Morgunblaðið - 27.02.1990, Qupperneq 12

MQRGjjyBLAÐIÐ ÞJUÐ.IUDAGlIfl 27, FEBRýAR 1990
Hl 2
Enn um Þróunar-
félagið og GKS hf.
eftir Rafti Ben.
Rafhsson og Gunnar
Inga Gunnarsson
Inngangur
Að sérstaklega gefnu tilefni sáu
forsvarsmenn nokkurra íslenskra
fyrirtækja í húsgagnaframleiðslu
ástæðu til að gera opinbera at-
hugasemd við það, hvernig Þróun-
arfélag Islands hf. hefur orðið
aðili að rekstri fyrirtækisins GKS
hf., en það var nýlega stofnað eft-
ir sameiningu Kristjáns Siggeirs-
sonar hf. og Gamla Kompanísins
hf. Bréf, þess efnis, stílað á eig-
endur og stjórn Þróunarfélagsins,
var birt í Morgunblaðinu þann 6.
feb. sl. Athugasemdarmenn tóku
þar sérstaklega fram, að ekki
væri verið að gera sjálfan samruna
fyrirtækjanna tortryggilegan,
heldur aðeins hitt, á hvem máta
Þróunarfélagið tengdist samran-
anum.
Athugasemdirnar
Efnisatriði ábendinganna vora
þessi:
1) Með stjórnarsetu fram-
kvæmdastjóra Þróunarfélags-
ins í GKS hf., hafa skapast
þess háttar bein hagsmuna-
tengsl milli fyrirtækjanna, að
útilokað er, að fyrirtæki í
samkeppni við GKS hf. geti
sótt um fyrirgreiðslu hjá Þró-
unarfélaginu, þótt raunhæft
tilefni gæfist til slíks, t.d.
vegna þróunar og markaðs-
setningar einstakra hug-
mynda. Þannig virðist okkur,
sem Þróunarfélagið hafí valið
sér GKS hf. til „ásetningar“
á hinum harða markaði
íslenskrar húsgagnafram-
leiðslu.
2) Um tilgang Þróunarfélagsins
segir m.a. í samþykktum fé-
lagsins: „Félagið leggur höf-
uðáherslu á tvo þætti, þegar
mat er lagt á umsóknir. Verk-
efnið verður að heyra til ný-
sköpunar í íslensku atvinnulifi
og sýna verður fram á góða
arðsemi þeirrar íjárfestingar
sem ráðast á í.“ Einnig segir
þar: „Mikil áhersla er lögð á
ígranduð og vönduð vinnu-
brögð og umsækjendum er
tryggður trúnaður varðandi
þau atriði í umsóknum sem
óskað er eftir að farið sé með
sem trúnaðarmál.“
Af ofangreindu verður að
álykta, að stjórnarseta fram-
kvæmdastjórans veiti GKS hf. sér-
stöðu fyrirgreiðslueinokunar, sem
m.a. brýtur í bágá við ofangreind-
ar samþykktir Þróunarfélagsins
um tryggingu trúnaðar.
Svör þróunarfélagsmanna
Þann 8. feb. sl. birtist í Morgun-
blaðinu viðtal við Gunnlaug Sig-
mundsson, framkvæmdastjóra Þró-
unarfélagsins. Þar kemur fram,
eins og áður var raunar vitað, að
hann sjái sjálfur ekkert athugavert
við það að eiga sæti í stjórn GKS
hf. Hann kvað ekki á dagskrá að
auka hlutafé Þróunarfélagsins í
GKS hf. umfram þær 500 þús., sem
þegar væru inni. Þessi fullyrðing
er í ósamræmi við það, sem Ólafur
Davíðsson, stjórnarformaður, lýsti
yfír á fundi með athugasemdar-
mönnum, þann 2 feb. sl. Þá sagði
Ólafur, að fyrirhugað væri að leggja
fram 7 til 7‘A milljón í GKS hf.
