Morgunblaðið - 27.01.1996, Blaðsíða 1

Morgunblaðið - 27.01.1996, Blaðsíða 1
yiÍjngmib^Vbi Spegill, spegill herm þú mér/2 Ljós myrkursins/3 Heilagur venjulegur hversdagsleiki/4 MENNING LISTIR ______ _______ BLAh\j PRENTSMIÐJA MORGUNBLAÐSINS LAUGARDAGUR 27. JANUAR 1996 Kannanir Ríkisútvarpsins og Sinfóníuhljómsveitarínnar á viðhorfi íslendinga til sígildrar tónlistar Viðhorf jákvæð en hlustun lítil Kannanir sýna að viðhorf Islendinga til sí- gildrar tónlistar er jákvætt þótt hlustunin sé ekki ýkja mikil Þröstur Helgason rýndi í niðurstöður kannananna og ræddi við fór- svarsmenn Ríkisútvarpsins og Sinfóníu- _____hljómsveitarinnar um þær. ___ Morgunblaðið/Árni Sæberg í KÖNNUNUM Ríkisútvarpsins og Siirfóníuhljómsveitarinnar kom fram að konur, eldra fólk og íbúar höfuðborgarsvæðisins eru í meirihluta þeirra sem hlusta á klassíska tónlist. SAMKVÆMT nýrri skoðanakönnun sem Hagvangur hf. vann fyrir Sinfó- níuhljómsveit íslands segjast 70% íslensku þjóðarinnar njóta þess að hlusta á klassíska tónlist. Aðeins 18% hafa hins vegar farið á tónleika með Sinfóníuhljómsveitinni á síðustu 2-3 árum og einungis 25% segjast hlusta reglulega á klassíska tónlist. I nýrri könnun, sem Viðhorf hf. gerði fyrir Ríkisútvarpið, voru svarendur spurð- ir hvort þeir hlustuðu stundum á sí- gilda tónlist í útvarpi og játtu 52% því. í báðum könnununum kom fram að konur, eldra fólk og íbúar höfuð- borgarsvæðisins eru í meirihluta þeirra sem hlusta á klassíska tónlist. Einnig kom fram að þeir sem eru langskólagengnir hlusta frekar á klassíska tónlist en þeir sem eru það ekki. Kammer- og orgeltónlist óvinsælust í könnun Ríkisútvarpsins voru þeir sem sögðust hlusta á sígilda tónlist í útvarpinu spurðir hvers kon- ar tónlist þeir hlustuðu helst á og virðast hljómsveitarverk vinsælust, en 63% sögðust helst hlusta á þau. Sönglög, óperur og kórverk sögðust 57% helst hlusta á en fæstir svarend- ur hlusta á kammertónlist (36%) og orgeltónlist (31%). Útvarpið kannaði einnig viðbrögð við beinum útsendingum frá erlend- um tónlistarhúsum á Rás 1 og kom í ljós 'að einungis tæp 19% höfðu hlustað á þær einhvern tíma. Einnig var spurt hversu æskilegar þessar útsendingar væru í augum svarenda og taldi meirihluti þeirra að þær væru æskilegar; gilti þá einu hvort þeir höfðu heyrt þær eða ekki. Hæfilegt framboð I könnun útvarpsins var einnig at- hugað hvort svarendum þætti fram- boð á tilteknum tónlistartegundum á Rás 1 of mikið, hæfilegt eða of lítið; spurt var um dægurtónlist, hljóm- sveitarverk, íslenska tónlist, óperu- söng, sönglög og kammertónlist. í ljós kom að flestum þykir hæfilega mikið leikið af þessum tegundum tón- listar þótt eilítill munur sé þar á. Þannig þótti til dæmis 72% svarenda hæfilega mikið leikið af dægurtónlist, rúmum 70% þótti það sama um hljóm- sveitarverk. Helstu frávikin frá þess- ari meginniðurstöðu voru þau að rúm- um 40% þótti of lítið leikið af ís- lenskri tónlist á Rás 1 og 37% töldu sömuleiðis of lítið leikið af sönglögum. Einnig má nefna að 23% töldu of mikið af kammertónlist í útvarpinu. I samtali við blaðamann sagði Runólfur Birgir Leifsson, fram- kvæmdastjóri Sinfóníunnar, að skoð- anakönnunin væri hluti af markaðs- átaki hljómsveitarinnar. „Við höfum verið að ræða saman um það hvert við viljum stefna. Við munum hafa þessa könnun til hliðsjónar í þeirri stefnumótunarvinnu. Hún mun samt ekki hafa áhrif á starf okkar ein og sér eða verkefnaval. Þarna eru þó ýmsar vísbendingar um aldurs- og kynjaskiptingu viðskiptavina okkar sem áhugavert væri að skoða betur. Önnur sams konar könnun verður gerð eftir tvö ár og þá getum við séð betur hver þróunin er í þessum efnum." Styrkir okkur Markús Örn Antonsson, fram- kvæmdastjóri Ríkisútvarpsins, sagði að úrvinnsla þessarar könnunar væri að fara af stað á útvarpinu. Kvaðst hann sannfærður um að tillit yrði tekið til þess sem fram kemur um dagskrárskipulag í könnuninni og sagðist reyndar þegar hafa orðið þess var að sumir dagskrárgerðar- menn væru farnir að gera það með vali á tónlist í þáttum sínum. „Þessi könnun styrkir okkur í þeirri trú að Ríkisútvarpið hafí sérstöku hlutverki að gegna hvað snertir framboð á sí- gildri tónlist og að við höfum verið á réttri braut." Markús Örn sagðist telja að þótt beinar