Fjallkonan


Fjallkonan - 01.10.1898, Blaðsíða 1

Fjallkonan - 01.10.1898, Blaðsíða 1
/ Kemr út nm mioja viku. Árg. 3 kr. (erlendiB 4 kr.) Anglýsingar ódýrar. FJALLKONAN. Gjalddagi 15. Júll. Upp- eögn skrifleg fyrir 1. okt Afgr.: Þlngholtsstræti 18 XV, 38. Reykjavík, 1. október. 1898. Telegrafs-málið. í síðasta blaði Fjallk. atóð grein um telegrafinn, „ritsímann", sem höf. kallar. Fjallk. lofaði þessum höf. að hafa það nafn; það ar hvorki betra né verra enn ýms önnur nöfn og ónöfn, sem telegrafinn hefir verið kallaður á íslenzku, svo sem rafsegulþráður, hraðfréttaþráður, málþráður (Arnlj. Ólafsson), frétta- fleygir, fréttaþraður, ritþráður o. s. frv. Ég veit ann- «rs ekki að hverju leyti „ritsími" er betra orð enn „ritþráður", því „sími" og „þráður" er sama. Bezt hygg ég að taka upp útlenda orðið „telegraf", eins og allar aðrar þjóðir hafa gert, og eins „telefón", og svo mundu forfeður vorir líka hafa gert á gull- öld ísleuzkunnar (sbr. „symfó-.i"). Eu þetta telegrafs-máí ætíi að vera eitthvað annað ena deila um nafnið tómt. Það virðist þó, því miðr, vera orðið æði hégónia-blandið. Af öílum þeim tillögum, sera komið hafa fram í þessu máii, er tillaga N. N. i m'ðasta blaði Fjallk. myndarlegust og skynsam.'egust, og mun verða rætt um hana síðar í þessu blaði. En það sem etaðið hefir í austfirzka blöðunum um þetta mál hefir frá upphiifi verið mjög rangfært og sumt staðlaus þvættingur. Um sama leyti sem Suenson forraaður telegraf- félagsins norræna skýrir frá því á ársfundi telegraf- félagsins, að mjög óvíst sé; að telegraf verði fyrst um sinn lagður til íslands, af því féð til þess vanti — fullyrða austfirzku blöðin, að ekkert sé því tii fyrirstöðu, að þráðutinn verði lagður, ef hann að eins verði lsgðr tii Austfjarða. Séra Björn Þoriáksson aeldur fyrirlestur í Nor- egi um telegraí-málið; þá er svo að skilja, sem tele- grafiim eigi að iiggja frá Noregi, og segir prestur- inn, að vegarlengdin sé að eina 60 milur(!). Þa keæur Hanson til sögunnar. „BjarM" hefir það eftir honum, að E iglendingar hafi iofað 54 þús. krón<i á ári til teiegr&fsius. Þetta er ekki satt, því eins og kunnugt er, setti enska stjórnin þvert nei fyrir, að leggja fé til þeasa fyrirtækis. Hér ætti þá að vera að ræða um fjár- framlög einstakra manna, eðd féísge, en engin viss von er um það enn sem komið er. Blöðin hafa verið að deila afttir og fram um lendingarstað teiegr&fsins. Þingið setti engin skil- yrði fyrir fjárveitingunni til teiegrafsins, 6kvað ekki einu sinni, að hann ætti að liggja til Reykjavíkur. En stjðrnin mun hafa sett þáð i-em skiiyrði, enn þá var þeirri ákvörðun að sögn smeygt inn af fjárlaga- nefud ríkisþingsins, að leggja skyldi jafnframt land- þráð fyrir 150 þús. krðnur, og varð þessi ákvörðun einraitt til þess að hisdra allan framgang málsins að Binni. Easka félagið, sem ætlaði að leggja telegrafinn hingað og upphaflega kom þessu máli í hreyfingu, ráðgerði að leggja þráðinn kringum alt landið. Tilboð þess var því álitlegra enn tilboð norræna telegraf-félagsins. En Danir vildu ekki að Englendingar legðu telegrafinn, og því fór félagið „Store Nordiske" af stað. Hefir þó svo lítið kveðið að framkvæmdum þess, siðan það tók málið að sér, að helzt lítur út fyrir, sem afskifti þess af því sé að eina ger til málamynda. För Hansens hér um land mun vera ger félag- inu að kostnaðarlausu, eða því nær; hann mun hafa boðið félaginu það starf fyrir lítið, eða ekkert. Verð- ur því ekki ráðið af því, að félaginu sé neinn áhugi a málinu. Litlar fregnir berast líka af ransóknum herskipsins „Díana" í þarfir telegraf-lagningarinnar. Það er haft eftir Hanson, að Holm, yfirforing- inn á „Díönu", hafi sagt, að sér litist bezt á Seyðis- fjörð sem landtökustað. En aðrir hafa það eftir Holm, að honum iítist bezt á að leggja þráðinn á land nálægt Þorlákshöfn. Hanson fuliyrðir, að sjávarbotninn sé miklu verri fyrri Suðurlandi enn Aasturlandi, en færir eng- ar sannanir fyrir þvi. Hefir hann rannsakað það? Bilunarhættan á að vera svo miklu meiri, ef tele- grafinu er Iagður á land á Suðurlandi. — Þetta hefir ekki heyrst fyrri, og væri æskilegt að heyra um það álit þeirra manna, sem þekkingu hafa á því. Loks aegir Hanson, að botninn sé ágætr eystra, og að ekki þurfi menn að óttast að hafís verði „símanura" þar að grandi. En geti hafís annars orðið telegraf í sjó að grandi, sem kunnugir menn munu alls ekki efast um, þá er óskiljanlegt, hvera vegna ísinn á ekki að geta gert neitt slíkt tjón á Seyðisfirði, þar sem hafísrek er þó mjög; títt og tíð- ara enn á syðri Austfjörðunuai. Auðvitað er Reyð- arfjörðr mikiu betri lendiagarstaður fyrir telegraf, og mikiu hægra að leggja hann þaðan upp í Hérað, heldr enn af Seyðiafirði. Enda á Reyðarfjörður (eða Eskifjðrður) að sjáifsögðu að verða aðalverzluuar- staðar Austnrlasds, þegar fram iíða stundir. Það sem Seyðisfirði hefir verið talið til gíldis, seai lendingarstað telegrafsins, mun ekki vera á neiau viti eða þekkingu bygt, heldr vera eingöngu sprottið af iævíslegum undirróðri og hreppapólitik. Telegrafinn á að, sjálfsögðu að leggja í land á suðrströnd landsins vestaaverðri, og þar hefir honum áður verið ætiaðar lendingarstaður. Seyðisfjörður er með ölíu óhæfur sem iendingarstaður, bæði vegns hafíss, sem eflaust er hættulegur fyrir sjávartelegraf, og vegna þess að Seyðisfjörður er afskektur og yfir- leitt mjög óhentug samgöngumiðstöð. Bráöapestin. Ivar Nielsen. dýralæknir í Björgvin, reyndi einna fyrstur bólugetningu á fé við bráðapest. Sama árið skýrði Fjallkonan frá tilraunum hans fyrst allra ís-

x

Fjallkonan

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Fjallkonan
https://timarit.is/publication/122

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.