Morgunblaðið - 21.02.1982, Qupperneq 2

2
MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 21. FEBRÚAR 1982
*
Forseti Islands:
„Hér ríkir hlýja
í garð íslandsu
liondon, 20. rebrúar. Frá Iflildi Helgu Sigurdardóttur blaóamanni Moruunblaósins.
FORSKTI íslands, Vigdís Finnbogadóttir, heldur heimleiðis frá Englandi á
morgun, sunnudag, að lokinni opinberri heimsókn, sem vakið hefur mikla
athygli hér og farið hefur hið bezta fram í alla staði. í kvöld situr Vigdís
þorrafagnað Islendingafélagsins í Lundúnum.
„Mér finnst þessi heimsókn hafa
fært þjóðirnar saman,“ sagði forset-
inn þegar blaðamaður Morgunblaðs-
ins ræddi við hana um árangur
heimsóknarinnar í morgun. „Þó
nokkur virðing ríkir í hugum manna
hér fyrir þessari þjóð fyrir norðan
og mér finnst að stórþjóðin sé ekkert
að velta því fyrir sér að við erum
smáþjóð, heldur kannski fyrst og
fremst því að við erum sjálfstæð
þjóð með sjálfstæðan hugsunarhátt.
Það var nú þegar farið að fyrnast
yfir fiskveiðideilurnar og þegar búið
er að sætta menn eru öldurnar til
þess að gleyma þeim. Þær fara á sög-
unnar blöð, en við höldum áfram að
leita á jákvæðan hátt,“ sagði Vigdís,
þegar blaðamaður spurði hana hvort
líta mætti a hpimsóknina sem vin-
áttuyfirlýsingu landanna tveggja
eftir deilur undanfarinna ára. „Þau
mál tilheyra fortíðinni og hér ríkir
engin beizkja nema síður sé. Bretar
eru líka gæddir svo góðri gamansemi
að hafi þessi mál borið á góma hefur
það verið í gamansömum tón.
Mér er eiginlega allt minnisstætt
úr þessari för og hlýjan sem ríkir í
garð íslands er einstök. Það var
ákaflega gaman að heimsækja Elísa-
betu Bretadrottningu og Margréti
Thatcher forsætisráðherra. Þar sat
vinarþel í fyrirrúmi og þær eru báð-
ar afarvel upplýstar um Island. Við
Margrét Thatcher hittumst í ein-
rúmi og ræddum saman fyrir hádeg-
isverð í Downing-stræti og höfðum
við því tækifæri til að kynnast per-
sónulega. Margrét Thatcher býr yfir
miklum persónuleika, gamansemi og
hlýju.
Eg hef alltaf verið lítið fyrir orð-
ur, en það var gaman að taka á móti
virðulegu heiðursmerki fyrir íslands
hönd úr hendi Bretadrottningar.
Ég hef einnig fengið að kynnast
ýmsum merkum tilraunum í vísind-
um og menntamálum og hitt menn
sem eru svo miklir kennarar af guðs
náð, að það opnar fyrir manni nýjan
heim. Það getur aldrei skaðað okkur
að kynnast því, sem þeir hafa upp á
að bjóða. Það víkkar sjóndeildar-
hringinn og hvatning er eins og
pakki, sem maður getur flutt með
sér heim. Nú veit ég hvar ég á að
bera niður til að finna ýmislegt, sem
við Islendingar getum nýtt okkur.
Mér finnst einnig mikils virði að
hafa vakið athygli á þessari þjóð,
sem er fyrst og fremst þekkt fyrir
góð þorskmið, og því að hún hugsar
um annað en þorsk. Mitt hlutverk er
fyrst og fremst menningarlegt og
hér er jákvæður akur fyrir okkar
menningu," sagði forseti íslands,
Vigdís Finnbogadóttir.
FRÁ stjórnunarnámskeiði hjá IBM. Á myndinni eru, við tölvuna, Ingimundur Sigfússon, forstjóri Heklu,
Haukur Björnsson, forstjóri Karnabæjar, en aftan við þá standa og fylgjast með þeir Þorsteinn Pálsson,
framkvæmdastjóri Vinnuveitendasambandsins og Kristinn Björnsson, forstjóri Nóa, Hreins og Síríusar hf. Að
baki Kristins ræðast þeir við, Haraldur Sveinsson, framkvæmdastjóri Morgunblaðsins og Eggert Hauksson
framkvæmdastjóri Plastprents og á bak við Þorstein Pálsson sést í Pétur Bjömsson, Karnabæjarforstjóra.
Stjórnendur á tölvunámskeið
NOKKRIR forstjórar og fram-
kvæmdastjórar úr atvinnu- og
viðskiptalífinu tóku þátt í tveggja
daga tölvunámskeiði nýverið, en
markmið námskeiðsins var, að
þeir fengju betri yfirsýn yfir hvern-
ig nota má þá nútímatækni, sem
fyrirtæki þeirra hafa tekið í sína
þjónustu.
Á námskeiðinu voru skýrð
helztu undirstöðuatriði tölvunn-
ar og notkunarmöguleikar, frá
sjónarhóli stjórnandans.
