Heimskringla - 14.04.1948, Blaðsíða 1

Heimskringla - 14.04.1948, Blaðsíða 1
 We recommend for your crpproval our II BUTTER-NUT LOAF" CANAÐA BREAD CO. LTD. \ Winnipeg Phone 37 144 Frank Hannibal, Mgr. iwtia. i We recommend ior . | your approTal our // BUTTER-NUT LOAF" 1 f !í I CANADA BREAD CO. LTD. * Winnipeg Phone 37 144 Frank Hannibal, Mgr. , LXII. ÁRGANGUR WINNIPEG, MIÐVIKUDAGINN, 14. APRÍL 1948 NÚMER 29. FRETTAYFIRLIT OG UMSAGNIR Fremur friðvænlegt útlit James Forrestal, ritari land- varnarmála-deildar Bandaríkj- anna sagði síðastliðinn mánu- dag, að Rússar hefðu ekki um- ráð yfir Atom-sprengjunni enn þá, og alt benti fremur í friðar- áttina. En hann hvatti þingið til þess &ð vinna að þVí tafarlaust, að "Selective Service" og almenn herþjálfun yrðu að staðfestum lögum. Mr. Forrestal lýsti því yfir, að heíþjónustu-þingnefnd hefði nú þegar samið uppdrátt að frumvarpi fyrir liðsöfnun 560,000 manns á aldrinum frá 19 til 25 ára. Járnbrautadeilur jafnaðar Hon Humphrey Mitchell, — verkamálaráðherra, lýsti því yfir í Ottawa síðastliðinn mánu- dag, að deilurnar milli sjö járn- brautafélaga og verkafólks þeirra, sem tilheyra félagskap járnbrautamanna, hefðu verið jafnaðar. Kvaðst ráðherrann hafa feng- ið skýrslu frá nefnd þeirri, sem skipuð var til þess að jafna sak- ir þessar, og sagðist nefndin hafa fundið þær leiðir út úr deilum þess'um, sem allir málspartar hefðu sætt sig við. Formaður nefndarinnar, út- nefndur af Mr. Mitchell, var E. K. Williams, yfirdómari 'í Wpg., Ralph Maybank, þingmaður fyr- ir Wpg., var settur fyrir verka- itienn félaganna, en George Hodge í Montreal fyrir vinnu- veitendur. Járnbrautafélög þau, er í deilunum áttu, voru öll hin stærstu og helztu bæði í Canada og Bandaríkjunum. Deilurnar áttu sér stað að mestu leyti um ýmsar gagngerð- ar breytingar á rekstursreglum og fyrirkomulagi félaganna. Kaupgjaldsdeilur komu ekki til greina í þetta sinn. Bætur á gjaldeyrisskorti Á honum hefir verið reynt að ?áða bætur með ýmsu móti hér í Canada í seinni tíð, og er ein af slíkum tilraunum sú, að farið hefir verið þess á leit við hin stóru kvikmyndafélög í Holly- j wood, að þau taki fleiri kvik- i myndir í Canada í framtíðinni, ( en verið hefir. > Hafa forstjórar kvikmynda- I iðnaðarins hér lagt skýrslu fram j fyrir Rt. Hon. C. D. Howe. 1 verzlunar og viðskiftamála-ráð- herra, er fjallar um, hversu ' mikil þörf sé á að efla þennan j iðnað hér, og hve nánari sam- ' bönd og viðskifti við Bandarík- 1 in myndi, á því sviði, bæta úr 1 gjaldeyrisskortinum. Talin bein móðgun Mr. Douglas, forsætisráðherra Saskatchewan stjórnarinnar, sagði nýlega að synjun Sam- bandsstjórnarinnar að fresta nýjum farmgjalds áætlunum þangað til hin 7. fylki hefðu sent áfrýjun sína og mótmæli til stjórnarinnar gegn nýrri verð- skrá, væri beinlínis móðgun við sléttu og strandfylki Canada. Kvað hann Chevrier, flutn- ingsmálaráðherra, hafa boðist til að láta hefja rannsókn áhrær- andi hækkun farmgjaldanna, aðeins til þess að dreifa, og draga athygli almennings frá hinu megnasta óréttlæti. Einnig berast þær fréttir fra Edmonton, að Alberta-stjórnin muni heimta útnefningu rann- sóknarnefndar, (Royal Com.,) til þess að yfirvega grandgæfi- lega alt f armgj alda-kerf i Can- ada. Yfirlýsingu þessa gerði hinn setti forsætisráðherra, W. A. Fallow. Arabar draga upp vopnahléssamninga Frá Lake Success heyrist, að eigi sé við það komandi að Ar- abar vilji fallast á neina vopn- hléssamningu í Palestínu, riema þeir