Heimskringla - 05.05.1948, Blaðsíða 1

Heimskringla - 05.05.1948, Blaðsíða 1
ij We recommend foi || TOUT opproval our "BUTTER-NUT LOAF" CANADA BREAD CO. LTD. Wianipeg Phone 37 144 Frank Hannibal, Mgr. . iitðta* **+++++»+*+**. We recommend 101 your opproTal our "BUTTER-NUT LOAF" CANADA BREAD CO. LTD. Winnipeg Phone 37 144 ¦ Frank Hannibal, Mgr. : '¦ LXII. ÁRGANGUR WINNIPEG. MIÐVIKUDAGINN, 5. MAÍ 1948 FRETTAYFIRLIT OG UMSAGNIR Röng stjórnaraðferð Það virðist óneitanlega að Canada sé hið eina land heims- ins, sem vísvitandi holar útflutn- ingsvörum sínum einmitt þar niður, sem engin leið er til þess að landið fái borgað fyrir þær. Önnur lönd nota stjórnareftirlit til þess að flytja útflutningsvör- ur sínar þangað, þar sem þau fá fyrir þær greiddan hinn eina gildandi gjaldeyrir í heiminum, Bandaríkjadollara. — Canada- stjórnin sýnist vinna nákvæm- lega að hinu mótstæða. Hún fer til verks og dembir flutningsbanni á akuryrkjufram- leiðslu-vörur til Bandaríkjanna, og fer svo þess á leit við Bret- land að það kaupi þessar vörur rneð niðursettu verði, jafnvel þótt Breta skorti auðvitað döll- arana til þess að borga fyrir þær. Getur nokkur stefna verið heimskulegri? Árangur þessara aðgerða er nú að koma í ljós. Frá L janúar, til marzmánaðarloka, lét Canada Bretland hleypa sér í 45 millj., dollara skuld við sig, og þegar samþykt Marshalls-fyr- irætlaninna seinkaði, þá fram- iengdi Canada annað 7Vfc millj., lán, sem reksturs fé til þess að halda uppi matvörubirgða-samn- ingum upp að 15 apríl. En Bretland hefir ekki enn fengið Bandaríkjadollara út úr Marshalls-fyrirætlununum, og hefir þess vegna orðið að nota hinar þverrandi gjaldeyrisbirgð- ir sínar til annara bjargráða. Ef fjárupphæðir til Bretlands frá Marshalls-fyrirætlununum verða ekki greiddar hið bráðasta, getur lítill vafi leikið á því, að vistasamningarnir við Breta, myndu verða upphafðir. Canada lokar af ásettu ráði viðskiftasvið- inu við Bandaríkin, og byggir svo upp á, af jafn ásettu ráði, Bandaríkja-gjaldeyri, til þess að hanga á hættulegri fótfestu í við-. skifti við hina nauðstöddu Breta. f slíkt fjárglæfra-hyldýpi og óvitaástand, hafa fulltrúar °ryggis og þjóðhollustu, stofnað þessu landi. Hergagnaleifar George C. Marshall, ríkisrit- ari, tilkynti þinginu í Bandaríkj- «num það nýlega, að nálega 98% af herútbúnaði Bandríkjanna er- ^ndis, hefði verið selt fyrir sem svaraði 20 cent af dollamum. Kvað hann hið upprunalega verð hernaðartækjanna hefði ver byrgja allar mögulegar leiðir til friðsamlegra samninga á öllum hagfræðilegum sviðum. 2. Uppdrættir og áætlanir end- urreisnar og uppbyggingar Ev- rópulandanna, byggjast og velta á stórkostlega auknum hráefna- birgðum frá Austur-Evrópu. — trjáviði, hveiti, og kolum. 