Alþýðublaðið - 25.06.1934, Blaðsíða 2

Alþýðublaðið - 25.06.1934, Blaðsíða 2
MÁNUDAGINN 25. ,<l..........¦...... ii i ii júní . 1034. Japan. Eftir Hendrtk J. Otószon. 2. SagaJapana. Það er eins rneð Japana og aðr- ar þjóbir, að frumsaga þ<eiiiT|á er hulin myrkri, sem vart verð'uii1 nofið. 1 stiað hennar koma helgi- sagnir' og munnraæli um guð- dómlegain uppruna. Aragrúi guða gaf þjóðihni landið, svo að hún stoyldi búa þar um aldur og æfi. Fyrsti kongur þeixra, sem munn- íwælin telja að hafi ríkt frá 660 til 585 f. Kr„ Jimniih reisti sér . borg á Takatsjihu-f jalli á suður- hluta Kiusjiu-eyjar og vann smám saman undir sig nærliggjandi eyj- * ar. Saga hans (saghirhar telja hann hafa lifað í 127 ár) og fyrstu eftiMnauna hans er þó að miéstu míunnmæli, því konungabækur Japana voru ekki færðar í letur fyrri-iffli;. á 8. öid e. Kr. Kínverskt iriyndaletur tóku þeir upp í byrj- un 5 aldar e. Kr., og var það Koiieubúi, sem flutti það til Japan. ;,, Einhvier merkasti atburður, áem menn þiekkja í fomsögu Japans, .ivai* þiegar Jiingo ekkjudrottning ; (201—269) bjó út mikinn flotaí og , vel mairmaðan og hélt yfir til Jíorjeu. Neyddi hún Koreubúa tii , að syerja Japansríki ævarandi holfustu og skafctgreiðsiur, „þar til sól rísi í vestrí og steinvöl- uroar á sjávarströn.dinni rísa úi t beðum sílnum til himins og lýsa aem.Mjðmur". Frá þeim tíma var mikið ^samband við Roreu, en þar harði kiíhversk sírnenning rutt sér til rúnis og.eftir því sem lífsr hættir Japana bpeyttust, tóku þeír upþ mienningu nágrannaþjóðanna, -Kteverja og Kioreubúa, en hún var -þá mieð miklum blóma. i Alt frajh fil þessa- hafði trúin ' á mairga guði og framliðna verið rikjandi i Japan. Þau trúarbrögð Japana eru nefnd kínversku nafni, sjinto. Andatrú þessi er enn þann <dág i dag rí'k' í hugum fólksíws. Varlaer til sá staður, að ekki sé ; hann bygður einhverjum anda. Draiugum þessum og náttúruönd- e uni eru færðasr fómir og hrtein- fætis gætt, þegiar komið er inn á landareignir þieirra. i T>yr|un 5. aldar tóku trúboðar hijns nýja siðar, sem kominn var frá Indiaindi, Búdda-trúarinnar, áð iflykkjast í stórhópum yfir til Jap- «ns. Dreif nú að klerka og nunn- vtx, sem með blossandi eldmóði fluttu gleðiboðskapinn. Með; þieita komn nýir straumar, öflugri og áhrifameiri en nokkru sinni fyr. Gættii þar mesrt áhrifa menningar- Þjóðarinnar miklu að vestan, Kin- verja. Undir lok 7. aldar var svo komið, áð stjómarfarið var aí> írnestu með kíinversk usuiði. Kong- urinti, eða, eins og hann er venjui- legaist .nefndur, „mikado" (keisari) steíndi til sín lærðum mönnum og listfengum;, klierkum og sp.