fái að setja sína eigin skil- mála, og þeir eru sem hér fylgja. (1) Uppleysing allra herliðs- stofnana Gyðinga í "Landinu Helga", sérstaklega "Haganah". (2) Að tekið sé fyrir allan inn-! flutning Gyðinga inn í landið Frú Þórunn Kvaran frá Reykjavík, er væntanleg til Winnipeg í kvöld. Hún dvelur hér um mánaðartíma og er hinum fornu vinum og kunningjum hennar hér hinn kærkomnasti gestur. Frú Þórunn ávann sér með dvölinni hér vestra virðingu og vináttu ekki einungis hins fjölmenna hóps sam- starfsfólks síns í Sambands- söfnuði í Winnipeg og allri frjálstrúar - hreyfingunni, heldur einnig allra er henni kyntust. Heimskringla og Sambandssöfnuður bjóða hinn góða gest hjartanlega velkominn. Mr. og Mrs. Sig. Skagfield Frá því hefir áður verið skýrt að Sigurður söngvari Skagfield sé kominn heim, eftir langa úti- vist í Evrópu á stríðsárunum og fangavist um skeið hjá Þjóðverj- um. 1 nýmeðteknu bréfi frá Sig- Urði, getur hann þess, að hann Se búinn að skrifa 3 bækur um hyað á daga sína hafi drifið og hefir nú þegar samið um útkomu Peirra á næsta ári. — Verður fyrsta bókin um árin. 1920— *930, önnur gerist á árunum l930 til 1936, en .nokkuð af Peim tíma var hann hér vestra; verður þvií sú bók talsvert um dvöl hans hér. Þriðja bókin er yfir árin 1936 til 1947. Bréfinu fylgdi myndin sem hér er birt af Sig. og konu hans Inge Hagen, saanskri söngkonu, er í óperum með Sigurði hefir sungið s. 1. 10 ár, eða alt til þess er hann var tekinn fangi af nazistum. Sigurður hefir sungið síðan hann kom heim og hlotið hina beztu dóma sem fyr. Er hann þó illa haldinn eftir fangavist- ina, vegur aðeins \14 pund, að oss minnir sagt í blöðum heima, við komu hans til Islands. nú þegar. (3) Að skiftingar fyrir- ætlanirnar séu með öllu ónýttar. (4) Myndun óháðs ríkis í Palest- ínu, þar sem Arabar séu í meirj hluta. i Eru þessi samningsákvæði lögð fram af frænda æðstaprests ins, (The Mufti) Jamal al Huss- eini, í einka-samtali við forseta öryggisráðsins, Alfonso Lopez frá Columbia, í New York. Aftur á móti endurtók full- trúi Gyðinga, Moshe Shertok, það á annari ráðstefnu við Lopez að síðasta sáttaboð Gyðinga væri það, að skiftingin kæmist á, og óhindraður influtningur. Með öðrum orðum, það væri skilyrði þeirra fyrir því að nokk- ur sætt kæmist á. Útnef ndur til forsetatignar Á fjölmennri ráðstefnu náma- verkamanna Sambandsins (Un- ited Mine Workers) í Pittsburgh var tillaga borin upp og sam- þykt andmælalaust, að John L. Lewis, forseti Sambandsins, verði í vali við næstu forseta- kosningar í Bandaríkjunum. Vakti tillaga þessi hinn mesta fögnuð hjá þingheimi, en þetta er aðeins ein deild Námuverka- manna-)Sambandsins, (District No. 5.) Mikill málskostnaður Þótt Jack Kent Cooke, Tor- onto, útgefandi "New Liberty" Magazine væri fríkendur í hæðsta rétti í Edmonton, síðast- liðinn föstudag, varð honum það kostnaðarsamara að miklum mun, heldur en ef hann hefði verið sakfeldur, og þurft að greiða $200 sekt, eða þola eins árs fangelsisvist, því kostnaður hans við það að vera sýknaður, varð $20,000. Aftur verður málskosnaður Albertastjórnarinnar, sem meið- yrðamálið höfðaði, milli $5,000 1 og $7,000. í Frelsishöf t I Viðburðaröðin í Tékkóslóvak- ¦ íu heldur áfram eins og hún I byrjaði, eins og við mátti búast. Einvaldsherrarnir kæfa miður alla mótstöðu. Fréttablöðin eru hætt að flytja nokkrar frjálsar og sjálfstæðar skoðanir. Eins og útvarpið, eru þau aðeins hluti af útbreiðslustarfsemistækjum — stjórnarinnar. Stjórnar