Þjóðólfur - 10.01.1863, Blaðsíða 5

Þjóðólfur - 10.01.1863, Blaðsíða 5
— 41 — anutn á íslandi skyldi »vera samfara boðsriti því, sem þar væri vant að útgefa. til skólahátíðarinnar á fæðmgardegi konúngsins. Eins og vant er að vera "•" o11 sll'k nýmæli, þá þókti sumt miðr Ijóst og miðr ákveðiðí þessu bréfi skólastjórnarráðsins; menn Vlldu ekki flana að því, sem þar var skipað, g e„ * rasa að því fyrir rúð fram, og var stjórn- arráðinu skrifað aptr, og það beðið ítaríegri upp- jsinga, og meðal annars var þur nro spurt, hvort skólaskýrslan héðan ætti að veraá dömku eða ís- enzku; en þeirri fyrirspurn var svarað svo í bréfl stiptsyfirvaldanna 15. Maí 1841, að akálaskýmlan l landi 'skyhli semjast á íslenzka túngu*. ysta skólaskýrsla, er skýrir nákvæmlega frá 1 tilbreytíngu og öllum aðdraganda henuar, om »er útárið 1841, fyrir hið næst umliðna skóla- arl84(v /i • , . *l > emúngis á islenzku, ásamt með boðsriti; petta hvorltvcggja: íslenzk skólaskýrsla og aS*t boðsrit árlega upp frá því, ekki að eins á an skólinn var á Bessastöðum, heldr einnig 1816 —1851 eptír það skólinn var híngað r °g á meðan hinir 3 ágætu kennarar, er með s olanum fluttust híngað, áttu þar mestu að ráða. n fra því að rektor Bjarni Jónsson tók við stjom hins lærða skóla hér í Reykjavík, lögðust a-boðsritin niðr, en aptr hafa komið út nskýrsl- Ur llm hil»i lærða skóla í Reykjavík«; þær hafa v'su komið út árlega, en svo óskiljanlega á ePtir tímanum eðr eptir dúk og disk, að optast hefir verið komið framyfir mitt hið næsta skólaár, Pegar skýrslan hefir birzt yfir það skólaárið, sem n*st leið á undan; hin fyrsta af þessum skóla- skýrslum fyrir skólaárið frá Okt. byrjun 1851 til Juníloka 1852, kom ekki út fyren i Janúar eða _ebrúar 1853, og hefir þetta lag, eða þó heldr skdjanlega ólag, haldizt síðan. Sjálfr skólameist- armn, herra Bjarni Jónsson, áleit þetta svo fjar- stætt öllu réttu lagi og reglnm, þá er hann gaf út ^stu skólaskýrsluna sína, að hann leitaði sér- f(,a egs lt,vfis stiptsyfirvaldanna tii þess, að mega hann h*^ beirrar skýrslu frai" y^ nJar> °S heitir vegis k beinlínis' að skólaskýrslurnar skuli fram- "i rettan tíma, það er að segja svo sem /,„* .. u-.j., W vorprófsins^ áðren það er -.m 1851—2, t>að getr Samt haldið- (^ólaskírsian1, 851—2, 1. bls. engi sagt, sem htið hefir á skolaskýrslur þess.lr \ r ¦ ¦ • • », • „« , , v^shar, að fragangnnn a þeim se *? bYl Skani vandaðr sem dráttrinn hefir orðið á ™ k0ma beim af, hverri fyrir sig, svona fulla 5- skmanuðl ar hvert frá lokum skólaársins. Skóia- s ywlur, er útkoma svona eptir dúk og disk, missa af þýðíngu sinni og tilgángi að mestu eða öllu leyti; með póstferðum þeim sem hér eru, einkum á vetrardag, þá getur ekki skólaskýrslan, með þessu lagi, borizt til fjarlægari héraða landsins, fyr en að liðnu öðru skólaári frá því er skýrslan hljóð- ar um; og hver vill þá leggja sig niðr við að lesa eða kynna ser skýrslu um hvað í skólanum gjörð- izt í hitteð fyrra, um það leyti eða eplir það að menn bæði úr bréfum og af skólasveinunum sjálf- um geta verið búnir að fá fregnir af öllu itinu lielzta, sem gjörðist í skólanum árinu síðar? f>ví hver skólaskýrsla sem er, svorra blá- ber og boðsritslaus, það er sannarlega einhver þau óaðgengilegustu prentuð blöð sem hugsazt geta, en samt munu skýrslurnar frá lærða skólanum í Ueykjavík, þessar ýngri síðan 1851, hafa það til síns ágætis, framyfir flestar eðr allar aðrar skóla- skýrslur víðsvegar um heim, að þær sé óað- gengilegri og lúalegri að frágángi heldren nokkur þeirra. |>að fyrsta, er fyrir manni verðr ankannalegt, þegar skýrsium þessum er upp flett, er það, að hægri handar blaðsíðan er sumstaðar aiauð, en sumstaðar með smáeyðum eðr auðum deplum hér og hvar. — »Tarna eru skrítnar rímur« sagði al- múgamaðr, er sá opna eina þessa skólaskýrslu og fór að fletta blöðunum, — «á dönsku öðrumegin, og vanta sum stefin, og sumstaöar mörg«. Vér þekkjum reyndar enga nýrri stjórnarákvörðun um frágáng skólaskýrslnanna að þessu leyli, heldren þá ákvörðun skólastjórnarráðsins frá 1841, sem fyr var getið: að hinar prentuðu skólaskýrslur héðan af iandi skuli samdar vera á íslenzka túngu, en ekki á dönsku, hvorki eingaungu né meðfram. Kngi maðr mundi efa það, að herra rektor Bjarni Jónsson er ágætlega að sér í dönsku, eigi síðr en í öðrum túngumálum, svo ágætr málfræðíngr sem hann er, þó að dönskunni væri ekki pentað svona hér og hvar á annari hvorri blaðsíðu í skólaskýrsl- um hans, er gjörir þær fremr að athlægi og skap- raun góðum lslendíngum, er unna túngu sinni og bókmentum, og treysta því, aö eigi siðr rektor skólans en aðrir kennarar hans láti sér það hug- arhaldið öllu fremr, að halda uppi túngu vorri og tign hennar í þessum eina skóla landsins og ó- meingaðri virðíngu fyrir lienni í alla staði. J>ví hverjum er þessi hlessuð danska áskóla- skýrslunum tii lofs eðr vegs eðr gagns? Dönsk- um mönnum sem kynni að líta i þær? ónei, þeim þykir þetta engu síðr anthæli og athlægi, lieldren oss íslendíngum, — það eru einmitt danskir menn

x

Þjóðólfur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðólfur
https://timarit.is/publication/72

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.