Ef upphæð Gunnlaugs er rétt, þá
ætlar Þróunarfélagið að veðja á hið
nýja félag með 500 þús. kr. og
stjórnarsetu Gunnlaugs! Er það trú-
verðugt? Þá segir Gunnlaugur einn-
ig, að forsendur aðildar Þróunarfé-
lagsins að GKS hf. „Iiggi ekki að
öllu leyti fyrir enn“. Hvað með sam-
þykktir Þróunarfélagsins? Ólafur
Davíðsson, stjórnarformaður, skrif-
ar síðan grein í Morgunblaðið 13.
feb. sl. Hann virðist þar telja sig
svara athugasemdarmönnum fyrir
hönd stjórnar og hluthafa Þróunar-
félagsins hf. í grein hans kemur
ekkert það fram, sem dregið gæti
„Hér er alvarlegt mál
til umræðu. Því verður
fylgt eftir. Islensk fyrir-
greiðslupólitík er undir
eftirliti.“
úr réttmæti ábendinga athuga-
semdarmanna.
Hagsmunatengsl
og siðferðisþrek
Af ummælum framkvæmda-
stjóra og stjórnarformanns Þróun-
arfélagsins má ráða, að allt sé þetta
mál með felldu og að þeir treysti
sér til að standa að uppbyggingu
og rekstri GKS hf. án þess að hags-
munatengslin skerði samkeppnis-
stöðu annarra fyrirtækja í sams-
konar rekstri. Einnig verður að
skilja ummæli þeirra þannig, að
með eignaraðild Þróunarfélagsins
að GKS hf. sé t.d. engan veginn
tryggt, að GKS hf. hljóti auðfengn-
ari fyrirgreiðslu hjá Iðnlánasjóði,
þótt Ólafur Davíðsson sé þar einnig
í stjórn. I því hlutverki virðist Ólaf-
ur einnig treysta sér til að afgreiða
umsóknir fyrirtækja í samkeppni
við GKS hf. á hlutlausan hátt og í
fullum trúnaði.
Lokaorð
Hér er alvarlegt mál til umræðu.
Því verður fylgt eftir. íslensk fyrir-
greiðslupólitík er undir eftirliti. ís-
lenskir húsgagnaframleiðendur
verða að vita, hvort þeir séu komn-
ir í beina samkeppni við Þróunarfé-
lag íslands hf. Uti á landi hefur
rekstrarhagfræðin oftsinnis verið
látin víkja fyrir byggðasjónarmið-
um. Menn hafa látið sig hafa það.
Þegar, hins vegar, farið er að bóla
á gjörgæslufyrirtækjum á ströng-
um íslenskum samkeppnismarkaði,
þá mótmælum við.
Höíundar eru stjórnarformaður
og framkvæmdastjóri Bíró-Steina
hf.
NÚ ERUM VIÐ FLUTTIR
Á LAUGAVEGINN
— Ný og betri húsakynni —
— Aukin og bætt þjónusta —
— Aldrei meira úrval bíla —
Hrói höttur (Eiríkur Smári Sigurðarson) kennir Maríon (Svöfu
Arnardóttur) að skjóta af boga en úr kafinu kemur að hún
kann listina fyrir.
Hrói höttur
í essinu sínu
_________Leiklist_____________
Jóhanna Kristjónsdóttir
Leikfélag Hafnarfjarðar frum-
sýndi Hróa hött í Bæjarbíói
Höfúndur handrits: Guðjón Sig-
valdason
Lýsing: Egill Ingibergsson,
Stefán Sveinbjörnsson
Búningar: Alda Sigurðardóttir
Leikmynd: Kristín Reynisdótt-
ir, Guðjón Sigvaidason, Egill
Ingibergsson
Tónlist: Jóhann Morávek
Aðstoðarleiksljóri: Erlá As-
geirsdóttir
Leikstjóri: Guðjón Sigvaldason
Hrói höttur hefur lengi verið
dáð hetja, í flestra ungra lesenda
hugum góði og tápmikli kappinn
sem þoldi ekki órétt, var dæmdur
fyrir litlar eða engar sakir og
varð útlagi í Skírisskógi ásamt
öðrum sem minna höfðu til saka
unnið en sá argýstjórnandi í Nott-
inghamhéraði. í skóginum höfð-
ust svo Hrói og félagar hans við,
stálu af þeim ríku og hjálpuðu
þeim sem áttu bágt og urðu fyrir
barðinu á valdinu. Sagan um vin-
áttu þeirra Hróa og Litla-Jóns og
Tóka munks er auk þess glettin
og spennandi.
