Þjóðólfur - 10.01.1863, Blaðsíða 6

Þjóðólfur - 10.01.1863, Blaðsíða 6
— 42 sem bafa sagt, að skólaskýrslur þessar væri útlits, fljótt á að líta, -eins og að horfa uppí tannlausa kerlíngu; og þegar þar bætist nú við, að einmitt danskan á skýrslunum er ósamkvæm við (s- lenzka textann,— því menn skyldi þó ætla, að ís- lenzkan væri aðaltextinn, — bæði að ónákvæmni og villum, þá verðr gagnsemdin ekki öllu meiri en gamanið að þessari góðu dönsku; í síðustu skýrslnnni er að vísu ekki annað sýnna á sumum klausunum, en að þær hafi verið sarndará dönsku, og síðan lagðar út á íslenzku, eins og er t. d. mið- klausan á 6. og 7. bls. um herra yflrkennaraBjörn Gunnlögsson; þar er danskan með nokkurnveginn réttu máli, en íslenzkan svo rígbundin við dönsku hugsunina og niðurskipun orðanna, að þar verðr ckkert rétt mál úr, eigi svo mikið að það sé mál- villulaust, og fráleitt að það klastr geti íslenzka heitið. þá er það einn d/inshi móðrinn sem inn- leiðzt hefir með þessum nýrri skólaskýrslum, að frá tekinni tiinni fyrstu, 1851 —1852, að út gefa allar (•inkunnir skólasveinanna í hverri vísindagrein »uppá hádónsku«, eða með dönslcum skammstöfunum, sem engi íslenzkr maðr ólærðr getr lesið úr: „vg." „mg.", „g.", „tg.", „mdl", „slet", hver skilr þetta, og til hvers er það? eptir það skólaskýrsl- urnar höfðu um full 11 ár á undan innleitt fastar og auðskildar einkunnir á íslenzku, »ágætlega«, »dável«, o. s. frv. Enga sýslu landsins má nefna á dönsku blaðsíðunni sínu rétta nafni, er haldizt hefir um margar aldir, heldr er allt af verið að umsnúa þeim öllum »uppá gamla móðinn«, þessa eldri hádönsku, sem tíðkaðist hér í kaupmanna- bókunum fyrir aldamótin, þó að stjórnin í Dan- mörku sé sjálf farin að leggja þessi skrípanöfn niðr fyrir laungu, en haldi nú öllum þessleiðis sýslu- og héraðanöfnum sem óbreyttustum í allri seinni ára löggjöf og opinberum ritum, sbr. fjárlög Danmerkrr/kii, og »Hof- og Stats-Calender> um öll hin seinni ár. Hvorki stjórnin né aðrir ment- aðir danskir menn geta því að sér gjört að hafa slíkan danskan anthælisskap vorn að skopi, lýta oss fyrir það að maklcgleikum, og telja oss til ó- virðíngar. Að öðru leyti er það svo víða sem bæði óná- kvæmni og mótsögn kemr fram í dönskunni, við það sem er í íslenzkunni í þessari skýrslu, og hefir það átt sér fyr stað í skýrslum þessum, en sjaldan eins freklega sem í þessari. Vér skulum fara fljótt yfir margar prentvillur, og að eins nefna eina þá slysalegustu og auðsénustu, það er a 27. bls., 1/2. að ofan: — »Domhirkepœst«. Enmót- sagnirnar og ónákvæmnin er verri. Hér skal að eins minnast á tvent, af mörgu fleiru af því tagi; hvort er réttari íslenzhan bls. 14, 18. og 19. 1. „Auk þessa yflrfór rektor mei óllum bekknnmBA í sam- eitu'iigu: Titus, Nero og Cæsar 1 — 15 eptir Sve- t onins". eða danshan bls. 15, 19. og 20. 1. „Desuden gjennemgaaet af Uector med 3. Klasse BA i Forening af Svetonius: Titus, Nero, og 15 Kap. af Cæsar'". Og hvort er nýsveinninn Bogi Pjetursson fæddr 1849, eins og segir í íslenzkunni bls. 30, eða 1848, eins og segir í dönskunni, bls. 31? En það er ótal margt fleira, bæði á íslenzku og dönsku í þessari skýrslu, er ber vott um ónákvæmni og hirðuleysis eða handahófs frágáng. Vér höfum að vísu eigi annað en sögusögn ná- kunnugra um, að það sé ekki satt sem segir bls. 12 í tölul. 3: »Að alls engin breytíng sé gjörð á kenslubókum og lestrarbókum frá því í fyrra«, þ. e. á skólaárinu 1860—61; og eins er um það, sem segir bls. 20, stafl. C (neðstu línu), »aðbóka- safni lærisveinanna hafi engar bækr bætzt þetta árið«; þetta kvað heldr ekki vera rétt; og það er rángt, sem sagt er bls. 22, að Benid. Kristjáns- son hafl notið % ölmusu, þó að honum væri að vísu »veittu hún fyrirbyrjun skólaársins, því annar helm/ngrinn, 25 rd., var aptr af honum tekinn um Janúar lok 1862, eptir úrskurði yfirstjórnend- anna, og veitt nýsveininum f»órði J>órðarsyni Guð- mundsen. Lestrartaflan bls. 8 og 9 er að vísu með sömu niðrskipun, eins og verið hefir í næst undangengnum skýrslum, en er þó næsta ógreini- leg og einhver skekkja í henni, því kenslutíma- summan, samtals 36 í hverjum einstökurn bekk, yrði (o: 36X5) alls......180 tímar, en summa hinna saman lögðu kenslu- stunda í hverri vísindagrein er að eins 170 — og skakkar þetta um 10 kenslustundir um hverja viku, en á þó að koma alveg hcim, eins og allir sjá. Ilöðin á skólasveinunum i 2. og 3. bekk A kvað og ekki vera rétt, eptir því sem hún varð eptir aðalprófið í Júní 1861. þetta sem nú var talið, má álíla nægilegt til þess að sýna óvandvirknina og ónákvæmnina á þessari skólaskýrslu, þó að vér látum ógetið marg- falt fleiri af hinum óverulegri villum, en alls munu þær vera um 60, eptir því sem mönnurn hefir tal- izt. þetta er alls eigi fyrsta skólaskyrslan afhin- um ýngri, er hefir þessi óvandvirknis einkenni til brunns að bera, þó að þau má ske sé hér öllu frekari og fleiri en að undanförnu; og oss hefir

x

Þjóðólfur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðólfur
https://timarit.is/publication/72

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.