Heimskringla - 22.12.1926, Blaðsíða 1

Heimskringla - 22.12.1926, Blaðsíða 1
HEIMSKRINGLA XLI. ÁRGANGUR. WINNIPEG, MAN. MIÐVIKUDAGINN, 22, DES. 1926 NÚMER 12 "•t«"? m •"\«*? m m "\«-T •*\í-? m 3i JOL. ws Eg' hefi veriö befjinn aS fylgja jólablaöi Heimskringlu úr garði meS nokkrum orSum. Mig langar til þess aS gera þaS meS því aS benda á tvö atriSi í sambandi viS hina undur— fögru frásögn guSspjallamannsins um fæðinga Jesú. AnnaS atriSiS er bundirj viS hjarð- mennina á völlunum úti, hitt viS jötuna í fjár— húsinu. 'Frásagan um hjarSmennina úti á völlunum hefir þann kost hinnar beztu lýsingarsnildar, aS hún er ekki of nákvæm. Hún gefur huganum nægilegt tóm til þess aS draga upp skýrari mynd fyrir sér, heldur en orSin geta gert. Vér höfum annars vegar mannmergðina i bænum, svo mikla, aS hvert hús er þéttskipað, og aSkomufólk get- ur hvergi fengio inni. Þar er alt á fleygiferiS vegna gestanna, sem fylt hafa bæinn, en þega." út fyrir hann kemur, þá tekur kyrSin viS, sem verSur enn meiri vegna mótsetningarinnar. Þar úti vaka f járhirðarnir í húmskuggum næturinn- ar. Þeir hafa augun á hjörS sinni, en hugur- inn hvarflar inn til mannfjöldans, inn í húsa- skjóliS, inn í ylinn. og ljósið, sem þeir fara hér svo varhluta af, úti á víSavangi hjarShag— ans. ÞaS er einmanalegt verk aS vera smali, jafnvel þótt fleiri en einn sé aS verkinu. Og nmfram alt er þaS ömurlegt um nsetursakir. Þegar jafnvel dýrin hafa bælt sig til hvildar, og ljósiS er horfið, þá finnst smalauum hann vera einstæöingur og yfirgefinn. En fjárhirSarnir á Betlehemsvöllum urðu þess varir, aS þeir voru ekki einir. Þeir hrukku upp viS þcá undursam - legustu sjón, sem þeir höfSu nokkuru sinni litið, eða nokkurir hafa ef til vill HtiS. Þeir horfSu inn í tvo heima. Þeir sáu landiS, sem þeir þektu hverja þúfu í, baða sig í einkenni- legri og öSruvísi skínandi birtu, heldur en þeir höfðu áSur haft hugboð um aS til væri. Þeir sau ókenda himneska veru í þessari birtu, sem sagSi þeim frá þvi, að mannheima merkustu tiSindi væru aS gerast. "Og í sömu svipan var með englinum fjöldi himneskra hersveita, sem lofuSu guS og sögSu: 'Dýrð sé guði í upphæS— um og- friður á jörðtt meS þeim mönnum, sem hann hefir velþóknan á'." Afar vorir og ömmur spurðn ekki um það, hvort frásögur sem þessi, gætu veriö sannar. Þeirn datt ekki í hug að efast. Vorir tímar hafa gert meira en aS efast. ÞaS hafa ekki alt veriS lökustu mennirnir, sem hefir fundist viSurhlutamikið aS játa svo stórkostlegnum efn- um, sem þessum, jafnmikið og á reið fyrir lífs- skoSun þeirra og jafnlítil staSfestingargögn og þeir höfðu með höndum. En þess meiri ástæSa er til þess að leggja hlustirnar viS máli þeirra þúsunda, sem telja sig hafa séð nokkuS endur- skin þess, sem lýst er í jólasögunni, og þar er nefnt "dýrS drottins", og annarsstaSar nefnt "birta drottins". Þeir eru margir, sem telja sig svo lánsama að hafa séS dálítinn glampa af því, sem fjárhirSarnir á völlunum fyrir utan Betlehem fengu aS líta. Þeim fjölgar, sem trú.i þvi, sem Jesús trúSi, aS vér séum umkringd og nmlukt á bak og brjóst, ef svo mætti aS or8i komast, af öSrum ósýnilegum heimi, sem ekki stendur á sama um oss. Eftir daga Jesú. o- vafalaust fyrir hans tilstilli og atorku, urðu þau ahrif, er þaðan bárust, svo sterk og magnmikil, með kerisveimtm hans. að þau hrundu krÍMnu hreyfingunni svo af stað, að síðan hefir hún ekki staðar numið. Og trhi maöur þvi. sem er reyndar ekkert trúaratriSi lengur fyrir mörg- um, að þessi annar he'imur sé til og sé ekki að- greindur frá oss meS neinu algerlega ófæru djúpi, þá er þa'ð scrstaklega eðlilegt og sjálf- sagt að imynda sér, að þessa heims yrði vart á þessari örlagariku nótt. Sjálfur atburðurimi sem var að gerast — fæðing Jesú í þenna heim — var upphafið að þeirri alvarlegustu innrás ahnars heims til áhrifa á vorn heim, sem