Heimskringla - 15.05.1935, Blaðsíða 5

WINNIPEG, 15. MAÍ, 1935
HEIMSKRINGLA
5. SIÐA
Guðrún Halldórsdóttir Davíðsson
F. 1. maí 1851. D. 25. apríl 1935
Þess var getið hér í blaðinu
fjrrir tveimur vikum síðan, að
andast hefði við Piney, Man., á
sumardaginn fyrsta, að heimili
dóttur sinnar og tengdasonar
Olgu og Björns Stephanssonar,
ekkjan Guðrún Halldórsdóttir
Davíðsson. Jarðarför hennar
fór fram mánudaginn næstan
eftir, þann 29. frá heimilinu.
Flutti séra Rögnv. Pétursson
frá Winnipeg útfarar ræður, á
íslenzku og ensku því allmargt
var þar viðstatt, enskumælandi
nábúa, auk bygðarbúanna ís-
lenzku, er þar voru flestir. —
Guðrún heitin og seinni maður
hennar komu til bygðarinnar í
upphafi er land var að nemast,
bjó hún þar lengi myndarbúi unz
hún misti mann slnn og færði
sig til barna sinna. Var hún
því vel kunn innan sveitarinnar
og ávalt að hinu sama, hjálpfýsi
og góðvild. Hún var framúrskar
andi starfsöm, ávalt glaðvær og
vingjamleg og tók hverju sem
að höndum bar með jafnaðar-
geði. Um eigin kjör var hún
ávalt orðfá og það sem hún
hafði átt erfitt að reyna um
æfina færði hún ekki í frásög-
ur. Vildi hún ekki eyða sam-
verustundunum með vinum og
kunningjum í áklaganir og
mæðu mál, heldur að annars
skyldi vera að minnast frá sam-
leiðinni. Hún var greindar kona
mikil og þrekmikil, og heilsu-
hraust lengstrar æfi. Eigi lág
'hún rúmföst. Sumardagsmorg-
unin fyrsta var hún á ferli sem
vandi hennar var til, en er á-
leið daginn fann hún venju
framar til þreytu, gekk þá til
herbergis síns, og lagði sig fyr-
ir, en rúmri stundu síðar var
hún örend.
Guðrún heitin var fædd að
Gili í Bolungarvík ,í Ísafjarðar-
sýslu 1. maí 1851. Voru for-
eldrar hennar Halldór bóndi
Bjarnason á Gili og kona hans
Margrét Halldórsdóttir. Áttu
þau 14 börn og var Guðrún
heitin í tölu þeirra eldri. Að-
eins þrjú þeirra systkina fluttu
hingað vestur: Halldór er var
einn hinna þriggja er fyrstir
námu land í Álftavatnsbygð,
bjó hann allan sinn búskap að
Lundar, en er nú dáinn fyrir
allmörgum árum síðan; Jónína
gift Bergþóri Jónssyni, flulttu
þau vestur að hafi í námunda
við Blaine í Washington ríkinu,
og svo Guðrún heitin sjálf.
Árið 1888 fluttist Guðrún
beitin vestur ásamt dóttur sinni,
er þá var bam að aldri, Olgu
konu Björns Stephanssonar við
Piney, er áður var nefnd. Námu
þær mæðgur fyrst staðar í
Brandon, hér í fylkinu. Var þar
þá töluverð íslendingabygð. Þar
giftist Guðrún heitin fyrri
manni sínum Jóni Norman,
Jónssyni Péturssonar frá Holts-
múla í Skagafirði. Eftir stutta
samvist misti hún hann; eign-
uðust þau einn son Kristinn
Norman, bónda við Piney,
kvæntur Sigríði Sigurðardóttur
skálds Magnússonar á Piney. —
Vorið 1894, 5. apríl giftist Guð-
rún heitin aftur, Magnúsi bónda
Davíðssyni er ættaður var af
Vestfjörðum eins og hún. —
Bjuggu þau um nokkur ár á
ýmsum stöðum, í Brandon, við
Tantallon í Sask., og í Selkirk,
unz árið 1900 að þau fluttu til
Piney nýlendu er þá var rétt
að byggjast, námu þar land og
bjuggu þar, þar til Magnús and-
aðist 21. des. 1919. Einn son
eignuðust þau Jón Hallgrím
kvæntur hérlendri konu Amy
Nesbitt. Var hann um tíma við
verzlunarstörf á Piney en býr
nú við Herb Lake hér í fylkinu.
Eftir lát seinni manns síns var
Guðrún heitin með sonum sín-
um til skiftis um sjö ára skeið,
en fluttist að því loknu alfari til
dóttur sinnar, árið 1927 og átti
þar ávalt heima eftir það.