3. Viðskifti milli Bandaríkj- anna og Rússlands eru stórkost- lega áríðandi sökum vissra vöru- skifta, sem þessum löndum fer í milli. Bandaríkin flytja þangað rafmagnsvélar, vélaverkfæri, — vagna af mörgum gerðum, og marga aðra iðnaðar framleiðslu. Rússland aftur á móti leggur til ýmsar málmtegundir, svo sem platínu, palladíum, efni í stand- myndir, (líkneski!, "chrome", og manganese, stáltegund. Viðskifti þessara varningsteg- unda eru talin sérstaklega áríð- andi og nauðsýnleg frá hernað- arlegu sjónarmiði, en getur það vel samrýmst, að miða öll við- skifti og samneyti þessara tveggja stórvelda við óumflýj- anlegt og áfallandi stríð, en telja þau, (viðskiftin) þó í sömu and- ránni varanlegan hornstein að al- heimsfriði. Sambönd sjitin Nýjasta frétt frá Bogota, hermir að Columbia hafi síðastl- iðinn mánudag slitið öll sambönd við Rússland. Er það þriðja lýðveldið í hin- um Latneska hluta Ameríku, sem hefir sagt sig úr lögum eða sendiherra-samböndum við Rúss- land. Hefir verið búist við að þetta myndi koma fyrir, síðan Mari- ano Perez, forseti, ásakaði al- þjóða-kommúnisma fyrir hina blóðugu uppreisn, er varð í Bo- gota 9. apríl síðastliðinn. Gunnl. Jóhannsson dáinn Síðast liðinn laugardagsmorgun lézt einn af hinum kunnari íslenzku borgurum þessa bæjar, Gunnlaugur kaup- maður Jóhannsson. Hann var áttræður á s. 1. hausti. Hann kom vsetur um haf 1887 í stórum hópi íslendinga og hefir átt heima í þessum bæ síðan, að einu ári undanteknu, er hann var vestur á Kyrrahafs- strönd. Gunnlaugur var fæddur 1867 á Skeggjastöðum í Miðfirði þar sem foreldrar hans, Jóhann Ásmundsson og Guðrún Gunn- laugsdóttir bjuggu. Gunnlaugur lagði snemma fyrir sig búðarstörf, en stofnaði þá sælgætis verzlun og síðar matvælaverzlun, er hann rak um tugi ára í þessum bæ. Farnaðist honum það starf vel, enda var hann maður lipur í umgengni og síkátur, er hvorttveggja stuðl- aði að gengi hans og vinsældum. Jafnframt aðalstarfi sínu, tók hann mikinn þátt í kirkju- og goodtemplara málum. Hann er einn af stofnendum og elztu starfsmönnum íslenzku stúknanna og hefir frá byrjun verið einn af fremstu ráðamönnum þeirra. Gunnlaugur var þrígiftur. Var fyrsta kona hans Guðný Stefánsson, önnur Guðrún Johnston, og hin þriðja, er mann sinn lifir, Þórunn Rósa Magnússon. Börn hans eru Guðrún, hjúkrunarkona í Saskatoon og Harold, efnafræðingur til heim- ilis í Montreal. Er dóttirin frá fyrsta hjónabandi, en Harold frá öðru. Bræður hins látna eru tveir á lífi: Ásm. P. Jóhannsson fasteignasali í Winnipeg og Halldór Jóhannsson, sem búið hefir á Haugi í Miðfirði. Jarðarförin fór fram frá Fyrstu lút. kirkju í gær, og var sem vænta mátti fjölmenn. Sr. Eiríkur Brynjólfsson og sr. Rúnólfur Marteinsson fluttu ræður við útförina. Gunnlaugur var farinn að eldast og lét af verzlunarstörf- um fyrir fjórum árum. En hans mun lengi minst af hinum mörgu vinum hans sem eins í hópi nýtustu íslenzkra borgara og skemtilegs félags- og samferðamanns. Hervarnaráðstefna Evrópu-þjóðanna Landvarnamála - ráðherrar þeirra 5 Evrópuþjóða, er nýlega hafa bundist samtökum, komu saman síðastliðinn föstudag til þess að "bera sakir saman" og ráða ráðum sínum. En þessar 5 þjóðir eða lönd í Evrópu, sem stofnuðu 50 ára hernaðarlegt, — stjórnmálalegt og hagfræðilegt samband með sér í Brussels 17. marz síðatsliðinn, eins og kunnugt er, eru Bretland, Frakk- land, Belgía, Niðurlöndin og Luxembourg. Hétu allar þessar 5ð $10,547,854,000 — en fyrir altl þjóðir því, að viðhalda