sögur fara af. Fæðing Jesú er ekki tilvjljua Þau völd, sem yfir mönnum vaka, vissu hvað var að gerast, og engan þarf að undra, þótt þess yrði vart, að tilhugsanin væri með gleðiblæ, þótt Htið væri um dýrðir hjá fjölskyldunni í fjár- húsinu. Æ.tli þaS sé ekki sameiginlegt einkenni á GLEBILEG JOL öllum börnum og unglingum, aö þeim verSi öll— um á einn veg, er þau heyra í æsku frásöguna um atburðinn í Betlehem? I'að grípur viðkvæmni gljúpa barnshmdina, viS að heyra um þessa raunalegu mótsögn, að konungur og lávarður manna fái ekki veglegri stað með mönnum, en fjárjötu aS vöggu. Eg held aS þetta sé áreiö— anlega þaS fyrsta, sem verulega veldur athygli barnsins, er þaS heyrir söguna. En það breytist með aldri, eins og alt, sem barnshugann grípur mest. Þessi einfaldleiki hugarins máist smám— saman af. FullorSnum manni er þetta ekki neitt undrunarefni. Hann sér að ekkert er eSlilegra, en aS fátækum, ókunnugum manneskjum veiti erfitt að fá inni í borg, sem þegar er yfirfui! af fólki. Einhver verSur aS vera útundan, og hvaS er þá eðlilegra, en að það verSi sá, sem síSast kemur, og auk þess hefir HtiS fyrir sig að greiSa? Auk þess sem margir hafa til— hneigingu til að líta á þetta sem táknmynd þess, sem síðan, og reyndar áður, hefir altaf verið aS endurtaka sig, aS það hefir oftast hægt um sig og sýnir litil ytri vegsmerki,- sem reynist þegar til kemur, mest um vert. Þetta er alveg satt. Eu jatan i íjárhúsinu er líka táknmynd um annað, sem ekki er siður vert að veita at— hygli. Hún er tákn eSa ímynd gestrisnislund— arinnar eSa gestrisnisleysisins með mönnum. Jcsús hefir eitt sinn lýst, í einni af áhrifamestu dæmisögum sínum eSa líkingum, hverjum aug— um hann liti á gestrisnishug manna. Hann sagSi aS svo mikils væri um þann hug vert, aS mennirnir yrSu eftir honum dæmdir. Honum einum. "Hungraður var eg og þér gáfuð mér ekki að eta............. Sannlega segi eg yður: svo framarlega sem þér hafiö ekki gert þetta einum þessara minna minnstu bræðra, þá hafið þér ekki gert mér þaS." ÞaíS eru margar tegundir til af þessum "minnstu bræSrum", sem Jesús mundi vera al— búinn til þess aS telja sina bræður, en á eina skal hér bent. Sagan um jötuna í fjárhúsinu þrýstir því fram í hugann. Frá þvi að Jesús lá í þeirri sæng, er honum var þar reidd, og fram að síSasta augnabliki lífs hans, var hann að vaxa upp i þá tign, er hann sjálfur eignar sér, er hann telur konungsnafn sitt verða með þvi réttlætt, að hann beri sannleikanum vitni. Kon- ungur sannleikans hefir séS margan sannleiks— smælingjann illa Ieikinn. Hann hefir séð hann hungra og þyrsta eftir að verða mönnum að liSi og veita þeim sína þjónustu; hann hefir séð hann bera sem gest að garði og verða úthýst: hann hefir séð h*mi sjúkan og óstuddan, og menn hafa eigi hjúkrað honum. Eg get ekki hugsað mér, að það eigi síður við þessa, heldui' en nokkra aðra, sem Jesús nefnir sína minnstu bræður, a'ð svo framarlega sem menn hafi eigi veitt þeim stuðning, þá hafi þeir eigi veitt hon- tim það. Oss finnst nú, að helmingur æfinnar væri gefandi til annars eins og þess, sem sagan segir um vitringana frá Austurlöndum, að fá að krjúpa fyrir framan vöggu Krists og veita hon— um lotningu. Þaí má fullyrSa, af því aS dæm- in eru svo augljós úr æfiferli beztu manna heimsins. að ekki er helmingur æfinnar ein- göngu gefandi, heldur alt lifiS, fyrir að fá aS vera þjónn og boSberi einhvers af Krists minnstu bræSrum, einhvers af hinum smáðu, fjötruðu sannleiksbrotum, sem eru aS brjóta sé." farveg um veröldina. Fjárhúsjatan er okkur í— mynd þess, aS allur sannleikur verSur eitt sinn konungur. Ein hliSin á dómnum, sem kveðinn verSur upp um líf vort, miSast áreiðanlega við það, hversu glöggir vér höfum veriS á að sjá konungsmarkiS á enni þess, sem upp— haflega var úthýst alstaSar nema úr penings— húsum. Og allur sannleikur á