ráðu- neyti Tékkóslóvakíu hefir verið vandlega hreinsað, og nýjar kosningar með vopnuðum böðl- um og njósnurum stjórnarinnar oiga bráðlega að fara fram. Farrgelsin, herfangabúðir — concentration camps — og gálg- arnir ráða niðurlögum mótstöðu manna einveldisins. Og eins og átti sér stað fyrir árið 1939, endurtekur hin sorg- lega, en þó ekki með öllu von- lausa viðburðarás sig. Um 20 ættjarðarvinir frá Tékkóslovakíu komust undan síðastliðinn föstudag. Þeir eru sðeins' örsmár hluti fjötraðs iýðs, en þe^ir eru þó merkisberar ólgandi frelsishugsjónar, sem á sér djúpar rætur í hjörtum allra þjóða, og verður aldrei kúguð af neinum harðstjórum. Heimastjórn Skota Það er vitanlega ekki ný bóla á Englandi, að komið hafi til greina að Skotar fái aftur að ráða málum sínum heima fyrir, en eins og kunnugt er, var það, (Skotland) um ár og aldir sér- sakt og sjálfstætt konungsríki. Hreyfing þessi virðist þó að þessu sinni hafa komist á hærra stig, en það sem hagfræðingar í London kalla "Keltneska Vitfirr- ings-duttluaga", og margt sýn-, ist benda á að Skotskur almenn- ingur, jafnvel þótt hann væri| ekki á því hreina með, hvers- konar stjórnarbreyting væri æskileg, myndi fagna breytingu í áttina til sjálfstjórnar. Enn sem komið er, hefir verkamálastjórn Breta ekkert gert til þess að flýta fyrir þess- ari hreyfingu, en samkvæmt fréttum frá London, trúa margir Skotar því fyllilega, að þeir verði búnir að fá heimastjórn innan fimm ára. Þingkosningar Fulltrúakosningum fyrir "senatið" á Irlandi, (Eire) var lokið síðastliðið föstudagskvöld, og voru 49 fulltrúar kosnir af þeim 60 er þingið skulu skipa. Þá 11 sem i vantar, útnefnir J. A. Costello, forsætisráðherra. Flokka afstaða þingfulltrú- anna er búist við að verði sú, að 38 styrki flokkastjórnina, (The Coalition Govt.) en í mótstöðu við !þá verði 22 þingfulltrúar Eamon de Valera "Fianna Fail" flokksins. Uppreisn ekki líkleg Frá Helsinki á Finnlandi koma þær fréttir, að forseti Finnlands, Juho Paasikive, hafi lýst því yfir í útvarpsræðu ný- lega, að ekki væri líklegt að kommúnistar þar í landi reyndu að brjótast til neinna valda, og þótt þeir gerðu einhverja tilraun til slíks, þá myndi það verða ár- angurslaust. Hinn 78 ára gamli forseti kvaðst þess fullviss, að hin finnska þjóð væri fær um að varðveita sitt dýrmæta þing- ræðis stjórnar-fyrirkomulag í framtíðinni. Vilja leggja höft á f lugf erðir Samkvæmt upplýsingum frá brezkum og amerískum herliðs- foringjum og fulltrúum í Ber- Elinborg Lárusdóttir Eins og frá hefir verið skýrt í þessu blaði, er skáldkonunnar, Elinborgar Lárusdóttur, von til bæjarins innan fárra daga. Um ritverk hinnar þjóðkunnu skáldkonu, hefir skáldið og rit- höfundurinn Friðgeir H. Berg á Akureyri skrifað góða grein og sent Heimskringlu til birtingar. Kann blaðið honum beztu þakk- ir fyrir það og skal til greinar hans vísað á ritstjómarsíðu þessa blaðs. Frú Elinborg er skagfirskrar ættar; hún er fædd 1891 að Tunguhálsi, þar sem foreldrar hennar bjuggu, Lárus Þorsteins- son og Þórey Bjarnadóttir bónda á Hofi í Dólum, Hannessonar prests á Ríp, Bjarnasonar. Eru ættmenni Hannesar prests mörg hér vestra t. d. þeir Hannes og Ólafur Péturssynir fasteigna- salar og fleiri. Hún stundaði nám á Kvenna-, kennara- og hússtjórnarskólum á Blönduósi og Akureyri á uppvaxtarárun- um, en hefir lagt fyrir sig rit- störf síðustu 20 árin. Hún giftist 1918 Ingimar Jónssyni presti írá Hörgsholti í Árnessýslu, sem frá 1918 og alt til þessa dags, að undanteknu