lýðræðis- það myndu Bandaríkin nú iál stjórnarfyrirkomulagi og vernda $1,962,804,000. Frekar óhugnan-j það af alefli í framtíðinni. *eg hrossakaup það! Hornsteinn friðarins Búist er við að ráðherrarnir sitji á einka ráðstefnu einn eða tvo daga til að byrja með, og leggi svo mál sín í hendur her- Prá París er skrifað, að þær til- 'j málanefndar, hernaðarmála-ráð- tektir Ameríkumanna að snið-j gjafar hverrar þjóðar um sig, ganga viðskifti við Sovét-Sam-j veroa þar tii aðstoðar. Eitt af að- bandið, og skerða, eða hefta til ai störfum ráðherranna er að á *ulls vöruútflutning frá Banda- rikjunum til Rússlands, séu tald- kveða, og koma sér saman um, hvað lönd þeirra geta framleitt fr mJög hættulegar áf hagfræð-| Qg af hendi látið, og hvers þau lngum í Evrópu, og kvíði þéir Pví að slíkt hafi óheillavænlegar a*leiðingar fyrir alheimsfriðinn 1 framtíðinni. Telja þeir við- s*ifti Bandaríkjanna og Sovét- ^arnbandsins orðin svo hverf- andi, að alvarlegt sé, og leggja nina mestu áherzlu á að viðskift- n haldist, sökum eftirfylgjandi ástæðna: 1- Að slíta (með fyrirlitningu) öllu k samneyti, og upphefja hag- Vajm viðskifti og verzlunar- ^bönd, væri að girða fyrir, og þurfi með af hergöngum til sam- eiginlegra landvarna. Það sem búist er við að afráðið hafi verið á móti þessu, er ákvæði um vopn og heræfingar. Ákvæði, er til- taki hversu mikið herlið hver einstök þjóð eigi að hafa vígbú- ið og til reiðu, ef þörf krefur. Hernaðarupplýsingar, er þess- ar þjóðir skiftist á. Byggingar og endurbætur flugvalla, er hvert land noti til eigin þarfa, en verði notaðir í sameiningu. Myndun yfirstjórnar, (High Command) og séu í henni full- trúar allra þessara þjóða hlut- fallslega jafnt. Hver er sjálfum sér næstur? Þeir hafa að líkindum ein- hverja vitneskju um það, þeir háttvirtu fulltrúar á þinginu í Ottawa, hverjum skaða og örðug- leikum flóðin hafa valdlið í bæj- um og bygðum í grend við Wpg.. og í borginni sjálfri. Talið er að Hon. A. Fornier, ráðherra opinberra verka, hafi nýlega sagt í neðrideild, að hann skyldi grafast eftir hvort yfir- menn deilda þeirra, er undir hann heyra, gætu gert nokkuð til þess að bæta úr því auma á- standi hjá mörgum hér, sem á- flæðið hefði valdið. Ráðherrann lét þó þetta mál sig skifta ein- ungis vegna þess að Stanley Knowles, (C.C.F. Wpg., N. C.) gerði fyrirspurn um hversu af- leiðingar flóðsins væru alvarleg- ar hér. Alistair Stewart, þingmaður, (C. C. F. Wpg, North) stakk upp á því að ráðherrann gerði þessar fyrir spurnir um flóð-ástandið hið allra fyrsta, því hann kvað sitt eigið heimili nú þegar, vera umflotið flóðvatni. Skemdir á akurlöndum ekki hættulegar Þótt hin miklu f lóð á þessu vori hafi valdið nú þegar afar miklu tjóni og skemdum á allmörgum bændaheimilum í Manitoba, og jafnvel heilar sveitir, bæir og bygðarlög hafi orðið fyrir marg- víslegum skaða og óþægindum, og eigi sé bitið úr nálinni með það enn, er ekki talrð að flóð- skemdirnar komi mikið fram hvað akuryrkju snertir, eða upp- SUMAR VISUR Kom þú blessuð, gyðja lífs og líkna, leystu klakaf jötra — dæmdu sýkna kuldans fanga alla, ef þú getur, eftir langan