Morgunblaðið - 29.06.1986, Qupperneq 19

18 B
MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 29. JÚNÍ 1986
MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 29. JÚNÍ 1986
B 19

Mitt á milli Shanghai og Hangzhou.
Shanghai kvödd, Hangzhou í tíu
stunda fjariægð með lest.
veijar, sumir nokkuð við aldur. Allir
taka í höndina á öllum og risavaxin
blómakarfa er borin inn af tveimur
meyjum, sem hörfa felmtraðar
undan þegar Bingdárar vilja smella
á þær kossi að íslenskum sið.
Sómaplássið
Áður en stigið er um borð í flug-
vélina til Shanghai snaaðum við kín-
verskan morgunverð. Hann sam-
anstendur af heldur hádegisverðar-
legum réttum og við ákveðum að
biðja um vestrænan morgunverð
eftirleiðis. Þegar í loftið er komið
þömbum við te eins og við getum
í okkur látið og þegar minnst varir
eru okkur gefin seðlaveski úr rauðu
plastefni með litlum spegli og lit-
mynd af flugvélinni. Verst þykir
okkur að fá ekki seðlavöndul með
til að fylla veskið með, en okkur
þykir liklegt að það verði í næstu
flugferð.
Veðrið í Kanton hafði verið með
mollulegasta móti og ógurlega rakt.
Því er það hin notalegasta tilfínning
að koma til Shanghai, ekki ólfkt
og að koma til Keflavíkur, þvi hér
minnir veðrið einna mest á íslenska
sumarbliðu eins og hún gerist best.
Nýir vinir taka okkur með virktum
og aka okkur á hótelið.
Eftir að hafa kannað aðstæðum
i Tónleikahöll Shanghai-borgar,
sem eru hinar bestu er okkur boðið
að heimsækja eina af 13 æskulýðs-
höllum borgarinnar. í þessum
æskulýðshöllum eru ræktaðir hæfi-
leikar bama sem sýnt þykir að geti
spjarað sig á ýmsum sviðum visinda
og lista. Við hlýðum á tólf harmón-
ikkuleikara á aldrinum 6—8 ára
sigla tignarlega í gegnum kínversk
alþýðulög og í næsta herbergi sitja
jafnaldrar harmonikkusnillinganna
og leika ekki síður á kínverskar
tveggja strengja fiðlur. Sperrilegar
ballerínur fara yfir helstu pósisjónir
þeirrar krefjandi listgreinar og
bamakór kyijar hið sfvinsæla Do
re mi-lag úr kvikmyndinni Sound
ofMusic.
Á hótelinu bíður okkar enn ein
stórveislan og í kaupbæti fáum við
að hlýða á söngkonu, sem flytur
okkur tvö kántríogvestem-lög við
kassagitarundirleik. Það kemur í lós
að Kínveijar em hriftiir af kántrí-
tónlist og okkur rennur til rifya að
vera ekki kántrfgrúppa.
Fyrri tónleikar í Shanghai ganga
hálf brösulega til að byija með.
Einhver skakklappast á rafmagns-
snúrana í segulbandið og Sinfónían
og karlakóramir þagna í miðju kafi.
Allt fer þó vel að lokum, en okkur
kemur þó saman um það að Kanton-
búar hafí nú verið upprifnari.
Næsta dag er okkur boðið í heim-
sókn í Tónlistarháskólann i Shang-
hai. Hér ræður ríkjum Mr. Li,
heimsþekktur píanisti, sem heim-
sótti Island fyrir nokkram árum.
Hann bíður okkar f tónleikasal, þar
sem við tyllum okkur í djúpa hæg-
indastóla eins og þjóðhöfðingjar
gera í sjónvarpinu. Meira að segja
blúnduverk á stólbakinu. Við njót-
um dægilegs morgunkonserts,
heyram austræna og vestræna tón-
list í bland i glæsilegum flutningi
ungra tónlistarkvenna að mestu
leyti.
I öðru húsi hittum við fyrir unga
snillinga, tólf ára virtúósa, sem
ganga algerlega fram af okkur.
Með okkur í þessari heimsókn er
Shen XiaoCen, ein vinsælasta popp-
söngkona. Kina. Hún er drifin í að
túlka með Agli og Röggu í vfdeó-
mynd, sem við tökum að hluta til
á fljótabát á YangTse-fljóti og um
kvöldið syngur hún lagið með okkur
á tónleikunum. Öllu betur gengur
að kynda upp í þessum áheyrendum
en þeim í gærkvöldi. Ásgeir Óskars-
son fer á kostum á trommusólói i
síðasta iaginu, tónleikagestir rísa úr
sætum og þyrpast að sviðinu. Hin-
um eldri i gestgjafahópnum líst
ekki meira en svo á blikuna, en
allt fer þó fram með friði og spekt.
