Þjóðólfur - 10.01.1863, Blaðsíða 1

Þjóðólfur - 10.01.1863, Blaðsíða 1
 ¦5. ár. 10. Janúar 1863. 10.-11. Tilskipun 1. Apríl 1861 löggildir hina nýu jarðabók fyrir ísland frá 6. Juní 1862, 0g leiðir Par af að allar þær fasteignat.undir, er falla til gretðslu tim næstn e i ¦ i- •« . « , , slu tardaga, skuli gretða eptir jarðardýrleika hinntp , » u, , * ^ "utnar nyu jarðabokar, nema hvað »vom I kSliÍTara heÍmÍIar "Preslum peim' Sem ••gildi, að t k 6r Jarðabókin "ýa oðlaðist laKa- "hinu'm \a • ^ preststluncl sina a^ jörðunum eptir "í bví ' ^T'e'ka jarðanna, á meðan þeir eru „),,„ , , a kalli svo framt iarðartíundin er á pann hátt rífari „ . u ¦ • -, « »¦ i,n,v • "'an, en ef hun væn retknuð epttr "lnmöý«jarðabók.. j pessu er auðsætt, að prestunum hér á ei^ ''T" taka festallir tvo fjórðu hlutiallra fast- Jgnartíunda hver í sinni sókn, annan handa kirkj- sín '' 6n annan nan<Ja 8Ja,ft,rii ser ' "preststíund sér f -r nðr e'gÍ hvnð minst a pví> bæði að kvnna he dyFirfram hina nýu jarðabók, og hafa hana við n ina; því eptir téðri .ákvörðun í 2. gr. laganna verðr margr prestr að taka tíundina með tvennu mott, 0g eptir tvennskonar sundrleitum jarðardýr- eika, ktrkjutíundina jafnan eptir nýa jarðardýr- le.kanum, en hafl prestrinn verið í sama kalli frá pv. fyrir fardaga 1862, 0g sé þar enn, þá bæði ma hann og sjálfsagt gjörir að taka preststít.nd- ma eptirhinumforna dýrleika jarðanna, .svoframt jarðartíundin er á þann hátt rífari... í»ví er það næsta óskiljanlegt, 'ef það er satt sem sagt er, að mjög fáum eða jafnve, engum Presti né prófasti hér í Suðramtinu sé ennþá farið að senda hina nýu jarðabók 1861 né lagaboðið 1. ^pr. s. á. I»etta er miðr skiljanlegt hugsunar- teysi og hirðuleysi af hendi yflrstjórnar kirkju- og kenslumálanna, og þessa óskiljanlegast er það", e herra biskupinn og héraðsprófastarnir hafalátið pa wndir höfiið leggjast nú hátt á annað ár, að |aca úr þessu verulega vankvæði, með því að pró- fastar skoraði á biskup landsins hver í sínu iagi, og biskupinn aptr á ráðherra kirkju- og kenslu- malanna nm, að senda híngað að minsta kosti eins margar japðabækr, eins og margar eru kirkjurnar agjorvöllu landinu. til útbýtingar meðal allra presta °gkirkjulialdara, og þeim til leiðarvísis, eptirbreytni og réttlætíngar í því að heimta og taka fasteignar- tíundirnar, ekki af handahófi og úti bláinn, heldr eptir réttri reglu og samkvæmt hinni nýu löggiltu jarðabók, og tilskipuninni 1. April 1861. Islenzkar þjóðsögur og œjintýri. Safnað hefir Jón Árnason. 1. bindi. Leipzig 1862. I. |>að er svipað með hugsun þjóðanna og hins einstaka nianns, og þó nokkuð frábrugðið, einsog er með l.'f þeirra og hans, því hver maðr fyrir sig lifir optast allan aldr sinn, æsku, manndóms- og elliár, og andast innan takmarka sömu aldar; en þó að mannkyns sagan virðist stundum sýna það, að þjóðirnar — einkum stórþjóðir sögunnar — hafl einnig æsku- og manndómsar, elli og dauða, á því tímabili, sem sagan næryfir, þá er þó aldrs- breytingin, elli- og dauða-mörkin hjá þeim svo ósviplík því sem fram við hinn einstaka kemr, að því er varla saman jafnandi; því elli og dauðamörk- in sýnast að eins að koma fram hjá þeim þjóðum, sem með óhófi og ofmetnaði hafa mist uppruna- legt eðli sitt og þannig örmagnazt og úrætzt, að þær hafa hnigið fyrir hraustari og harðfengari þjóðum, án þess að deya skaplegum ellidauða. þannig er það nú líka svipað, en þó frábrugð- ið, með hugsttn hins einstaka manns og þjóðanna. |>að reynist optast svo, að hugsanir og gjörðir hins einstaka manns verði skammvinnar, og það jafn- vel þó hann hafi helgað allan aldr sinn vísindun- um; og það eru einúngis hinir fáu afburðarmenn í andlegttm efnum, sem lifa í sögunni með ritum sínum, sumir að ölltim líkindum eins lengi og saga gjörist. En þetta eru nú einúngis múttarstólpar mannlegrar vizktt og framfara, er standa eins og hlossandi vitar á vegi sögnnnar. En öðruvisi er þessu háttað með hið andlega líf þjóðanna, því þær eiga ekki einúngis þessa frttmburði sína og fóstra, það er að skilja: afburðarmennina, sem lifa og gilda bæði fyrir sinn tíma og sína þjóð, og um lelð fyrir allar þjóðir og allan aldr — þær eiga þá að vísu, og njóta þeirra bezt allra þjóða, annaðhvort meðan þeir lifa eða síðar, eins og þær l.'ka njóta heimsfrægðar þeirra—, en þæreigalíka annað andlegt líf, sem er þeim enn betr innrætt, 37 —

x

Þjóðólfur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðólfur
https://timarit.is/publication/72

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.