Þá voru sérþarfir stjórnand-
ans sérstaklega skýrðar. Þátt-
takendurnir settust síðan við
skjái og skrifuðu sín eigin forrit
á tölvuna.
Töldu þátttakendurnir nám-
skeiðið hafa verið hið gagnleg-
asta og luku lofsorði á kennar-
ana, sem báðir voru brezkir frá
IBM í London og hétu Martyn
Day og Gerald Ivereigh.
Benedikt á Kúbu
Veitum æskunni aftur
inn í gömlu Reykjavík
segir Edda Björnsdóttir og leggur til
ad leyft verdi að breyta gömlum húsum
BENEDIKT Davíðsson, sem sæti á í
miðstjórn Alþýðusambands fslands,
dvelur nú á Kúbu, þar sem hann situr
„venjulegt þing Alþjóðasambands
verkalýðsfélaga", að því er Haukur
Már Haraldsson blaðafulltrúi ASÍ
tjáði Morgunblaðinu í gær. Að sögn
Hauks Más hélt Benedikt utan hinn
6., til Kaupmannahafnar, og síðan
áfram áleiðis til Kúbu um Berlín hinn
7. febrúar. Á skrifstofu Sambands
byggingamanna fékk Morgunblaðið
þær upplýsingar í gær að Benedikt
væri væntanlegur til landsins eftir
helgi.
Að sögn blaðafulltrúa ASÍ kom
boð til Alþýðusambandsins um að
sitja fyrrnefnt þing á Kúbu, og varð
að ráði að Benedikt færi. Alþýðu-
samband íslands er hins vegar ekki
í „Alþjóðasambandi verkalýðsfé-
laga“, heldur er ASÍ í Alþjóðasam-
bandi frjálsra verkalýðsfélaga.
Benedikt Davíðsson á sem fyrr
segir sæti í miðstjórn Alþýðusam-
bands Islands. Þá er hann formaður
Sambands byggingamanna, og vara-
þingmaður Alþýðubandalagsins í
Reykjaneskjördæmi.
í fréttabréfi APN-fréttastofunnar
sovésku, sem dreift er á íslensku, er
frétt um þingið á Kúbu sl. þriðju-
dag. Þar segir svo, undir fyrirsögn-
inni „Leonid Brésnjef og Fidel
Kastro heiðraðir".
„Alþjóðasamband verkalýðsins
(WFTU) sæmdi Leonid Brésnjef,
forseta Sovétríkjanna, og Fidel
Kastro, þjóðarleiðtoga Kúbu, gull-
orðu sinni fyrir aukið starf í þágu
verkalýðsins.
Ákvörðun um þetta var tekin á 10.
þingi sambandsins, sem haidið var á
Havana á Kúbu, á síðasta degi
þingsins.
í fregn frá atburðinum, sem birt-
Benedikt Davíðsson
ist í Pravda í dag, segir að Leonid
Brésnjef og Fidel Kastro hafi verið
sæmdir gullorðu sambandsins fyrir
störf sín í þágu verkalýðsins og fyrir
mikilvægt framlag sitt til að við-
halda slökun í heiminum, fyrir frið-
inn, afvopnun og framfarir."
„ÉG HEF þá tillögu að upp úr skúffum
ykkar verði í dag teknar allar þær um-
sóknir, sem synjað hefur verið undan-
farin ár um hækkanir á risi, viðbygg-
ingar við gömul hús, nýjar útidyr,
stækkun glugga etc. og settur á þær
stimpillinn: „Já og takk fyrir“. Og að
allir iðnaðarmenn, sem eru nú að
byggja 300 til 400 fermetra hús utan
Elliðaáa handa 40 til 50 ára gömlu
fólki sem á 15 til 25 ára gömul börn,
verði beðnir að snúa sér að þessum
verkum. Ég er ekki að grínast," segir
Edda Björnsdóttir augnlæknir í bréfi
sínu til borgarstjórnar Keykjavíkur 14.
febrúar sl.
