Alþýðublaðið - 23.09.1920, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 23.09.1920, Blaðsíða 1
Alþýðubiaoi 1920 Fimtudaginn 23. september. 218. tölubi. Tuskan. Það eru víst fáir nú orðið, sem «kki viðurkenna að peningakrepp- an stafi af því, að íslandsbanki hefir lánsð nokkrum fiskspekúiönt- urn, hinum svonefndu fiskhrings- mönnum, þriðja hluta af öllu veltu- íé bankans. Hitt er aftur eftir að vita, hvers vegna bankinn hefir gert það. Hvers vegna hann lánar alls og alls til útgerðar aðeins 73/4 tniljón króna, en til fiskbrasks — hér er sem sé um brask, þ. e. „spekúl&tioa" að ræða — fram undir helmingi meira — um eitt skeið 14 milj. kr. Verður slíkt með öllu óskiljanlegt, þar til síðarmeir, að full vitneskja hefir fengist um þessa glapræðis — ef ekki glæp- samlegu — ráðstöfun. Þess hefir verið getið til, að einn eða fleiri af bankastjórunum væru meðlimir fiskhringsins, og væri það ekkert ósennileg skýring á þessum óskííj- anlega fjáraustri til fiskbrasks, á kostnað allra atvimnuvega landsins. Flestir hugsandi menn skilja núorðið að eina leiðin til þess, að komast úr peningakreppunni, er það, að íslenzku afurðirnar séu seldar eins fljótt og unt er, og að sjálfsagt sé að sú sala sé fengin í hendur nefnd af hálfu hins opin- bera, og sé enginn fiskhrings- inaður í henni og enginn, sem er undir áhrifum íslandsbanka. Það hafa heyrst raddir um að það væri „hart** fyrir fiskhrings- mennina, að fá ekki sjálíir að jráða sínum fiski, hvenær þeir seldu o. s. frv. En er ekki ennþá hari- ara fyrir alla aðra atvinnurekendur að þurfa að bíða atvinnutjón vegna fiskhringsmannanna. Og er ekki allra harðast fyrir verkalýðinn, að þurfa að þola nýja og aukna dýr- tíð, ofan á þá dýrtið sem fyrir er, af því vöruflutningur er bannaður til landsins, bannaður, svo eigi þurfi ai ganga að fiskhringsmönn- wnuml Fiskhringsmennirnir eiga íiskinn er sagt, en þeir eiga hann ekki. Það er veltufé landsins, sparifé landsmanna, sem stendur í fiskin- um, og fiskbraskararnir eiga í raun og veru ekki fremur fiskinn, en þeir eiga sparifé almenningsl Allir sem fylgst hafa með í blóðunum síðan Alþýðublaðið fór að fletta ofan af svívirðingum þessum i sambandi íslandsbanka og Fiskhringsins, vita að ritstjóri Vísis, Jakob Möller, sem nú er eini fulltrúi Reykjavíkur á Alþingi, tók þegar í byrjun málstað Fisk- kringsins og Islandsbatika. Hvers vegna hann gerði það er erfitt að vita. Hann er ^reiðanlega ekki í þetta sinn að skríða fyrir aug- lýsendunum — kaupmönnum og heildsölum — því þeirra hags- munir Iiggja ekki sama megin og Fiskhringsmannanna. Að hann með því sð taka málstað Fiskhringsins sé beinlínis að vinna á móti hags- munum almennings vita og allir. Kátlegast er að sá sem mest hefir rembst á „sjálfstæði" skuli vera svo að segja sá eini sem heldur vörnum fyrir hinn útlenda banka hér, gegn hagsmunum lands- manna. Sýnir hann þar svo mik- inn ræfilshátt að mikið má vera eí lélegri tuska hefir nokkru sinni verið hengd upp til þerris á hina pólitisfcu þvottasnúru Iandsins, og hefir þar þó margt verið lélegt. En hvað skyldu þeir annars verða margir, sem á næsta þingi þora að taka upp jafn svívirði- lega aðstöðu í fslandsbankamál- inu og Jakob Möiler? Yísir gegn Tísi. „Geta má þess, að auglýsingar voru nieð mesta móti f Alþýðublaðinu í gær" segir Vfsir eftir að hafa gefið í skyn að Alþbl. sé skoð- analanst. Margur mun þá spyrja: Hvers vegna er Vísir altaf hálffullur af auglýsingum?! €ru kol i Jíoregi? Norðmenn vongóðir. Norskur námuverkfræðingur, að nafni Bjarae Hofseth, hefir ritað grein í »Tidskrift for bergvæsenc, sem ræðir um líkindin fyrir því, að kol séu í Noregi. Höfundur heldur því fram, og fer þar eftir athugunum sínum, að kol séu í Finnmörku. Bendir hann á, að landið hafi þarna verið rannsakað svo Htiliega, að þegar tekið sé til- lit til víðáttunnar, megi það heita órannsakað jarðfræðislega. í jarð- fræðislegu tilliti og að aldri til, er Finnmörk mjög Iík kolalandinu Skotlandi. Jarðlagabelti það, sem Iiggur næst neðan við kolalögin á Bjarnareyju (mitt á milli Noregs ©g Spitsbergen) og heldur áfram þaðan til Spitsbergen, er líka að finna f Finnmörku. A Vesteraalen (eyjum norðan við Lofot), sem líka hefir verið í sambandi við Finnmork, haía fund- ist kolalög, sem eru nokkuru yngri en á Bjarnareyju. Hofseth telur því ekkert því til fyrirstöðu, að kol finnist á meginlandi Noregs. Að minsta kosti mælir ekkert á móti þvf. Einnig tekur hann fram að í Vestur-Finnmörku sé gnægð málmblendings. Þar hafi fundist ótal tegundir. Hann lýkur máli sínu með þessum orðum: Það er ástæða til að ætla, að Vestur-Finnmörk verði með tím- anum mjög mikið verksmiðjuhérað — nýtt Cornwall. Nærri má géta hvílfkur feikna- hagnaður það væri Norðmönnum, ef athuganir og staðhæfingar þessa manns reynast á rökum bygðar. Er f ráði að gera stóríeldar og nákvæmar athuganir, þessu við- víkjandi, f náinni framtíð. Skaflfellingnr fór ta Vest- mannaeyja í gær.

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.