúkrunarfólk geti aldrei komið í staðinn fyrir for- eldri þá getur það haft alvarleg áhrif á sálarlíf barnsins, að aldrei sé sá sami við hlið þess nema stutta stund, — að það geti aldrei sett traust sitt' á neinn. Brezk heilbrigðisyfirvöld gáfu út reglu- gerð árið 1969 þar sem kveðið er skýrt á um að starf á barnadeild- um skuli skipulagt með þetta að markmiði." / María Finnsdóttir María sagði miklar breytingar hafa orðið á viðhorfi fólks til sjúkradvalar barna á undanförn- um árum. Heimsóknartímar á barnadeildum hefðu fyrst verið tvisvar á dag, en var síðar breytt í tvisvar í viku. Nú væri yfirleitt talið sjálfsagt að foreldri fengi að dvelja hjá barni sínu eins lengi og unnt væri. En taka þyrfti til endurskoðunar byggingar sjúkra- húsa með tilliti til þessa. María sagði að lokum: „Það er margt viðvíkjandi sjúkrahúsdvöl barna sem litið er nú öðrum augum en áður. Það sem efst er á baugi nú er aö fylgja þeirri þróun að auka heimilisþjónustu þannig að ekki þurfi að leggja börn inn á sjúkrahús nema í ítrustu neyð. Börnum er hollast að fá að dvelja í sínu eðlilega og kunnuglega um- hverfi." Sigríður Björnsdóttir myndlistarmaður: „Hver ber í raun ábyrgð á tilfinninga- og félagslega þættinum?” Sigríður Björnsdóttir myndlistarmaður fjallaði um efnið „Gildi skapandi starfs fyrir sjúka barnið“. Sigríður starfaði í 16 úr við Barnaspit- ala Ilringsins scm forstiiðu- kona svoncfndrar sjúkraiðju- deildar. Hún cr á förum til Los Angeles á alþjóðaþing starfsfólks á barnasjúkrahús- um. er fjalla mun um efnið „Umönnun harna á sjúkra- húsum.“ Hún sagðist álíta, að skapandi starf (creative therapy) á barnasjúkrahúsum hefði mikilvægt gildi sem fyr- •rbyggjandi þáttur í meðferð barns, — sem endurhæfing, sem uppeldi og menntun og sem þerapía. „Þetta byggist á því, að hver einstaklingur hef- ur meðfætt skapandi afl, sem undirstöðuatriði er að virkja, svo betur megi takast á við hina líkamlegu lækningu. Barn, sem lagt er inn á sjúkrahú hættir ekki að vera barn. Börn eru mjög misjafn- lega á vegi stödd til að takast á við þann sársauka og þau tilfinningalegu átök, sem sjúkrahúsdvöl hefur oft á tíð- um í för með sér. Þess vegna þarf jafnt að gera sér grein fyrir tilfinningalífi þess sem og líkamsástandi. 011 börn, sem lögð eru inn á sjúkrahús, Sigríður Björnsdóttir hafa sömu undirstöðuþarfir og sömu vandamál og börn sem heima eru. En þau börn, sem dvelja á sjúkrahúsum, hafa viðbótarþarfir, sem koma upp við veikindi, viðskilnað, slys, fötlun og það að dvelja á sjúkrahúsi. Þá reynir oft mikið á, að umönnun barnsins til- finningalega séð bregðist ekki. Eg hef oft velt því fyrir mér, hver beri í raun ábyrgð á tilfinninga- og félagslega þættinum í umönnun barna á sjúkrahúsi. Er það læknirinn eða eru það foreldrarnir?" Sigríður sagðist hafa gefist upp á að vinna við þetta starf, þar sem ekki hefði fengist viðurkenning á starfssviðinu og harla lítilla úrbóta að vænta, að hennar dómi. „Það er mikilvægt að þessum þætti í hjúkrunarferlinum sé gefinn meiri gaumur. Ég tel ráðstefn- una hafa verið lofsvert fram- tak til að vekja athygli á málefninu, en sakna þess, að aðeins skuli hafa verið þar viðstaddur einn barnalæknir." I! geta verið bæði jákvæð og neikvæð” sérfræðinga. Þar kemur fram, að sjúkrahúsdvöl sem varir skemur en eina viku veldur ekki langtíma- erfiðleikum. Endurteknar sjúkra- húsdvalir barna innan við fimm ára aldur, en einkum á aldrinum 6 mánaða til 4 ára, yllu aukinni hættu á hegðunarerfiðleikum og lestrarerfiðleikum síðar. Áhrifin koma skýrast fram hjá börnum sem búa við erfiðleika á heimili. Þótt erfitt sé að yfirfæra niður- stöðurnar á íslenzkar aðstæður vegna þess að ekki er vitað um gæði umönnunar barnanna á brezkun\ sjúkrahúsum, þá gefa gæði rannsóknanna fullt tilefni til að vara forráðamenn og starfs- menn sjúkrahús á íslandi við slæmum afleiðingum endurtekinna innlagna ungra barna, einkum þeirra sem viðkvæm eru fyrir. Grétar rakti síðan nauðsyn þess að börn séu vel undirbúin fyrir sjúkrahúsvist og þeim gerð grein fyrir hvað sjúkrahúsvist felur í sér. Hann sagði síðan: „Viðbrögð for- eldra eru mikilvæg. Ef þeim hefur verið leyft að vera hjá barni sínu á sjúkrahúsi er líklegt á tengslin hafi styrkst. Viðbrögð skólans eru einnig mikilvæg. Bekkjarkennari þarf að fá upplýsingar um sjúkra- húsdvölina, orsakir hennar, hvað er gert og batahorfur. Eðlilegast er að þessar upplýsingar komi frá for- eldrum með nánari útskýringum frá hjúkrunarfræðingi eða lækni skó'ans ef þörf krefur. Því miður er mikill misbrestur á þessu í dag.“ Grétar benti á nokkur atriði í lok fyrirlesturs síns um hvað gera megi til varnar neikvæðum áhrif- um af sjúkrahúsdvöl: Grétar Marinósson Fyrir innlögn 1. Reglubundin fræðsla með bókum og í fjölmiðlum (vegna þeirra sem eru lagðir inn skyndi- lega). 2. Bæklingar frá sjúkrahúsi með upplýsingum handa barni og foreldrum. 3. Viðtal læknis við foreldra og barn. 4. Upplýsingaröflun um t.d. fyrri fjarveru barns frá foreldrum, tilfinningalegt ástand barns, sam- komulag við systkini, húsnæðis- aðstæður fjölskyldu, hjúskapar- aðstöðu foreldra og starf. Eftir innlögn 1. Vistun eins skammvinn og hægt er (helst ekki meira en ein vika, aukið varnaðarstarf og snemmgreining utan sjúkrahúss). 2. Foreldrar fái að vera með berni eins mikið og það þarf. 3. Heimsóknir félaga. 4. Eins fáir starfsmenn með hvert barn og hægt er. 5. Leikur og útivist. 6. Nám (Fræðsluskrifstofa skal skv. grunnskólalögum greiða fyrir kennsluna. Sjúkrahús eða skóli tilkynni um innlögn. Kennari er helst bekkjarkennari barnsins. Sjúkrakennsla haldi áfram eftir að vist líkur ef þörf krefur). Eftir útskrift 1. Viðtal læknis við foreldra og barn (batahorfur, möguleg við- brögð barns, er út er komið. Hvað foereldrar geta gert). 2. Upplýsingar (læknabréf) til hjúkrunarfræðings skólans."

x

Morgunblaðið

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.