á- mönnum. Hann varð umboðsmaði- urjguðanna og eigandi allra hluta, en daglega stjórn lét hann í hend- ur léusherrumi sínum, sem arð- rændu og kúguðu bændur og fiskimienn eins og þeir bezt gátu vib komiið, Keisarinn, siem áður hafði veriið einvaldur og alisráð- andi, lét sér nú lægja að l'ifa því lífi, sem skyldleiki hans við 'heil- ögrögn veitti' honum rétt til. Voldiugi'r aðalsmenn fóru með um- boð hans í veraldlegum májum, og ©r þar helzt getlð Fusjivamr " ¦iT-fifniwa ættariinnar, aem um fimm "aldir réði löigum og lofum í ríkimu. Bætt framleiðsliutætó sköpuðu efnaðii bændum möguleika td að auka iönd sín og gera hina fá- tækari að átthagaf]'ötruðum leigu- liðum. Við þetta myndaðist sjálf- stæðiur bændaaðall, sem erstund- ir liðu fram! sölsaöi undir sig stór landssvæði og hélt sig .ríkmann- lega. 1 skjoli þessara aðalls- manna þilóuðust vísindi og listír, líkt og á „enduraeisnartímabilinu" vestrænaum og eftir lok mið- alda. GlæsiJegar hailir voru reist- ar og mörg þau listaverk Japana, sem menn dást að enn þann dag í dag, eru ftó „endurfleiiðnartima- bilimu" japanska um og eftir 1000 e. Kr. Gleðskapur og óhóf ríkti í hölium aðalsi;ns, en undir þræl- uðu ófrjálsir bændur, sem varla höfðu málungi matar. Innbyrðis áttu þessir höf ðin^gjar í deilum, en ; ief leitthvað bar á óánægju hinna ánaiuðugu, var slegið á þjóðernÍB- stnengiina og fátækum lanidslýð sigað á móti Aiino-unum, því vist voru lönd þeirra þess viirði, að nokkrum bætiílaræflum væri þar fómiað á altari þjóðernisöfstækis- rins. Foringja'r í þessum hernaði gegn frumbyggjum landsins mynduðu sérstaka stétt, „siamiir íttjf', sem einnig var notið til þess að halda bændunum í skefjum. Upp úr þessari stétt spratt síðar sérstakur légaðall eða öilu heldur hermaninastétt. Hennar gætíir lenn imjög, og í þeim flokki hafa fas- jistar og hervaldssiininar nú á dög- um öflugastah styrk sinn. Eftír að hafa hrakið Fusjivara- ætti'na frá völdum á 12. öld, b0rð- ust tvær ættír um yfirráðin yfir málefnum keisarans, og eftir • úr- slitabardagann við Dannno-ura (1185) varð Joritomo af Minamo- to-ættinni alræðiismaður og hlaut af keisaranum nafnbótina seiri- t\a\l-s}ogun (hervaldur, sem sigrar siðieysingja), venjulegast stytt sjogun,. Hann stofnaði nýja höfuð- borg, Kamakw'fí, og stjómaði það- ajn málefnum ríkisins. Við þessa atburði komsi: aðals- valdið í algleyming. Vald keisar- a|ns var í raun réttri afnumi'ðí, stjórnaiáthafnir hans marklausaír og um 7 aldir ríkti nú a'ðaliinn taiumlaust og kúgaði og arðrændi óupplýstan landslyð. Ýmisir merkir atburðiiír gerðust á þiéssum tímum, t. d. að Mon^ gólatoeiisarinn í Kína, KublaÍHkhan, siendi flota á heudur Japansmönn- um (1281-), en var gersdgraður, og koma fyrstu Evrópumanna til Jap- an (1542). (Frh.) Farsóttir og manndauði. í Reykjavík vikuma 3.—9. júni (í svigium tölur næstu viku á un'dah): Hálsbólga 33 (34). Kvef- sótt 34 (42). Kveflushighabólga 1 (0). Gigtslótt 0 (1). Iðrakvef 5 (10). Taksótt 1 (0). Skarlatssótt 22 (18). Munnangur 1 (5). Hlaupa- bóla 3 (0). Mannslát 2 (9). — Landlæknisskrifstofan. — (FB.) ísland i erlendum blöðum. 