Alþýðublaðið - 17.09.1920, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 17.09.1920, Blaðsíða 1
ýðubla 1920 Föstudaginn 17. september. 213. tölubl. Forsetakosning í Frakkiaiidi Deschanel segir af sér. Khöfn, 16. sept. „Echo ete Paris" segir, að De- schanel Frakkaforseti athendi Mille- rand í dag lausnarbeiðni sína. Forsetaefni af flokki Millerands Jounart og mótherji hans þing- forsetinn Péré. Jerl jtaimisas. Khöfn, 16. sept. Símað er frá Kristianíu, að A- mundsen hafi komið til Nome 28. júlí og haldi nú áfram ferðiani frá Wrangeleyjunni að ísnum og bíði svo \ eftir því að frjósa inni, svo skipið reki með ísnum þvert yfir fiólinn. JESirleiid mynt. Khöfn 16. sept. Sænskar krónur (100) kr. 148,50 Norskar krónur (100) — 100,50 Ðollar (1) _ 7,33 Pund sterling (1) — 25,47 Frankar (100) — 48,00 Þýzk mörk (100) — 12,10 Rússar. Skólar og stjórn. Alþýðumentun í Rússlandi var «ajög bágborin áður en verklýðs- síjórnin komst til valda, og sáu fbringjarnir fljótlega, að einhver versti þrándur í götu þeirra var fáfræði lýðsins og hjátrú sú sem Prestarnir höfðu alið upp í honum öldum saman. Ýmsir hafa haldið J>ví fram, að einmitt þetta hafi Ætutt stjórnina, sva hún gat enn betur komið ár sinni fyrir borð, en slíkt er bábilja. Þeir, sem gengust fyrir byltingunni og stofn- uðu verklýðslýðveldið rússneska, voru mentamennirnir — hinir víð- sýnni; menn, sem höfðu* sett sér það mark og mið að bæta kjör fjöldans og afmá ranglætið af jörðunni. Þeir höfðu umgengist mestu stjórnmálamenn heimsins og numið þjóðhagsfræði og stjórn- fræði, ekki einungis af bókum, heldur líka af reynzlunni. Þeir voru heldur engir aukvisar, sem Iétu bugast ef í móti blés. A stríðsárunum komst öll kenzla á ringulreið í Rússlandi, miklu meira en annarsstaðar, og þegar verklýðsstjórnin tók við var alt í rústum. Fyrsta verk hennar var því að reyna að koma skipulagi á skólahaldið, og henni tókst það. Einkum var lögð stund á það, að auka alþýðumentunina sem mest. — Um barnauppeldið hefir áður birzt grein hér í blaðina. — Skólár voru settir á stofn víða um llandið, sem eingöngu voru ætlaðir alþýðu manna. Kenzlan var ókeypis og víða alt „frltt". ASsókn að þessum skólum var- strax geysimikil og hefir stöðugt vaxið. Útskrifast nú á hverjum mánuði þúsundir manna, karlar og konur.^em eru þess albuin að hefja baráttuna við erfðafjánda allrar sannrár mentunar og Iífs- gleði — auðvaldið. Flestir þeir, sem í skóla þessa ganga, hafa engrar kenzlu notið áður, nema lítisháttar í barnaskói- um — ef skóla skyldi kalla, því á keisaratimunum hafði ríkið einka- sölu á áfengi og notaði þá oft barnakennarana til þess að selja „vökvann", fór þá oftast svo, að kennarinn var drykkfeldur og fé- gjarn og hugsaði þá meira um það, að koma út víninu, en kenna krökkunum. Þau lærðu því frekar að drekka í skólunum, en að lesa og skrifa, og kom það bezt f ljos þegar farið var að kalla menn í herinn. Áfengissölu var hætt á fyrstu stríðsárunum og helst það bann enn, og hefir verklýðsstjórnin fremur hert á þvf, en dregið út því. Hún veit sem er, að eitthvert bezta vopn auðvaldsins er það, að ræna alþýðuna ráði og rænu með áfenginu. Og verkalýðurinn finnur þetta líka og viðurkennir. Þess vegna berjast jafnaðarmenn um allan heim fyrir útrýmingu áfengis, að það kemur hvarvetna fram sem sannur frumkvöðull fá- tæktar og hverskonar bölvunar og helst dyggilega í hendur við mammon til þess að eyðileggja mannkynið og afmá það af jörð- inni. Meðal skóía þeirra er settir hafa verið á stofn er verklýðsháskólinn í Moskva. Hann tók til starfa fyr- ir S mánuðum síðan og er sóttur mjög af alþýðu manna. Kenslan er innifalin í þriggja mánaða náms- skeiði í kagnýtum fræðum, og þriggja mánaða námsskeiði í bók- fræðum. Einnig er kend efnafræði, eðiisfræði, HrTræði, þjóðhagsfræði, saga jafnaðarmenskunnar og saga verkiýðshreyfingarinnar í Rúss- landi og annarsstaðar. Þá læra menn líka stjórnfræði og lögfræði og grundvallaratriði jafnaðarstefn- unntr og starfræksíu ráðfyrirkomu- lagsins (sovjetfyrirkomulagsins) í öllum greinum þess. Má nærri geta hver styrkur verklýðsveldinu er að skólum þessum og starfi þeirra, enda eru menn alment, þeir er til þekkja, þess fulivísir að engin hætta sé á að stjórnarfyrirkomulag Rúss- lands breytist þó stjórnarskifti yrðu. Til þess er alt of miktl festa komin á stjórnarfarið. Knattspyrnan í gærkvöldi fór svo, að Víkingar unnu Val með 2:0 og hlaut þar með bikarinn. Eru ýms ágæt efni í ungiinga- deildunum, sem innan skamms munu bæta upp raannatap eldri deild- anna.

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.