stríðs- og þrauta vetur. Þú ert ársins allra kærsti gestur, ylur þinn er græðilyfja beztur. Leystu fjötra andlegs frosts og ísa: "Innra manninn" lát á fætur rísa. Er sem vakni flest af svefni sínum sé það snert með töfrasprota þínum: Þá er eins og þrautasárin græðist, þá er eins og lífið endurfæðíst. Þig við biðjum alt að ylja heima. —Ættjörðinni væri synd að gleyma:— Henni glæddu hlýja vermi strauma, henni fæddu nýja vökudrauma. Mintu hana á sigurvinning sína, sýndu henni stefnu og aðferð þína: Engin vörn er ennþá bezta vörnin; ennþá myrða fæstir hlutlaus börnin. Aðrar þjóðir stríðsins listir læra, lögmál drottins alt úr skorðum færa. Kendu þeim að kasta vopnum sínum, kendu þeim að beita tökum þínum. Sig. Júl. Jóhannesson skeru yfir höfuð. Eru ummæli þessi höfð eftir Hon. D. L. Camp- bell, akuryrkjumála-ráðherra. Kvað hann nálega fullvíst að í lónd sem nú væru undir áflæði, yrði ekki gerlegt að sá hveiti á þessu vori, og eðlilega myndi það rýra að miklum mun hveiti- uppskeruna í heild á árinu 1948. Þeir bændur sem eigi gætu sáð hveiti í hið flædda akurlendi, myndu sá öðrum korntegundum, svo sem höfrum og flaxi. Eigi kvað ráðherrann líklegt að bændur hefðu neina erfiðleika með að útvega sér nægilegt út- sæði. Taldi hann ekki líklegt að hér yrði gripið til þeirra úrræða, sem stjórn Saskatchewan- fylk- isins væri að hugsa um. Er takmörkun kjötverðs í aðsigi? Haft er eftir Hon. Paul Mart- in, forseta verðlagsnefndarinnar í Ottawa, að hann hafi átt að segja nefndinni nýlega, að hann sæi ekki að stjórnin gæti setið aðgerðarlaus hjá lengur, og horft á kjötverðið fara sívaxandi. LitliTáður hafði ráðherrann átt að stinga upp á því við Reginald Munn, aðal-forstjóra Burns-fé- lagsins, að sláturs- (iðnaðar) fé- lögin ættu að koma sér saman um að taka upp eftirlits kerfið, því svo gæti farið, að að því kæmi brátt hvort sem væri. Löngum óf riði spáð Þaulæfðir sérfræðingar á her- málasviðinu, er í London hafa rannsakað og lagt niður fyrir sér allan aðdraganda að stríðinu í Palestínu, milli Araba og Gyð- inga, og yfirvegað nákvæmlega allar aðstæður, halda því fram, að sá ófriður geti staðið svo ár- um skiftir, nema Sameinuðu þjóðirnar gangi þar með tíman- um á milli, og hafi þá einhverjar fyrirætlanir sem vit er í, og nægi- legan kraft til þess að enda það stríð fyrir fult og alt. Því er trúað, að Arabar, sem hafa ótakmarkað landrými á bak við sig, þar sem þeir geta farið til og frá allra sinna ferða, muni koma á fót og viðhalda árása og ránsflokkahernaði, sem þeir kunna vel að stofna til, þar sem þeir sýnast hafa sett sér að vinna Palestínu eins og umsátursvirki, myndu þeir beita fyrirefndum hernaðar-aðferðum, og þannig smámsaman veikja, og að lokum, yfirbuga mótstöðuafl, viðnáms- þrótt og bjargráð Gyðinga er tímar liðu fram. Öllu þessu kvíða spámenn þeir og hagfræðingar, er bezt eiga að vita um mál þessi, og mest láta sig þau varða. Mr. Harry Lárusson Mr. Harry Lárusson í Minne- apolis, er kominn til bæjarins, til þess að stjórna sínum eigin tón- verkum, er leiknir verða hér af flokki frá Canadian Legion, á hinum mikla Concert, er hér verður