1 „Kristeligt Dagblad" i Kaup- main'nahöfn birtist 23. maí grein, sielm kölluð er „Isiah'ds Præster fforiain i det siooiale Arbejde". Gœin iþessi byggist á viðtali við séra Guðmiund Einarsson og fylgir mynd af houuhú I blaðinu Herald, Iowa, U. S. A., birtist grein, sem nefnist „Ioeland has Nature's own steam heat." (FB.). jL&M2JlM&kAMl£ HANS EALLÁDA: Huað rtú ungi maður? I&lenzk þýðing eftirMagnás Asgeirsson „Það sér ekki á þessari, að það hafi arrijab mikið að henni." En hinar hrista höfuðjið með vanþóknunarsvip yfir þessu rausi hennar. i Biægul, mögur og rauðeygð kona veltir vöngum og segir með spekingssvip: „Já, þarna sér maður það einu sinni' enm Við verð'- um a.ð kveljast, bara tij að karimenhlrnir géti stoemt sér. Það er eins og ég hefi alt af sagt." Gamalt og hrukkótt toeriingaptetur fer nú að hrópa hástöfum á barnabarn sitt, aem hei|ti|r Fríða. Hún er tbráðþroska stelpa á þrettáuda ári, með ófeilin augu og bústb brjóst og vöðva undi? alt of þröngum kjól. „Friða, Fríða! Komdu hingað og littu á þetta hérna! Þú hefiir ekkert verra af því, því að nú geturðu séð hverju þú getur átt von á, ef þú ferð að gefa þig npkkuð að karlmönri,- um. — — Nú veiztu líka hvte^hig stendur á því, að faðir þinn rekur þig stundum út, þie@a|r hann vill vera ieinn heima með móð'- ur þinni um miðjan daginn. Og þú mahst kannske betur hér eftir en hingað til eftir því, að fara fékki oftar hiieð strátounum niður í kolakjallarann, þó að þeiir aldrei nema bjóði þér súkkulaði fyiiir það." Pússer er nú farin að njá sér og lítuir með afsökunarbrosi á hópinn í krinjgum sig: „Nú held ég áð ég geti haldið áfiam. Það er búið' í þetta ski'ftið. Þótt:i þér þetta vo'ða leiðihlegt, Hannes?" Pmneberg skammast síai fyrcr að hafa sett vupp sneypusvip hennar vegna. „Þú skalt nú ekki hugsa um aðra en þig sjáilfa." En þegar þau eru komin sipölkorn burt friá bakknum, segir hann hr.kandi: „Heyrðu, Pússer------þú trúir þó því ekki, sem kerlingin var að segja,------að ég heifðá ekki vierið ajð liugsa um a(nnað en bara að skemta mér?" „Pvaður!" segir Pússer. Hún segir ekki meira, en húi segir það með slíkri áherzlu, að það getur ekki verið minsti vafi umi skoðun hennar á þessu máli. Nú eru þau komin ihn fyriir hliðið. „Fæðlhg í íaðsiijgá?" segir feitur og gildvaxinn dyravörður. „Þá eigið þið að fara iun í skráfstofuna til vinsitrjí og gefa ykkur þar fram." ! „Ma það ekki bíða?" segir Pinneberg, skjálfraddaður af öró og ótta. „FæÖingarhrí&iirraar eriu byrjaðar.": Dyravör&urinn viirðiír Pússer vandlega fyrir sér. „O, það er ekki á hennái að sjá, að neiitt sérBitaklega liggi á," siegir hann. „Við skulum fá öil plögg í Jag uudiir eins." En hanh fylgir þeim þó upp stigann að skrifstofudyrunum og masar á leiðimni í kulmpán- legum rómá. Það er auðheyrt, að ham þykist (tala af reynslu. „Það er oft, svona í fyrs^a skiftáð', að þær ímynda sér alt mögu- legt. Hérna var ein fyria* skömmu, siem hélt fa^ö króginn myinidi bara lenda hérna í poritiniu hjá mér. Síðan lá húín í hálfan mánuð í fæðjngadeildiinni og síðan fór hún heim og beib í háifari mánub enn, og þó li&u enn nokkrir sólarhringar, þangað til' alvara varð úr öllu saman. Ég skil bara ekki hvað fólk getur verið skyni skroppá'ð í þessiujm efhum. Það er alveg eins og það sjálft hefði fæðst í gær — —" Inni í skrifs'tofunnii situr. hjúkrunarkona og lítur á Pinneberg og Pússer án þess að bhegða hið mirista. Yfirleitt virðist enginn í þessu sjúkrahúsi verða uppinæmur fyrir þeirri staðreynd, að Pinnebergshjóniin ertu a.