Nú hefur Leikfélag Hafnar-
fjarðar fengið Guðjón Sigvaldason
til að gera leikgerð úr sögunni
og auk þess var efnt til teiknisam-
keppni meðal grunnskólanemenda
um að draga upp myndir af þeim
félögum. Anddyri Bæjarbíós var
svo fóðrað með um ellefu hundruð
myndum úr samkeppninni og
verður svo meðan sýningar eru.
Þarna voru margar frábærar
myndir, svo virtist þó sem einkum
yngri börn hefðu sýnt áhuga og
sent myndir og ekki verra.
Sýningin var hressileg og vakti
mikinn hlátur og áhuga. Leikgerð
Guðjóns Sigvaldasonar var að-
gengileg og skiljanleg og leik-
stjórnin sömuleiðis, og hann virð-
ist hafa gott lag á að vinna með
ungu fólki og ég minnist altjent
einnar annarrar sýningar hjá
unglingum í Hafnarfirði undir
hans stjóm sem hafði þá sömu
kosti að renna prýðilega og halda
áhuga.
Leikmyndin er falleg og skipt-
ingar gengu áreynslulaust fyrir
sig. Hrói höttur er leikinn af
Eiríki Smára Sigurðarsyni og ger-
ir hann það snoturlega en kannski
er lögð fullmikil áhersla á ein-
feldni Hróa framan af. Svafa Arn-
ardóttir er Maríon og tókst það
allt bærilega og Björgvin Friðriks-
son og Helgi Hinriksson voru Litli
Jón og Tóki múnkur í ágætum
gervum og stóðu fyrir sínu.
Inn í söguna hefur verið bætt
sýslumannsfrúnni og fór Hildur
Hinriksdóttir með það hlutverk.
Hún er mikil frekjudolla og
óhemja sýslumannsfrúin og dró
Hildur hvergi af sér frekar en
Halldór Magnússon sem var
sýslumaðurinn. Ýmsir voru í minni
hlutverkum, ég nefni foringja
sýslumanns, Erlend Pálsson.
Framsögn leikenda var í stirðara
lagi en allir lögðu sig fram og
auðvitað var mest um vert að all-
ir skemmtu sér á sviði sem í sal.
Mér fannst það lýta sýninguna
hve mikið var lagt upp úr há-
reysti og lítt hömdum hrópum;
aftur á móti veitti ég því líka at-
hygli að ungum áhorfendum
fannst það alltaf langfyndnast
þegar mestur var gauragangur-
inn.
í sýningarlok voru svo afhent
verðlaun í áðurnefndri teiknisam-
keppni og hefði mátt vanda þá
athöfn meira.
Ný bók eftir norskan þjóðkirkjuprest:
Stuttar hugvekjur
fyrir hvem dag ársins
BÓKIN Máttarorð eftir norskan
þjóðkirkjuprest, Erling Ruud, er
komin út á vegum Vasaútgáfúnnar
í Reykjavík í þýðingu Benedikts
Arnkelssonar guðfræðings. Bókin
er gefin út sem kilja.
Á bókarkápu segir: „Bíblían hef-
ur staðist tímans tönn. Hún býr
yfir mætti til að breyta lífi 'manna,
leysa ijötra. Bókin Máttarorð er
samin fyrir þá sem vilja kynnast
Biblíunni nánar og finna þar grund-
völl til að byggja á í lífi og dauða.“
í kynningu útgefanda segir m.a.:
„Gert er ráð fyrir að bókina megi
nota allan ársins hring og era í
henni stuttar hugvekjur fyrir hvern
dag ársins, ein blaðsíða á dag. Á
hverri síðu er dæmisaga, ritningar-
orð, hugleiðing og sálmvers, þýtt
eða framort, t.d. eftir Friðrik Frið-
riksson, Helga Hálfdanarson,
Bjarna Eyjólfsson o.fl. í bókarlok
er skrá um efnisatriði og um ritn-
ingarorð sem beinlínis er vitnað til.
Fram kemur í formála þýðanda að
bókin hefur verið þýdd á ýmis
tungumál og gefin út í tugþúsund-
um eintaka."