að þvi leyti sam— merkt við þann, sem i peningshúsinu í Betle— hem gisti, að hann verður vor eiginn endurlausn ari að sama skapi, sem vér veitum honum lið. Allur andlegur sannleikur, sem kemst inn und- ir hjartarætur mannsins og verður líf . af hans lífi, helgar manninn. Takmark hans er hærra en vér fáum í raun og veru greint, því að það er aS verSa Kristi likur. "Því að bæði sá, 'sem helgar, og þeir, sem helgaðir verða, eru allir frá einum komnir; fyrir þá sök telur hann þaS eigi vanvirðu að kalla þá alla bræður." Það, sem sýnilegt var með Kristi, er ósýnilegt meS oss. I'að, sem hjá oss liggur enn í óveglegri jötu, á fyrir hendi að verða Kristi líkt. Það, sem enn er í myrkri, á eftir að verSa uppljómað af birt— unni undursamlegu, sem hjarðmennirnir sáu á Betlehemsvöllum. Það er þessi meðvitund, sem framar öllu óSru gefur oss tilefni til þess að bjóSa hvert öðru: Glcðilcg jól. Ragnar E. Kvaran. Jól. Heilsa nú jólin og hækka fer sólin, vermandi helkalda heima. Lífiö hiS lága í línvoðum snjáa senn fer um sumarið dreyma. Allir þrá jólin, þá aftur snýr sólin brosandi — þrátt fyrir bylinn — Miskunnar væra mönnum að færa lífskraftinn, ljósið og ylinn. Hugarlífs sólin hvort hækkar um jólin, sjálfir það mennirnir sýni. Meðan að högum er misskift og lögum, skært er ei von að hún skíni. Nær hefjast ei neinir nema þeir einir: Mildir og mannúðarnæmir, veldis á stólinn, þá verða fyrst jólin sönn eins og heiminum sæmir. Örlaga drottinn, sýn dásemdarvottinn, gæt þeirra', er glapstigu þræða. Sýndu þeim veginn, er sannleikans megin liggur til hugsjóna—hæoa: Friðarins andi frá einingarlandi, streymdu' inn í hjörtun, svo hlýtii. Skuggunum eyddu, úr skýiunum greiddu, réttlætis röðull svo skíni. Kærleikans herra, lát kaldlyndið þverra, sem fyrir sólunni skafla. Leiddu' inn í hörðu hjörtun á jörðu bylgjukvik algæðis afla. Sólnanna sólin, sveipaSu jólin geisladýrð guSa frá ljósum. Svellhjúpinn þýddu af sálum, og prýddu þær elskunnar ódáins rósum. Þorskabltur.. A fjallaferð. Fögur ert þú, fjallshlíS, Furutré þig klæða Upp á efstu brúnir. — — Engir vindar næða Gegnum grænan möttul Gróðrarvætta þinna. — Færri þrautir þjaka þeim, sem margir hlynna. Sólin til þin sendi Svif—Iétt ský, er slæðist Létt og hægt um limið, — Lyftist, — deyr — og fæðist Enn á ný — og öSIast Annað fegra gerfi. .—Þéttist,—skríSur,- Skógi vaxið hvei'fi. -skyggir — Rofar. — RauSir litir ReyniviSinn sveipa. Haustsins fimu fingur Funa' um rjóSrin hleypa. Dökk—græn skógar—skikkja Skrautlitum er ofin. — — Sólin gull—hadd greiSir Gegnum skýjarofin. Neðst í nyju kjarri Nákvæmt vil eg skoSa Fjöilit blöð og fögur, Fyrstan vetrarbo'Sa. —¦ — Kyrt! — Eg krýp á þrepi, — — KjarriS huldi leiði! Lit eg lága krossinn, Limið frá er greiði. — Un þér, einstæoingur, Undir fjallsins rótum. Þó þitt leiði Hggi Langt fra bliðu-hótuiv Vina og vandamanna, Virðist svipur fjallsins Bæta' upp hávært hrósið Heiman-fengna skjallsins Jakobína Johnson- Robert Burns, Eftir R. G. Ingersoll. Þótt saga Skotlands syngi þrátt Um sína stóru menn, Hinn æðsti og bezti af öllum þeim Hér ólst, við kjörin tvenn. Hér bjó hinn kæri kotungsson, Er kærleiksríkið vann; Og aldrei nokkur niðji lands Var neitt á borð við hanu. En vegglágt þótti hreysið hans Og hrört, með elli-brag. Einn skíðis-fleki skýldi gætt, Einn skjár bauð "GóSan dag". Er horfi' eg á þann helga reit, Mig hryggir stétta-prjál; Því honum fæddist höfuðskáld Og heimsins stærsta sál. Mér finnst sem einhver heilög hönd Nú haldi um staðsins vé; Sem ætti guS þar útibú, „^ Er öllum bending sé. Því veit eg meSan tíma-tal Er til og dagur ris, Fær Robert Burns í heimi hér Vort hjartans lof og prís. P. B.

x

Heimskringla

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Heimskringla
https://timarit.is/publication/129

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.