Blómakarfan og handaböndin era á
sínum stað og við göngum ánægð
til hvflu eftir velheppnaðan dag f
þessari næststærstu borg í heimin-
um.
Það reynist ekkert áhlaupaverk
að finna Kínaföt á mannskapinn,
því íslenskir meðalmenn breytast
umsvifalaust f stórgripi þegar aust-
ur er komið. Við kveðjum því
Shanghai jafnt Kinaklæðalitlir og
þegar við komum. Næsta borg er
Hangzhou og þangað ferðumst við
með lest. Kínveijar hafa staðið sig
gríðariega vel í baráttunni við
hverskyns skorkvikindi, sem okkur
finnst yfirieitt til einskis nýt nema
kannski hræða konur og unglings-
stúlkur.
Það er ágætis tilbreyting þegar
lestin stoppar á leiðinni að beijast
við búlduleitar vespur, sem reyna
að svindla sér inn í lestina. Við
sigram enda vopnuð dagblöðum
með myndum af okkur sjálfum og
lofsamlegum greinum um hina
nýstárlegu tónleika okkar. í Hang-
zhou bíða okkar nýir vinir sem
fagna okkur með virktum og aka
okkur á hótelið.
Síðari hluti greinar um Stuð-
menn í Kina birtist í sunnudags-
blaði Morgunblaðsins 6. júlí.
BINGDÁRAR
MEÐ
BÍTLAHARK
Sperrilegar ballerínur I Shanghai.
Ungur harmonikkusnillingur í Shanghai.
hinum glæsilegu flugkistum, en
hann brosir breitt og kinkar kolli
óttogtitt.
Okkur leikur meiri hugur á að
vita hvort tonnin okkar tvö hafi
komist óskemmd á leiðarenda. Svo
rejmist og kistumar góðu, listasmfð
þeirra Júlíusar hljóðstjóra og Al-
freðs ljósameistara, hafa staðist
sína eldskím með láði.
Á slaginu 19.00 hefst svo alvara
lffsins. Stifmálaðir Straxveijar
skunda ábúðarmiklir á sviðið undir
giæsilegum flutningi Sinfóníu-
hljómsveitar íslands og þriggja
karlakóra á „Brennið þið vitar" eftir
Pál ísólfsson. Kostnaðarins vegna
var þessi hluti hljómleikanna ævin-
lega fluttur af segulbandi.
Kínverskir áheyrendur era kurt-
eist fólk, þeir hlusta vel og klappa
laust. Bítlaharkið frá íseyjunni á
athygli salarins óskipta, þvi það er
ekki daglegt brauð að heyra rokk
og ról í Rauða Kína. Kynningar á
lögum og textum fara fram með
nokkuð óvenjulegum hætti. Stór-
huggulegur kvenmaður, sveipaður
í silki, les upp allar upplýsingar af
blaði. Hún talar ekki orð f fslensku,
hvað þá í ensku og ef við viljum
segja eitthvað við fólkið í salnum,
verður að fá túlk á sviðið að túlka
fyrir kynninn, sem síðan kemur
skilaboðunum áleiðis til áhejrrenda.
Þeir eru sem vonlegt er orðnir mjög
spenntir að hejra hvað Bingdáram-
ir sögðu og hvað sem má um þessa
aðferð segja stuðlar hún sannarlega
að auknum mannlegum samskipt-
um. Það er ljóst að við verðum að
læra kinversku og það strax i dag.
Það eina sem við getum sagt er;
„Wúmen chi Bing Dárin" (skrifað
eftir framburði) sem útleggst „við
erum íslendingar". Af þessu leiðir
auðvitað hið alislenska orð bingdári;
sbr. þú ert nú meiri bingdárinn.
Það telst víst tii tfðinda að okkur
tekst að virkja heimamenn til
klapps og jafnvel söngs og það era
líka tfðindi að við erum klöppuð
upp. Eftir aukanúmerið ganga svo
á sviðið einir tíu brosmildir Kín-
Stuðmenn yfir Sýríandi.
Frá Hong’ Kong
til Kanton
íslenskt ökuskírteini varð til þess
að Stuðmenn misstu ekki af lestinni
frá Hong Kong til Kanton, að ekki
sé minnst á snarræði skírteinis-
hafans, Tómasar M. Tómassonar.
Eftir mikið þóf f umferðaröngveiti
nokkra vatt Tómas sér út úr leigu-
bflnum, gekk að langferðabifreið
og veifaði hinu græna plaggi fram-
an í bflstjórann með miklu handa-
pati. Fáeinum andartökum síðar
hejmði umferðaröngþveiti þetta
sögunni til og hópurinn náði lestinni
með naumindum.