Auk barna sinna þriggja, er
þegar eru nefnd lætur Guðrún
heitin eftir sig 15 barnabörn, er
öll eru hin mannvænlegustu.
Meðal ættingja sinna var
Guðrún heitin einkar vinsæl.
Hið glaða viðmót hennar og
hlýja hugarþel áttu ekki min-st-
an þátt í því. Er hennar því
sárt saknað, og verður hennar
lengi minst meðal allra bama
hennar eldri sem yngri.
Aðstandendur óskuðu eftir
því að æfinminning þessi vott-
aði nábúum þeirra og vinum
innilegt þakklæti sitt fyrir ást-
úð þeirra og hluttekningiu er
þeir sýndu þeim við andlát
hennar og með nærveru sinni
og blómagjöfum við útförina.
Blessuð veri hinum öldnu
samferðamönnum hvíldin og
friöurinn.
R.
erni sínu, máli sínu og bók-
mentum í ruslakistuna, heldur
hinum, sem stóðu við það, hvar
sem var, að þeir væru íslend-
ingar Þið eigið ekkiert þeim
að þakka, sem skriðu eins og
hræddar mýs inn í allar enskar
holur, sem þeir fundu, til þess
að fela sín íslenzku séreinkenni.
Það eru hinir, sem lögðu á sig
erfiði til þess að halda uppi ís-
lenzkri starfsemi eða unnu verk
sín af drenpskap, hvar sem þeir
voru staddir, undir nafni ís-
lendingsins — það eru þeir, sem
þú átt að þakka þá aöstöðu,
sem þú sjálfur nýtur í dag.
Við getum fundið ýmsa galla
á starfsemi gamla fólksins, ef
við kærum okkur um að horfa
fyrst og fremst á þá hliðina.
En þegar við samt virðum fyrir
okkur alt, sem það hefir komið
til vegar, hljótum við að spyrja:
Hvar fékk það styrk og stuðn-
ing til þessarar þrautseigu bar-
áttu? Getur yngri kynslóðin
átt kost á því sama?
Gamla fólkið fékk stuðning
sinn frá íslenzkri menningu og
íslenzkri kirstni. Það hafði
kynst þessu í bernsku sinni og
flutti það með sér yfir um haf-
ið. Það varðveitti þetta með
lestri íslenzkra bóka og útgáfu
blaða, með bréfaskiftum við
landa sína heima, með íslenzk-
um samkomum og íslenzkum
messum. Og af öllu þessu urðu
foreldrar ykkar meiri menn en
ella hefði orðið.
En hvað er um ykkur sjálf?
Mér finst eins og eg heyri ein
hvem hvísla: Það er öðru máli
að gegna nú, þegar alt er orðið
fult af skólum, sem unga fólk-
ið gengur á. Nú geta sumir
jafnvel lesið franskar bækur og
allir lesið ensk blöð, skrifast á
við svart fólk í Afríku og gult
fólk í Asíu og verið á enskum
samkomum og messum.
Já, þetta er alt gott og
blessað. Gangið á alla skóla,
sem þið eigið kost á. Lesið
bækur og blöð á öllum verald-
arinnar tungumálum, skrifist á
við fólk með öllum regnbogans
litum og setjið ykkur aldrei úr
færi að heyra enskar ræður, ef
ykkur langar til.
En ef þið getið grætt á þessu,
hví skylduð þið þá ekki geta
líka grætt á því að kynnast
s
íslandi, íslenzkum bókum, ís-
lenzkum mönnum og vera í ís-
lenzkum félögum og íslenzkum
kirkjum?
Auðvitað græðið þið á því,
og sem betur fer, er fjöldi
ungra manna og kvenna víðs-
vegar um Vesturheim, sem
leggur stund á alt þetta, og
enn aðrir sem hafa öll skilyrði
til þess, en láta eitthvað draga
úr sér kjarkinn.
II.
Eitt af því, sem ætti að geta
frætt ykkur um ísland og hjálp-
að ykkur til að skilja það, sem
er íslenzkt, ter það að eiga
kunningja á íslandi. En hvern-
ig á að eignast þá kunningja?
Sumir geta kannske farið sjálfir
og kynst þar einhverjum
skemtilegum náungum, sem
þeim líkar vel við. En lang-
flestum er þetta ómögulegt og
því verður að finna önnur ráð
handa þeim, t. d. það að útvega
þeim kunningja, sem vilja skift-
ast á bréfum við þá. Þetta vill nú
Þjóðræknisfélagið reyna og
stjórnamefnd þess hefir beðið
mig að skrifa um málið og að-
stoða við framkvæmd þess. —
Þeir, sem því kynnu að vilja
sinna þessu, eru beðnir að
senda mér nafn sitt og heimilis-
fang. Utanáskrift mín er: Wyn-
yard, Saskatchewan.