útsendingar frá tónleikum erlendis hafí aðeins náð til 19% áheyrenda ættu þær rétt á sér. „Þetta er skemmtileg nýbreytni sem er ekki á aðalhlustunartíma útvarps- ins, auk þess sem hún kostar ekki mikla peninga. Og ef við tökum það inn í myndina að útvarpshlustun á kvöldin er frekar lítil er þetta ekki svo lítil hlustun í raun og veru." Mikill munur er á tölum um hlust- un á sígilda tónlist í könnununum tveimur og segir Markús Örn að sjálfsagt hafi orðalag spurningarinn- ar í könnun útvarpsins haft einhver áhrif þar á en þar er spurt hvort svarendur hlusti stundum á sígilda tónlist. „En þrátt fyrir að við leggjum lægri töluna til grundvallar þá sýna þessar kannanir að það er mikill áhugi á þessari tegund tónlistar hér á landi," sagði Markús Örn. ÞEGAR Bandaríkjamaðurinn Donald Foster vann að doktors- ritgerð sinni fyrir tæpum þrett- án árum, rakst hann fyrir tilvih'- un á lítinn bækling sem innihélt tregaljóð frá tímum Elísabetar I. í því lýsir höfundurinn sér sem góðu skáldi og skrifar und- ir W.S., auk þess sem það er prentað árið 1612 af útgefanda Shakespeares. Var ljóðið eftir William Shakespeare? Foster ákvað að hrapa ekki að niður- stöðu og hóf umfangsmiklar samanburðarrannsóknir sem leitt hafa í h"ós að hann hefur að öllum líkindum fundið l.jóð eftir eitt mesta leikskáld allra tíma. Foster kennir nú ensku við Vassar-háskólann og er virtur fræðimaður á sínu sviði, að því er segir í The New York Ti- mes. Hann vissi vel að slægi hann tilgátu sinni fram lítt grundaðri, yrði hann að at- hlægi, svo að hann hóf saman- burð í tölvu á orðfæri trega- ljóðsins og verka Shakepeares. Niðurstaða hans er sú að 578 lína tregaljóðið sé eftir Sha- kespeare og það sem meira er, fræðimenn í bókmenntum 17. aldar, í Bandaríkjunum og Bret- Shakespeare- verk fundið? t/í rmmm bíegw< ¦ Sínce T/mt,andhis 'preáefttnatcdl encí, khúégá the áuxút of liis hopc-fnlí dayes j JAftuics hmhH$ Teaih and FeriMeéHmtmá^ Thegoc^indc«orV»ofddcmi.nígpr.ii<íí: Wlm aKrctora&le mooftment CJft 1$$f Whercon to búiá hfe nencr biemiii I it mm e > 3mhkQmmmtth^htmti. hislifc wa$ grac* t ¦?' Simasiícticfbcc-insfiitaínii fhe fétö&>, Ohhiiíon i n % lic émkz í\. ésy w cotn % Whcníínnctelkrc^lonmcnrmiliecliifr; Caijnsr raicotu thehmeneablc rombc UPPHAF tregaljóðs um Peter, sem eignað er Shakespeare.' landi, hallast margir hverjir að því að tilgáta Fosters sé rétt. Hafi allir þessir fræðingar rétt fyrir sér er þetta fyrsta verk Shakespeares sem fundist hefur frá árinu 1871 þegar hlut- ar úr leikritinu „Sir Thomas More" komu í leitirnar. Ungur maður syrgður Tregaljóðið er samið í tilefni útfarar ungs manns sem tengd- ist leikhúslífi Lundúna á þess- um tíma en var myrtur. Hafi Foster rétt fyrir sér, gefur tregaljóðið mikilvægar vísbend- ingar um Shakespeare, m.a. að hann hafi skort trúarlega sann- færingu, óánægju hans með öfgar og ýkjur í leikhúsinu og möguleikann á því að hann hafi verið tvíkynhneigður, en marg- ir fræðimenn segja hann ýja að því í sqnnettum sínum. Annað slagið koma fram f ræðimenn sem telja sig haf a f undíð áður óþekkt verk Shake- speares. Ótímabærar yfirlýs- ingar þessa efnis hafa oftar en ekki orðið þeim til háðungar. Hins vegar var Foster forkunn- ar vel tekið á ársþingi fræði- manna í Ghicago. Sagði Lars Engle, prófessor í ensku við háskólann í Tulsa, sem hefur sent frá sér bækur um verk Shakespeares, að tregaljóðið yrði án efa tekið með komandi yfirliti um verk skáldsins. Starfsbróðir hans hinum megin Atlantsála, Robert Smallwood, yfirmaður kennsluáætlana við Shakespe- are-miðstöðina í Stratford- Upon-Avon, kvaðst vera „reiðu- búinn að láta sannfærast" af málflutningfi Fosters. Kvaðst Smallwood verá þeirrar skoðunar að Shakespeare hefði skrifað meira en honum væri eignað nú. Þeir sem ekki létu sannfærast á ársþinginu, útilok- uðu þó alls ekki að ljóðið væri eftir Shakespeare. Orðfæri að láni Starf Fosters hófst árið 1983 þegar hann vann að rannsókn- um fyrir doktorsritgerð sína við Kalif orníu-háskólann í Santa Barbara. Þá rakst hann á ör- l'ilniu af útgáfu Thomas Thorpe sem var útgefandi Shakespe- are. Á þessum tíma var algengt að tregaljóð væru gefin út í bæklingum, Foster rakst á yfir SJÁ BLS 2.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.