ð verða að heilli fjölskyldu. Hérna er auð'- sjáanlega ekki búist við öðru af þeim. „Fæðing?" segiir hjúkmharsystirin líka. „Ja, ég er bara ekki alveg váss um ab við höfum neitt rúm *Iaust núna. Ef það er ekki, verðum við að semda yðiur annað.-------Hvað líður langt á milli hríðanna? Haldið þér að þér getið komist dálítinn spöl enn þá?" ( „Hvað segið þér?" — Pinneberg er nú orðinn (svo æstur i skapi, að hoínum væri næst að berja hnefanum í borðið. Systirin er farin að tala í isiimöhn. pegar hún hefir hriu'gt af, snýr hún sér að Pússer og segir: „Það er ektoert rúm laust fyr en á mlorgun. En þér haldið út þangað til." „Heldur út! Var ég ekki búiinn að segja yður, að toonan mín hefir haft hríðir alt af á kontérsifnesti. Hún getur 'ekki venið án þess a'ð fá rúm þangab tií I fyrra máiið!" Systirin hlær bara að hinni réttlátu reiði Pinnebergs. „Þetta er vist í fyrsta skiftl, er það ekki?" siegir hún og brosir tíl Púsiser, og Pússer brosir jafnvel á mótií „Jæja," segir systirlin, „þá iátr um við yður í fæbimgardieildina fyrst um sinn. Ef barnib skyldi fæðast í m'ótt, fáib þér fynsta lausa rúmið í sængurkvennadeild- inni." Síðan snýr hún sér að Pinheberg og gerist nú þurrani og skrif- stofulegri á, manininn. „Og mú skuluð þér, ungi maður, flýta yðr ur að fá öll nauðsynleg pliögg. Þegar þér eruð bú'inn að því, skujl- uð þér koma aftur og sækja toonuna yðar." Pinneberg stikar til skrifstofu frá skrifstofu. Alls staðar geng- ur afgTeiðsIan fljótt og þriaslausít. SMAAUGLY|NGA ALÞÝflUBLAflSSíí: vraSKIFIIWGSMS so- MILNERSBOÐ. heimatilbúið kjötfars og fiskfars fæst daglega. Laugavegi 48. Sími 1505. GÚMMISUÐA. ,',oðið í bilrt- gúmmí. Nýjar vélar. 'fönduð vinna. Gúmmívinni,3tofa ieykj;'- víkur á Laugavegi 7(i. Áður en þér flytjið í nýja hús- næðið, skulu þér láta hreinsa eða lita dyra- og glug'a-tjöld, fatnað yðar eða annað, sem þarf þess með, hjá Nýju Efnalauginni. Simi 4263. Það ráð hefir undist og skal. almenningi gefið, að bezt og ör- uggast sé að senda fatnað og annað til hreinsunar og litunar í Nýju Efnalaugina. Sími 4263. . VANTAR VANAN MATSVEIN á síldveið.abát. Til viðtals frá kl( 4—5 e. h. í Mjóstnæti 6 uppí. nýkomian, ódýr. Laugavegi 63. Sími 2393. Reiðhjölasmið]aa9 Veltusundi 1. hagsýnn kaupandi spyr fyr^t og fremst um gæðin. Hamlef ®p Þ6r eru htLnspekt fyrir end- ingargæði — cg eru pví ódýrust. NB. Allir varahlutir fyrirliggjandi Viðgerðir allar fljótt eg vé af hendi leystar. SignrpéF, sími 3341. Símhefni x Úraþór, Alt af gengur pað bezt með HREINS skóáburð Fljótvirkur, drjúguf og — gljáir afbragðs veí. —

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.