Gott væri að nokkrar upplýs-
ingar fylgdu með, helst þessar:
1. Aldur.
2. Starf, staða eða skóla-
ganga.
3. Hvort óskað er eftir að
skrifast á við pilt eða stúlku og
á hvaða aldri. Stundum vilja
stúlkur frekar skrifast á við
pilta og piltar við stúlkur, og
hreinasti óþarfi að vera feiminn
við að kannast við slíkt.
4. Hvort hinn ungi kunningi
á frekar að eiga heima í sveit
eða kaupstað, vera skólanem-
andi, bóndi, sjómaður, tilheyra
sérstökum félagsskap, eins og
t. d. skátareglu eða góðtiempl-
arastúku o. s. frv. — Alt þetta
eru góðar bendingar, þótt
kanske sé ekki altaf hægt að
fara eftir þeim.
5. Hvort menn vilja skrifast
á við menn í einhverjum sér-
stökum landshluta.
6. Hvort bréfaskiftin geta
farið að öllu leyti fram á ís-
lenzku, eða nota þarf ensku
líka. Reynið að skrifa á ís-
lenzku það, sem þið getið. Það
gefur ykkur æfingu. Sé það
alls ekki hægt, gætuð þið skrif-
að á ensku, en hin á íslenzku.
Þegar teg fæ nöfn ykkar,
sendi eg þau einhverjum presti,
skólastjóra, félagsmanni eða
öðrum, sem eg treysti til þess
að hjálpa okkur, og svo bíðum
við róleg eftir svari.
Eg efast ekki um, að þið
hafið gaman af þessu og gagn
líka, og þegar þið komið til
íslands seinna, verða þar þó
altaf einhverjir, sem þið þekkið.
Nokkur nöfn er þegar búið að
senda, og fleiri koma sjálfsagt á
eftir.
Með beztu kveðjum.
Jakob Jónsson
Bókasafn í Englandi hefir gert
fyrirspurn til barna hvaða bæk-
ur þau hefðu mesta dálæti á,
Robinson Crusoe fékk flest at-
kvæði, næst Kofi Tómasar
frænda og Ðavíð Copperfield
var þriðji í röðinni.
Húsbóndi: Fenguð þér reikn-
inginn borgaðan.
Þjónn: Nei, maðurinn fleygði
mér niður tröppurnar.
Húsbóndi: Farið þér undir
eins aftur og náið í peningana.
Eg ætla að láta hann sjá að eg
sé ekki hræddur við hann.
“Endurminningar”
Friðriks Guðmundssonar aru tll
sölu hjá höfundinwm við Mo-
zart, í bókaverzlun ó. S. Thor-
geirssonar og á skrifstofu Hkr.
Fróðleg og skemtileg bók og
afar ódýr. ..Kostar aðeins $1.25.
SÖNGSAMKOMA
Söngsamkoma til arðs fyrir
krabbameins lækningasjóð Can-
ada, heldur James Richardson
& Sons Ltd., 16. maí í Dominion
Theatre. Hafa íslenzku blöðin
verið beðin að minna á þetta
og benda á þá góðu skemtun.
er þar sé von. Sérstaka athygli
er beðið að draga að hinni á-
gætu skemtun er von sé á frá
ungu sveitinni hennar Mrs.
Guðrúnar HelgasOnar. Er Hkr.
allra hluta vegna fús að verða
við þessari bón og birtir hún því
bréf það frá CJRC til Mrs.
Helgasonar er hér fer á eftir:
Sigrid Helgason’s Radio Kiddies
Important Feature of the
Jubilee Cancer Fund
Benefit Revue
Ioelanders have made some not-
able contributions to Canada in
the fields of exploration, pion-
eering, art, music, drama, and
in tfie popliptical and govem-
ment services. The record of
servioe to the nation is magnifi-
cent in its extent and variation.
Honors have been bestowed
and gracefully accepted and the
people have come to know and
appreciate the splendid qualities
of a great race.
There are some, however,
who today are doing great and
praiseworthy service, which
may never become known to
the general public unless some
outstanding event forces
recognition of outstanding
merit.
Sigrid Helgason, if the writer
may be so familiar, is doing
for the youngsters with whom
she is associated, a fine and
praiseworthy Job, which will
in time bring distinction to
Manitoba and to the country at
large.
Under her training and kindly
control, she has assembled a
group of the best and most.
talented young entertainers
whom the writer has ever had
the pleasure of seeing.
Training these children is in
itself a big job, but when to
that is added the responsibility
for obtaining engagements,
securing material, making and
superintending costumes, and
then routining and arranging
every detail of every program,
some idea of the work entailed
may be given.
