Þjóðólfur - 10.01.1863, Blaðsíða 2

Þjóðólfur - 10.01.1863, Blaðsíða 2
— 38 og stendr þeim enn nær, og það er hugmyndalíf sjálfra þeirra, sem fæðist, endrfæðist og ummynd- ast svo margvíslega eptir hinum ýmsu öldum. Ávöxtum þessa hins innra lífs þjóðanna þarf líka að gefa nákvæmar gætr, ef menn vilja skilja rétt frumeðli og framfarir þeirra. Meðan maðrinn er úngr og fjörugr, lítr hann á heiminn og lífið kríngum sig með öðrum aug- um en seinna meir, þegar sjónin er orðin breylt, stundum hvest með vísindum og þekkíngu, stund- um sljófguð af arrnæðu lífsins og reynslu. Hann er varla svo daufr né doðalega gjörðr í æsku, að aldrei bregði fyrir sjónir honum, jafnvel bæði liin- ar andlegu og líkamlegu, skáldlegum fjörmyndum, er lífga upp allt hið dauða kríngum hann; og eins og hugmyndaríkir fjördraumar vaka í sálu æsku- mannsins í faðmi svefnværðarinnar, eins sér hann í vöku alls konar verur og myndir, »dimmar nætr sem daga Ijósa, á lög og láði og um loptgeima, í holtum og hæðum og hamrasölum«. |>etta sér hann, og þessu trúir hann, og því meiri og skír- ari er sjónin, og því styrkari trúin, sem ímyndun- arafl hans er sterkara og fjörugra. Hér kemr nú enn fram hið svipaða og þó frábrugðna í lífi þjóðanna og hins einstaka manns. þjóðimar hafa líka sína æskudrauma, sitt sérstak- lega fjöruga og ímyndunarríka hugsunarlíf, en af því þjóðin heldr að vissu leyti allt af æsku sinni og æskufjöri meðan hún getr heitið þjóð, af því þjóðfélagarnir eru einlægt sumir úngir, þá haldast hinir fjörugu hugdraumar hennar öld frá öld í ýmsum myndum, og varla munu finnast dæmi til þess, að þeir taki miklum stakkaskiptum hjá sömu þjóðinni, en hitt er aptr eðlilegt, að hugmyndalíf hverrar þjóðar fyrir sig hafl nokkuð einkennilegan blæ, eptir eðlisfari og lundareinkennum hverrar einnar. J>að er varla ofhermt þó vér segjum, að varla muni neitt það vera í fari þjóðanna, er einkenni þær betr en þetta hið innra hugrnyndalíf þeirra, sem birtist í ýmsri trú og ýmsum venjum. Bók- fræði lærðu mannanna, brellur stjórnfræðínganna, og framgánga hermannanna einkennir þjóðirnar að vorri ætlun engu betr en hjátrú þeirra og hindr- vitni, sem svo er þvi miðr of opt nefnt. j>ví þegar grannskoðuð er þessi svo nefnda hjátrú og hindrvitni, hefir hún opt að geima hinn innsta kjarna þjóðareðlisins. Frumeðli þjóðarinnar birtist að vorri ætlun hvergi betr en í æfintýrum hennar og þjóðsögnum, því flest í bókmentum hennar, hversu einkennilegar sem þær kunna að vera, er þó miklu svipaðra og sameiginlegra mentun og vísindum annara þjóða. [>essi kafli þjóðfræðinnar er heldr ekki til orðinn í ritstofum lærðra manna, heldr sprottinn fram af vörum þjóðarinnar sjálfrar. það má nú nærri geta að menn á vorum tím- um, sem svo vandlega grcnslast eptir öllu, er snertir eðlisfar og háttu þjóðanna, muni ekki hafa gengið fram hjá því að rannsaka þenna hinn skáld- legasta og hugmyndaríkasta hluta þjóðareðlisins, enda er þetta líka svo. Flestar mentaðar þjóðir hafa nú á seinni tímum gjört sér mikið far um að safna öllu, er að þessu lýtr, og eru mörg söfn prentuð í þeim fræðum í útlöndum. það er nú lángt síðan að höfundr þeirrar bókar, er hérræðir um, tók fyrir sig að safna alþýðusögum og æfin- týrum hér hjá oss, og hefir hann sýnt í því hina einstökustu alúð og elju, eins og í öðru bók- mentalegu, er hann heíir lagt hönd á. þó er nú vanséð, hvað honum hefði orðið ágengt i þessu efni, einkum þegar kraptana vantaði til að koma safninu á prent, ef að hinn ágæti vísindamaðr Konráð Maurer hefði ekki bæði sjálfr fengið a- huga á málinu og vakið athygli útlendra á því, með því að gefa út ágætt sýnishorn af þvi, sem hér er til af þess konar, og síðan umgengizt, að þetta stærra safn eptir Jón Árnason yrði gefið út á þýzkalandi. Hið íslenzka bókmentafélag átti nú líka góðan þátt í að styðja fyrirtæki þetta til fram- kvæmdar, er það hefir keypt mikið af upplaginu til úlbýtíngar meðal félaga sinna. þannig er þá safu þetta komið fyrir almenn- íngssjónir, og munum vér næst skýra nokkru ná- kvæmar frá efni þess, og lýsa því þar yfir, hvernig oss virðist þetta fyrirtæki af hendi leyst. (Niðrl. síðar). llr bréfi frá Lundúnum. Sí%aii eg skrit'aííi y%r sftiast, hefi eg kyut mer aíiaipóst- húsií) (Oeneral Post-Office) og Lundúnnturn (Lnndon Tower). Aoal pósthúsi?) er feykimikil byggíng. paí) var reist úr klaustrrústum 1824, skamt eitt vestr frá Pálskirkjn, er eg hefl minzt á vilb ylor abr. ]>aí) er 3S9 feta ab lengd, 30 feta breitt og 64 feta hátt. Fmmanuudir húsinu cru þreim súlna- gaung, og er alfaravegr fyrir fótgángeiidr geguum þaÖ mitt. Til beggja handa vií) þenna alfaraveg eru póstskrínurnar. J>ær svara ekki aí) neinu leyti til þeirrar hiigmyndar, sem ver Is- lendíngar gjórum ost um kviklæsta og leka póstskrínugarma lafandi í hálfbrotnum klifberaklakki, því &b þessar »krínur eru stór herbergi; eru þau einkend og tekií) fram á hverju þeirra hverskonar brefnm þau taki vf& hvert um sig. Á þflssiim herbergjum eru glerlokur dregnar upp, þegar komií) er aí> þeim tíma, aí) brefum er veitt mrtttaka, som eru stærri en einfúld bref, því aí> einfóldum brefum má koma hveuær

x

Þjóðólfur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðólfur
https://timarit.is/publication/72

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.