Tilefni bréfs Eddu Björnsdóttur
eru samskipti hennar við borgaryf-
irvöld vegna umsóknar hennar á
breytingum, sem hún óskar að gera á
húsi sínu, Bjarkargötu 10. Hafa þær
ekki verið samþykktar í byggingar-
nefnd, en Edda óskar eftir að mál
hennar verði tekið fyrir á næsta
borgarstjórnarfundi. Edda Björns-
dóttir telur heppilegri þróun að í
stað þess að íbúum fækki í mið-
borgarkjarnanum verði íbúum gert
kleift að breyta húsum sínum sé þess
þörf, „allir vita að ungu fólki er um
megn að búa hér í gamla bænum og
það getur fengið góð lán til að
byggja nýtt og þær lóðir eru í út-
kanti borgarinnar. Það er stjórnun-
aratriði að veita þessu sama fólki
lán til að kaupa og viðhalda húsum,
sem fyrir eru í bænum,“ segir Edda
m.a. í bréfi sínu. Þá segir hún einnig:
„Hvaða vit er í því að öll æska
borgarinnar búi í útköntum borgar í
illa frágengnum hverfum og að
byggja þurfi nýja skóla og aðrar
þjónustustofnanir, sem þegar eru til
í bænum, en standa nú auðar? Það á
ekki að breyta skólum í spítala eða
öfugt. Það kostar alltof mikla pen-
inga. Það á að veita æskunni aftur
inn í gömlu Reykjavík og láta þau
ganga í skóla, sem afar þeirra og
ömmur byggðu handa þeim og tví-
setja þá. Hvaðan kom sú hugmynd,
að það væri hættulegt heilsu barna
að tvísett væri í skóla, menn hafa
étið þetta hver eftir öðrum í mörg
ár?“
Tónlistarhátíð FÍH:
Gömul og ný
tónlist á mörg-
um tónleikum
Félag íslcnskra hljómlistar-
manna efnir þessa viku til tón-
listarhátíðar í tilefni 50 ára
afmælis félagsins. Er þá efnt til
ýmiss konar hljómleika víða um
borgina og félagar munu heim-
sækja spítala og stofnanir. Eru
kjörorð hátíðarinnar „Lifandi
tónlist fyrir lifandi fólk“.
Fyrsta veiting íslenzku afreksorðunnar:
„Kafaði undir kjöl togarans
til að ná skipstjóranum“
í FRÉTTUM af forsetaheimsókn
Vigdísar Finnbogadóttur til Bret-
lands hefur það komið fram í sanr
bandi við orðuveitingu til brezku
björgunarmannanna í Tungufoss-
slysinu að afreksmerki hins ís-
lenzka lýðveldis, sem brezku
björgunarmennirnir fengu, hefur
aðeins einu sinni áður verið veitt
og þá íslendingi. Það var árið 1952
um haustið að Guðmundur Hall-
dórsson, Bæ íSteingrímsfirði, fékk
afreksorðuna fyrir þrekvirki í
björgun skipsfélaga sinna á hafi
úti. Bjargaði hann mörgum skips-
félögum sínum með björgunar
sundi í vitlausu veðri um miðjan
vetur á úthafinu.
Við höfðum samband við Guð-
mund sem býr nú á Drangsnesi
við Steingrímsfjörð og stundar
sjómennsku. Hann kvað það
hafa verið veturinn 1951 að tog-
arinn Vörður sem hann var á,
Stórkostlegt þrekvirki Gudmundar
Halldórssonar sjómanns
800—900 tonna skip frá Pat-
reksfirði, fórst á leið til Bret-
lands um 65 mílur frá Vest-
mannaeyjum. Þeir voru með 400
tonn af fiski í skipinu og ætluðu
að selja aflann í Bretlandi.
„Það kom ieki að skipinu,
framan til,“ sagði Guðmundur,
„en það var nokkuð langur að-
dragandi að því að skipið sökk,
12—16 tímar. Nokkrir komust á
fleka af 12 eða 14 manna áhöfn
skipsins, en það mistókst að sjó-
setja björgunarbáta vegna halla
sem kom á togarann, en það var
vont í sjóinn og 8—9 vindstig.
Slysið átti sér stað um mánaða-
mótin janúar-febrúar.
Það er nú ekki mikið um þetta
að segja, þetta er svo langt síð-
an. Jú, ég var að þvælast þarna í
sjónum fram og aftur, en Bjarni
Olafsson frá Akranesi kom
okkur til hjálpar, en það var erf-
itt um vik vegna veðurs og þarna
fórust 5 af skipsfélögum okkar."
„Varstu lengi í sjónum?"
„Eitthvað um hálftíma."
„Þú syntir með ósynda skips-
félaga þína milli sökkvandi tog-
arans og björgunarskipsins."
„Ætli ég hafi ekki synt með
tvo á milli Varðar og Bjarna.“
„Og svo bjargaðir þú nokkrum
fleirum úr sjónum og af fleka
með því að synda með þá.“
„Eg veit nú ekki hvernig á að
túlka það, björgunarbátur var
þarna á hvolfi og menn reyndu
að halda sér í hann, en það var
erfitt fyrir björgunarskipið að
komast að mönnunum svo ég að-
stoðaði við það. Já, það var mjög
kalt í sjónum, óttalega kalt.“
„Þú náðir skipstjóranum síð-
ast mikið slösuðum."
„Já, hann hafði klemmzt milli
skips og björgunarbáts og slas-
aðist mikið, lamaðist og hvarf
undir sökkvandi togarann. Ég
synti þangað og kafaði undir
kjölinn á Verði til þess að ná í
skipstjórann og það gekk. Ég gat
síðan synt með hann að björgun-
arbátnum sem var á hvolfi en
það var erfitt að halda honum
uppi þar og mátti ekki miklu
muna þegar björgunarmenn á
Bjarna komust að okkur og náðu
okkur um borð.
Eftirköst, nei. Ég var svolítið
slæmur á taugum um tíma, en
það lagaðist fljótt og ég fór
fljótlega aftur til sjós, á Bjarna
sem bjargaði okkur.
Núna, nú er það rækjan."