haldinn 10. maí klukkan 8.15 e. h. í íslenzka Goodtempl- ara húsinu á Sargent og McGee strætum .Fyrir hljómleikum þessum stendur Icelandic Can- adian Club. Verður ágóða sam- komunnar varið til þess að gefa út bók um söng og hljómleika- starf íslendinga vestan hafs. HITT OG ÞETTA Einkadagbók Leo Tolstoys, greifa, bréf, skjöl og önnur handrit, sem aldrei fyr hafa kom- ið fyrir almenningssjónir, verða til sýnis í "Tolstoy Museum" á þessu ári. Var þetta tilkynt í Moskva-út- varpinu. Sýning þessi á að vera til minningar um það, að 120 ár eru liðin frá fæðingu þessa mikla manns. • Hið æfaforna þorp Lavenham, í Suffolk héraðinu á Englandi, sem sagt er að getið sé um í Bók Dómsdagsins, og þar sem Jane Taylor samdi "Twinkle, twinkle little star", hefir háð erfiða bar- áttu fyrir því að nafn þess sé sýnt á landsuppdrættinum. Óttast er um að hin einkenni- legu hús, sum þeirra frá 14. öld, geti ekki staðið lengur, nema £4,000 ($16,000) upphæð fáist með einhverju móti bráðlega, til viðgerðar húsum þessum. For- maður fjársöfnunarnefdarinnar hefir tilkynt, að borist hafi fjár- tillög frá öllum hlutum landsins einnig frá Bandaríkjunum og Canada, en ekki nóg til að bjarga þessum forhelga stað frá því að falla algerlega í rústir. • Meðan Calvin Coolidge var í forsetastöðu í Bandaríkjunum; var sagt að hann hefði aldrei ver- ið svo upptekinn við nauðsynja- mál lands og þjóðar, að hann tæki ekki eftir ýmsum hvers- dagslegum smáatvikum í Hvíta Húsinu, og sýndi í sambandi við þau, fullan skilning og samúð. Hafði hann sérstakan áhuga fyr- ir og bar fyrir brjósti hag hvers einstaklings þjónustuliðsins á forsetaheimilinu. Var það á vormorgni einum, að Starling hershöfðingi, aðallíf- vörður forsetans, kom niður leiðubúinn að fara út á hina venjulegu morgungöngu með forsetanum. Bar svo við, að hann var í nýjum brúnum fötum, með grænt hálsbindi. Á meðan á morgungöngunni stöð, tók hershöfðinginn eftir því að forsetinn starði mikið á fatnað hans, og bjóst jafnvel við að yfirmaður sinn myndi spyrja hvar hann hefði keypt fötin, og hvað mikið hann hefði borgað fyrir þau. Seinnihluta þess dags þurfti forsetinn aftur út. Og aftur leit hann dálítið hvasst á Starling hershöfðingja, snéri sér svo við, og fór aftur inn í forsetahúsið. Dvaldist honum þar inni nokkrar mínútur. Þeim sem sáu hann, fanst hann dálítið í öngum sín- um, og annars hugar. Þegar Collidge forseti kom út aftur, virtist hann samt vera í góðu skapi. Rétti hann Starling hershöfð- ingja ofurlítinn pappírspoka, og sagði blátt áfram: "Hérna, hafðu þetta". Hershöfðinginn lét bréf- pokann í vasa sinn, en hafði ekki tíma til þess að gæta að hvað var í pokanum fyr en komið var und- ir kvöld. Innaní bögglinum fann- hann brúnt hálsbindi. Mrs. B. Mathews, Oak Point, Man., var stödd í bænum í gær. Hún hafði orðið fyrir slysi fyrir nokkru og fótbrotnað. Er hún nú að verða jafngóð meins þessa og kom til að láta taka spilkur af fætinum.

x

Heimskringla

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Heimskringla
https://timarit.is/publication/129

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.