Máni - 18.09.1880, Side 5

9
M Á N I.
10
um kjörskjórnina í heild sinni; enginn af
þeim stuðlaði til þess, að almennu málfrelsi
væri borgið — það var máske ekki við því að
búast af þeim, báðum konungkjörnum. Hvað
Halldóri viðvék, þá leit svo út, sem hann
væri vel ánægður með þessi úrslit bæjarfó-
getans, þar hann ails ekki krafðist þess, að
J>orlákur Ó. Johnson mætti fá orðið skil-
yrðalaust, hann vildi helst, að enginn fengi
leyfi til að segja eitt orð um ræðu sína. Af
þessu geta menn samt lært, að varlega
skyldu hinir nýju þingmenn kjósa hann til
forseta á næsta þingi, þó hann biðist, því
þá er mjög hætt við, að málfrelsinu væri
sú hætta búin, sem hvorki sæmdi þjóð eða
þingi. — Hvernig sem mðrgu öðru viðvíkur
í höfuðstaðnum, þá sjá menn þó, að þar er
onn þá prentfrelsi.
Verslunin og almennt vöruverð í Rvík.
Ef vér eigum að minnast á verslunina
hér í höfuðstaðnum, þá getum vér eigi sagt
hana alls kostar góða, og eigi' heldur sem
versta; vér höfum heyrt suma bændur tala
sín á millum að verslunin væri hvergi orðin
verri en hér í Reykjavík; en brennur nú
eigi víðast við, að bændur segi verslunina
versta í þeim staðnum þar sem þeir höndla
og er það líklega aprottið af því, að þeir
þekkja þar betur til, en verslunin er all-
staðar fremur bág. Bændum hlýtur að virð-
ast sem kaupmenn mundu geta gefið betur
fyrir vöru, en þeir gjöra t. d, saltfiskinn, er
þeir borga hér fluttan heim til þeirra í versl-
unarhúsin að öllu sem vandaðastan, jafnt og
suður á Vogavík eða upp á fíorgarjiröi, ef
til vill miður vandaðan, og sækja hann
þangað sjálfir; það sjá þó allir, að minni
kostnaður liggur á þeirri vöru, sem bændur
færa kaupmönnum heirn, en þeirri, sem
kaupmenn verða að sækja til bænda, og
að það er órétt að gjöra eigi greinarmun
á því með verð. Ef vér berum nú satnan
verslunina við það sem hún var fyrir 20
árum, 1860, þá vitum vér hana hvergi betri
nú, heldur mun lakari; þá var næstum öll
útlend vara ódýrari, saltfiskur eins, ullin lík, |
tólkur dýrari. Litlu hyggjum vér muni við
hverja kaupmenn höndlað sé hér í Rvík;
annars hyggjum vér að best muni vera að
versla fyrir peninga við S m i d t s og T h o m-
sens verslanir, aptur heyrum vér miður
látið af að versla þar fyrir aðrar vörur.
Eigi vitum vér með vissu hvar vörur séu
bestar, því það mun vera nokkuð svipað hjá
öllum, en heyrt höfum vér bændur segja,
að kornvara muni vera best hjá Unbe-
hagen factor við Siemsens verslun og Jo-
hannessen, factor við norsku verslunina,
en hjá þeim er matur nokkuð dýr. í 12.
tölubl. Mána 93 dálki gátum vér verðs á
helstu vörum eins og það var um iestirnar
og mun víðast vera enn á útlendri vöru,
innlend vara hækkar víst ekki hjá þeim
blessuðum, þegar þessi tímar eru komnir.
Vér setjum hór verð á vörum eins og það
var í Rvík 1860 til að sýna mismuninn við
það sem nú er, þá var rúgur 8—8Va (16—
17 kr., nú 24 kr.); bankabygg 10‘/a rd. (21
kr., nú 32—36 kr.); mjöl 8—9 rd. (16—18
kr., nú 24 kr.); kaffi 28—32 sk. (56—57 a.,
nú 90 a.); steinsykur 16—20 sk. (33—41 a.,
nú 50 a.); hvítasykur 19 sk. (39 a., nú
45 a.); púðursykur 16 sk. (30 a., nú 35—
40 a.); brennivín 16—18 sk. (33—37 a., nú
90 a.—1 kr.); hveitimjöl og hrísingur var í
líku verði þá og nú, neftóbak nál. 50 aurum
ódýrara, og munntóbak 75 aurum ódýrara
Af þessu má sjá, að talsveröur munur
er nú á verði á vörum í samanburði við það
sem verðið var fyrir 20 árum, en ýms-
ar geta orsakir orðið til þess, að eigi verði
jafnt verð ár eptir ár, þar eð gangverð allt
hlýtur að vera takmarkað við árferðið. Vér
gátum þess í 12. tölubl. «Mána» að U n-
behagen factor hafi fyrstur gefið 40 kr.
fyrir saltfiskinn í vor, hann gaf einnig þá
fyrir gotutunnu 21 kr. eða jafnt og hann
seldi rúg; aðrir gáfu eigi nema 16 kr. fyrir
gotu. Kornvara er nú vegin og aðalverð
miðað við 200 pd.; mjölsekkir vega hjá
fiestum 192 pd, og kosta 24 kr. hjá S m i d t,
Thomsen og Jóni Pálssyni factorfyrir
Hlutaveltufélaginu vega þeir 200 pd. og er