The youngsterg are kappy in
their work and have been
taught to love the work, to give i
their best efforts and to be wil-
ling to give hours of playing to
rehearsal when their compan-
ions are engaging in sports and ,
games. Diseipline, control, un-
iselfishness, and team spirit, all
must be taught. Sigrid Helga-
son has been untiring in all
her efforts.
You who read of this work
can make the progress greater
and faster towards the goal
she has set, of making these
children Canada’s foremost
juvenile entertainers and en-
abling them to make a living
from the great talemt with
which Providenoe has so richly
endowed them.
You will have an opportunity
to see the Cocomalt Radio Kid-
dies, Mrs. Helgason’s Troupe,
at the Jubliee Canoer Fund
Benefit Revue at the Dominion
Theatre on May 16, when they
will present 12 minutes of their
charming and lively perform-
ance.
The Committee in charge
thanks both Mrs. Helgason and
the children for being so willing
to come to the aid of this
worthy institution and trust
that readers of this column will
show their appreciation of this
unique feature attraction by
getting their coupons from Mrs.
Helgason, phone 31 416, as ear-
ly as possible. Prioes are pur-
posely being held to family
Mrs. Guðrún Helgason, stjórn-
andi Radio Kiddies
rates. Coupons may be ex-
changed at the box office, Dom-
inion Theatre, for reserved
seats on May 14, 15, and until
1.00 p.m. on May 16. No fur-
ther reservations after that
time.
Elvery cent of money goes
without deduction to th.e Can-
cer Fund. All services have been
donated and the programme
sponsored. CJRC will broad-
cast the major portion of the
programme. However it is
preferable that as many as pos-
sible attend in person to give
your solid support to a rfeally
excellent work which this lady
is doing.
KÝR FÁ f SIG RAFMAGNS-
STRAUM OG DREPAST
Þér sem notið—
TIMBUR
KAUPIÐ AF
THE
Empire Sash & Door
CO., LTD.
Birgðlr: Henry Ave. East
Sími 95 551—95 552
Skrifstofa:
Henry og Argyle
VERÐ - GÆÐI . ÁNÆGJA
athuga, hvað um væri að vera.
Þegar komið var út í fjósið,
kom í ljós að kýr voru þar fár-
veikar, höfðu fengið í sig raf-
magnsstraum.
Atta kýr voru í fjósinu, en
þrjár voru veikar og tvær svo
aðframkomnar, að þær dráp-
ust. Önnur darpst strax og
út var komið, en hin skömmu
síðar. Hin þriðja, sem var orð-
in veik, hrestist hins vegar brátt
og náði sér til fulls.
Morgunblaðið átti í gærkvöldi
tal við Björn Ólafs bónda í
Mýrarhúsum og spurði hanrx
um orsakir slyss þessa.
Björn kvaðst ekki hafa verið
heima er þetta skeði. En orsök
slyssins taldi hann vera þá, að
vatn muni hafa komist að
rafmagnsleiðslunni og rafmagn-
ið svo leiðst eftir járnplötum
hússins og yfir í vatnspípur,
sem liggja eftir básunum.
Ekki taldi Bjöm minsta vafa
á, að allar kýmar hefðu drep-
ist, ef fólkið hefði ekki vaknað
við hávaðann í fjósinu. — Mbl.
27. apríl.
Um kl. 2/2 í fyrirnótt vakn-
aði fólkið í Mýrarhúsum á Sel-
tjamamesi við feikna hávaða
og gauragang úti í fjósi.
Langt á eftir tímanum em
þeir í Kína, þar sem að eins
eru 125 bíó með hljómmyndum.
Fólkið fór á fætur til þess að en íbúar 400 miljónir.
Hin vinsæla leið
til
Islands
Islendingar er mikið hafa ferð-
ast hafa orðið þess varir að
þægindi, þjónusta og viður-
gemingur á öllum skipum
Canadian Pxicific félagsins em
langt fram yfir það sem þeir
höfðu frekast búist við.
BEINAR FERÐIR TIL ÍSLANDS
Skipaferðir tiðar og reglubundnar frá Montreal. Eftir
fullkomnum upplýsingum og bæklingum leitið til næsta
umboðsmanns eða W. C. CASEY, Steamship General
Passenger Agent, C.P.R. Bldg., Winnipeg Símar 92 456-1
CANADIAN PACIFIC
STEAMSHIPS
Öruggar peninga sendinga
Þegar þú sendir peninga með pósti,
þá notaðu Royal Bank ávísanir. Það
er greiðast og öruggast. Peningaávís-
anir fást í hverju útbúi bankans
hvort heldur sem vill í dollurum eða
sterlingspundum.
T H E
ROYAL BANK
O F CANADA