einu ári, sem hann var prestur á Mosfelli í Gríms- nesi, hefir haft á hendi skóla- stjórn gagnfræðaskólanna, fyrst í Flensborg en mörg síðari árin í Reykjavík, þar sem hjónin hafa búið. Frú Elinborg flytur ræðu á samkomu Kvenfélags Sambands safnaðar á sumardaginn fyrsta. Gefst þeim er þráð hafa að taka í hönd höfundar Strandakirkju, Förumanna og annara mynd- auðugra sagna, þar tækifæri tU þess. in, hafa Rússar lagt það til að lagt verði bann á flugferðasam- band við Berlin, og leggja Bret- ar og Ameríkumenn þann skiln- ing í slíkar tiltektir að það sé til að fyrirbyggja loftsambönd milli Vestur-valdríkjanna og höfuðborgar Þýzkalands. Sömu fregnir segja að Rússar hafi einnig reynt að hlutast til um, og fyrirbyggja síma og skeyta-sambönd Vesturríkjanna við Berlin, en það er svo margt sagt nú á dögum, sem lítið hefir við að styðjast. Ætla í heimsókn til Noregs Sjóliðsfloti Bandaríkjanna ætlar að senda 6 herskip, (carr- íer task force) til Noregs í þess- um mánuði, í vináttu og heið- ursskyni. Fylgir frétt þessari, að þetta hafi verið ákveðið um það leyti er miklar sögur bárust út um það, að liklegt væri að Rúss- ar myndu þröngva samskonar samningum upp á Noreg, og þeir gerðu við Finnland. Tæplega getur ferðalag þetta, með 6 stærstu skip herflotans til Bergen, og dvöl þar frá 29. apríl til 2. maí, verið gert í öðr- um en hinum vinsamlegasta til- gangi. Ekki hækkun, heldur einskorðun 1 skýrslu og greinargerð stjórnarinnar um það, að hið upprunalega hveitiverð hafi verið hækkað úr $1.35 upp í $1.55 mælirinn, er farið fram hjá aðallið málsins. En hann er sá, að þessi viðbótar-upphæð til- heyrir öll bændum, og er, eins og sakir standa með uppskeruna 1945, peningar, sem haldið hefir verið fyrir hinum réttu eigend- um í þrjú ár, sem þeim á end- anum er skilað vaxtalaust. Bylting í Bogota Bogota er höfuðborg Colum- bíu-ríkis í Suður-Ameríku. Hún er á stærð við Winnipeg með líkri íbúatölu og stendur á sléttu, um 800 fet yfir sjávarmál. Síð-j ast liðinn laugardag bárust frétt- ir þaðan um að bylting hefði; brotist út í bænum, að sveitir uppreistarmanna hefðu ætt um götur, brent hús og rænt búðir, drepið um 100 manns, en meitt um 200. Stjórnin. var ekki við- búin að mæta þessu og skaðar þessir voru skeðir áður en hún gat við nokkuð ráðið. Er vonað að hún geti skakkað leikinn, en þó var um helgina talið of snemt að fullyrða nokkuð um það. — Símasambönd voru slitin, um- ferð stöðvuð og Pan American þingið, sem þar stóð yfir, hefir hrakist burt úr fundarhúsi sínu og til öruggari staðar í borginni. Á þinginu voru fulltrúar frá Bandaríkjunum og á meðal þeirra, Marshall ritari. Er sagt að fyrir þá hafi ekki neitt kom- ið, annað en að þeir voru matar- lausir í heilan dag og horfðu fram á að verða það næsta dag. Canada er ekki í þessu Pan- Amercian félagi, en flest eða öll önnur ríki Ameríku. Af bruna höfðu 35 byggingar eyðilagst. Eldur var einnig sagður geisa á svæði ekki langt frá sendiherra skrifstofu Banda- ríkjanna. Byltingin hófst út af því að foringi liberal-flokksins, Jorge Graitan, var myrtur s. 1. föstu- dag. Morðinginn var um hæl drepinn af múgnum. Stjórnarflokkinn fylla mest íhaldsmenn. Sagði stjórnarfor- maður Marino Ospina Parez, að kommúnistar hefðu ýtt undir byltingu liberala, er æstir voru mjög út af morðinu.

x

Heimskringla

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Heimskringla
https://timarit.is/publication/129

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.