Morgunblaðið - 20.06.1998, Side 1

84 SIÐUR B/C
136. TBL. 86. ÁRG.
STOFNAÐ 1913
LAUGARDAGUR 20. JÚNÍ 1998 PRENTSMIÐJA MORGUNBLAÐSINS
Jeltsín kveðst ekki
hafa betlað fé
Kostroma, Moskva. Reuters.
BORIS Jeltsín, forseti Rússlands,
sagði í gær að efnahagur landsins
„lafði enn“ og neitaði því jafnframt að
stjómvöld í Moskvu betluðu fé af ríkj-
um á Vesturlöndum. Jeltsín heimsótti
í gær sveitir Rússlands í fyrsta sinn á
þessu ári og kom m.a. til borgarinnar
Kostroma, sem liggur um 320 kíló-
metra norðaustur af Moskvu. Gerði
hann tilraun til að Mðmælast við
langþreytta verkamenn en mótmæla-
stöður þeirra vegna seinkunar launa-
greiðslna hafa undanfarið hrætt í
burtu erlenda fjárfesta sem landið
þarfnast sárlega.
Sakaði Jeltsín forstjóra stærstu
verksmiðju borgarinnar um að hafa
af verkamönnunum fé og jafnframt
gagnrýndi hann ríkisstjórann Viktor
Shershunov, sem náði kjöri af lista
kommúnista, fyrir að varpa sökinni
af slæmum stjómarháttum sínum á
stjórnvöld í Moskvu. „Hann skuldar
helming þessara launaskulda en þeg-
ir yfir þvi. Staðhæfir hins vegar að
Moskva neiti að láta peningana af
hendi,“ sagði Jeltsín með Shersunov,
allt annað en ánægðan, við hlið sér.
Þarfnast siðferðilegs stuðnings
Anatólí Tsjúbajs, sérlegur samn-
ingamaður Jeltsíns við erlendar
fjármálastofnanir, sagði í gær að
Rússland þarfnaðist um 10-15 millj-
arða dollara láns, um 700-1000 millj-
arða ísl. króna, frá Alþjóðagjaldeyr-
issjóðnum (IMF) til að blása lífi í
rússneskan efnahag. Jeltsín sagðist
í gær hins vegar hafa gert þeim Bill
Clinton, Bandaríkjaforseta, og
Helmut Kohl, kanslara Þýskalands,
ljóst að Rússlands þarfnaðist fremur
„siðferðilegs stuðnings“ þeirra en
gjafafjár. „Ég hef ekki betlað af
þeim fé,“ sagði Jeltsín. „Við þurfum
ekki peninga, við þurfum stuðning."
Robert Rubin, fjármálaráðherra
Bandaríkjanna, lýsti því yfir í gær að
fengju Rússar jafnhátt lán hjá IMF
og þeir hefðu óskað, gæti það gengið
afar nærri sjóðum stofnunarinnar.
Hvatti Rubin öldungadeild banda-
ríska þingsins til að samþykkja auk-
in framlög til IMF sem fyrst.
Reuters
Kosið í
Tékk-
landi
VACLAV Havel Tékklandsforseti
horfir yfir skilrúm á kjörstað í
Prag í gær en þá hófust þing-
kosningar í Tékklandi. Síðari
kjördagur er í dag en úrslita er
að vænta í fyrramálið. Mikill
óstöðugleiki hefur ríkt í tékk-
neskum stjórnmálum síðustu
misseri og búast stjórnmála-
skýrendur ekki við því að það
breytist nema að hluta til.
Vinstrimönnum er spáð sigri í
kosningunum og verði sú raunin
er það í fyrsta sinn frá hruni
kommúnismans sem þeir komast
til valda í Tékklandi.
■ Vinstrimenn/23
Reuters
Brosað framan í heiminn
NATO vísar
kaldastríðs-
hættu á bug
Brussel, Washington, Moskvu. Reuters.
Bondevik
hélt velli
Ósló. Reuters.
STJÓRN Kjell Magne Bondeviks
hlaut í gær traustsyfirlýsingu
norska þingsins og tókst þar með
að koma fjárlögum minnihluta-
stjórnar sinnar í gegnum þingið.
Til að fá fjárlögin samþykkt
þurfti stjórnin stuðning hægri-
flokkanna og Framfaraflokkurinn,
undir stjórn Carls I. Hagen,
þrjóskaðist lengi vel við. Akvað
Bondevik þá að tefla á tæpasta vað
og sóttist eftir traustsyfirlýsingu
þingsins, ella gæti stjórn hans ekki
starfað.
Lét Hagen þá undan, kvaðst telja
mikilvægara að stjórnin héldi velli
en að koma í veg fyrir auknar
skattaálögur á olíuiðnaðinn. Arið
1986 felldi hann hins vegar stjórn
borgaraflokkanna vegna andstöðu
sinnar við samskonar skattaálögur.
---------------
1.500
stúlkur
bera vitni
Brussel. Rcuters.
SAKSÓKNARI í bænum Tongeren
í Belgíu hefur fyrirskipað lögreglu
að yfirheyra 1.500 stúlkur, fyrrver-
andi nemendur kennara, sem
ákærður hefur verið fyrir að
nauðga einum nemanda. Málið er
afar viðkvæmt í Belgíu vegna
ákæru á hendur Marc Dutroux,
sem hefur játað að hafa myrt
stúlkubörn og misnotað þau kyn-
ferðislega.