Fyrsti vottur þess að Hong Kong
er að baki er sá að bifreiðir hætta
skjmdilega að sjást út um lestar-
gluggann og við taka reiðhjól f
hundraða- og þúsundatali. Hjól-
reiðamennimir svara rigningu með
margiitum plasthempum, en fyrsta
farrýmisfarþegar ofan af íslandi
stara stóreygir á þessa nýstárlegu
mjmdabók, sem við blasir Berfætl-
ingar með stráhatta stumra fyrir
hrísgijónaplöntum í hnédjúpu vatni,
bátum er damlað um sfki og skurði,
krakkar sem varia standa út úr
hnefa gæta krakka, sem ekki
standa út úr hnefa og vatnabuffalar
stara með fyririitningu í svipnum á
Iestina, sem æðir framhjá án nokk-
urs sýnilegs tilgangs. Vatnabuffali
var einmitt farartækið sem Lao
gamli Tse notaði þegar hann lagði
Ein vinsælasta söngkona
Kinverja, Shen XiaoCen, tekur
lagið með Stuðmönnum í
Shanghai.
af stað til Tíbet eftir að hafa hripað
niður bókina um Veginn. Lao Tse
eða Lao Tsu, eins og landar hans
kalla hann, þótti á sfnum tíma
merkilegur fyrir þá sök, að móðir
hans gekk með hann í 82 ár og var
bamið háaldrað og hvitskeggjað
þegar í heiminn kom. Einhverra
hluta vegna hefur þó litil athygli
beinst að þessari merkilegu konu
og segir það sitthváð um stöðu
kvenna í IHna til foma. Kínverskar
nútímakonur reka hinsvegar marg-
ar upp stór augu þegar minnst er
á kvenréttindamálefni og segja þau
mál varia umtalsverð í þessu jöfnuð-
arins ríki.
Á brautarstöðinni í Kanton er
okkur vel fagnað af fulltrúum Kín-
versku vináttusamtakanna. Þessu
fágætu samtök, sem flárfesta í
menningarsamskiptum við fólk úr
öllum heimshomum og allar þjóðir
ættu að taka sér til fyrirmyndar,
hafa skipulagt okkar ferðalag með
miklum ágætum, eins og við sann-
reyndum næstu þijár vikumar.
Eitt af því sem við eigum eftir
að gera daglega ferðina á enda er
að standa á blístri. Hvar sem við
komum snæðum við svo glæsilegar
og margréttaðar máltíðir að hörð-
ustu hússtjómarforkar á fslenskum
betri heimilum mjmdu fóma hönd-
um. Þessi gæðafæða er með þeim
ósköpum gerð að vera létt í maga
og það sem betra er kínverskur
Fróni ef félagamir f Madness og
Fine Young Cannibals hefðu sést
að opinberam snæðingi með þeim
Atla Heimi Sveinssyni og Magnúsi
Jónssyni tenórsöngvara. En hug-
mjmdin er góð og henni hérmeð
komið á framfæri.
Næsti dagur er undirlagöur af
uppsetningu tóla og tækja fyrir tón-
leika kvöldsins. Ekki voru allir
hinna kínversku gestgjafa okkar
jafnvel með á nótunum um Stuð-
mannatónlistina, því undir rafgrfsn-
um kvöldið áður spurði góðlegur
eldri maður í Maófötum hvort við
notuðum nokkuð hljóðnema. Því var
jánkað kurteislega og þegar i tón-
listarhöllina kom stóðu fimm hljóð-
nemar í einfaldri röð fremst á svið-
inu. Ekki vitum við hvað þessi aldni
heiðursmaður hugsar þegar hann
sér þau kjmstur af framandlegum
rafgræjum, sem upp era dregnar úr
matur er ekki fitandi! Við beitum
pijónum með vaxandi leikni eftir
því sem á ferðina líður og enginn
fær. aldrei ekkert f magann, eins
og þar stendur. Við fengum að
heyra stórbrotnar niðurgangshist-
oríur með fjálglegum smáatriðalýs-
ingum áður en við lögðum í’ann og
rannu tvær grímur á suma silki-
magana, sem tóku að muldra eitt-
hvað um norsk stormeldhús og
Orabollur i dós.
Hápunktur móttökuveislunnar f
Kanton er heilsteiktur grís með
eldrauðar ljósaperar i augna stað.
óglejrmanlegt er að horfast í perur
við dýrið áður en það er innbyrt.
Sessunautar okkar era spreng-
lærðir tónlistarfrömuðir og komp-
ónistar. Vopnaðir túlkum eigum við
hinar flörlegustu samræður um
heima og geima, en óneitanlega
hefði þótt saga til næsta bæjar á