Kennarinn, sem jafnframt er
prestur, er kominn á eftirlaun.
Hann neitar sakargiftum en vegna
þess hve alvarleg ákæran á hend-
ur honum þótti og hve viðkvæmt
málið er í Belgíu, var ákveðið að
yfirheyra nær alla fyrrverandi
nemendur kennarans, sem kenndi
í tveimur stúlknaskólum. Um sex-
tíu stúlkur verða yfirheyrðar á
dag en nú þegar hafa um 400
þeirra borið vitni.
ÞESSI litli simpansi í dýragarð-
inum í Miami reyndi í gær að
létta geð annarra apa í garðin-
um og verður ekki annað séð en
það takist dável. Hitinn í garð-
inum í gær fór hátt í 40 gráður,
og hefur því ekki veitt af upp-
lyftingu.
BANDARISK stjórnvöld og emb-
ættismenn Atlantshafsbandalags-
ins (NATO) vísuðu í gær á bug full-
wðingum rússnesks hershöfðingja
um að hernaðarafskipti bandalags-
ins af Kosovo kynnu að verða til
þess að kalda stríðið hæfist að
nýju. Rússar hafa í tvígang í þess-
ari viku gagnrýnt NATO harkalega
vegna flugæfinga þess nærri loft-
helgi Serbíu. Forsætisráðherra Al-
baníu, Fatos Nano, og leiðtogi
Kosovo-Albana, Ibrahim Rugova,
ítrekuðu hins vegar í gær fyrri
hvatningarorð sín um að NATO yki
þrýsting á Serba vegna átakanna í
Kosovo.
Leoníd Ivasjov, einn æðstu emb-
ættismanna rússneska varnaimála-
ráðuneytisins, lýsti því yfir í gær að
hæfi NATO aðgerðir í Kosovo án
samþykkis öryggisráðs Sameinuðu
þjóðanna, myndi það leiða til þess
að kalt stríð hæfist að nýju á milli
austurs og vesturs. Háttsettir emb-
ættismenn NATO vísuðu þessum
viðvörunum Ivasjovs á bug, sögðu
ekkert geta orðið til þess að horfið
yrði aftur til kalda stríðsins. Tók
talsmaður bandaríska utanríkis-
ráðuneytisins undir þetta og sagði
að Rússum gæti ekki verið alvara
með slíkum fullyrðingum.
NATO vill eftirlitsmenn
til Kosovo
Dregið hefur úr hernaðarað-
gerðum Serba í Kosovo en þeir
hafa nú mikinn viðbúnað þar, að
sögn NATO. Þá er fullyrt að Serb-
ar hafi lokað landamærum Kosovo
og Albaníu til að koma í veg fyrir
flóttamannastraum og hindra
vopnaflutninga til aðskilnaðar-
sinna Albana í héraðinu. Leggur
NATO nú á það mikla áherslu að
hægt verði að senda eftirlitsmenn
til Kosovo svo að ganga megi úr
skugga um sannleiksgildi þeirra
fullyrðinga að dregið hafi úr of-
beldisverkum.
Rugova, leiðtogi Kosovo-Albana,
lagði í gær á það mikla áherslu að
NATO hæfi bein afskipti af Kosovo.
Gerði hann lítið úr þýðingu Frelsis-
samtaka Albana (KLA) sem hafa
gert fjölda árása á Serba. Viður-
kenndi hann hins vegar að erfitt
gæti reynst að fá KLA til að leggja
niður vopn, ef samningar næðust
við Serba, þar sem samtökin lytu
engri stjórn.
Sendiherrar heim frá Hvíta-Rússlandi
Minsk. Reuters.
EVRÓPUSAMBANDIÐ (ESB) ákvað í gær
að kalla sendiherra aðildarlanda þess heim
frá Hvíta-Rússlandi, vegna deilu við þarlend
stjórnvöld um sendiherrabústaði. Flestir
sendiherranna hafa aðsetur í sömu glæsi-
byggingu og Alexander Lúkasjenkó, forseti
Hvíta-Rússlands, en yfirvöld hafa nú skipað
erlendu sendiráðunum að rýma hana vegna
þess að hún þarfnast viðgerða.
Lúkasjenkó þykir hafa sýnt einræðistil-
burði í embætti, auk þess sem hann hefur
oft átt í útistöðum við sljórnvöld á Vestur-
löndum. Hann segir að gera þurfi við pípu-
lagnir í hinni umdeildu íbúðabyggingu en
sendiherrarnir vísa því á bug. Segja þeir
ákvörðun forsetans brot á þeim kafia Vín-
arsáttmálans er fjallar um utanríkisþjón-
ustu, auk þess sem þeir segja Lúkasjenkó
hafa í hyggju að losna endanlega við er-
lendu sendiráðin úr byggingunni.
Deilan hefur staðið um nokkurra vikna
skeið. Fyrr í vikunni sömdu sendiherrarnir
er búa í téðri byggingu við yfirvöld um að
þeir fengju að vera áfram, en ekki hefur
verið staðið við það loforð. Lögregluvörður
við bygginguna hefur verið margefldur og
hefur sendiherrunum reynst þrautin þyngri
að komast heim til sín og algerlega ómögu-
legt að bjóða til sín gestum.
Bandaríkjamenn munu kalla sendiherra
sinn heim á næstu dögum, náist ekki sam-
komulag við yfirvöld í Hvíta-Rússlandi um
lausn málsins.