Lögberg - 14.04.1927, Blaðsíða 1

Lögberg - 14.04.1927, Blaðsíða 1
40 ARGANGUR WINNIPEG, MAN., FIMTUDAGINN 14. APRÍL. 1927 lí NÚMER 15 Helztu heims-fréttir Canada. Á aðfaranótt mánudagsins í þess- ari viku kviknaCi i veitingahúsi á Carlton Str. i Winipeg, þar sem níu manns sváfu á efri hæS hússins. Eldurinn kviknaði í þakinu og Vaknaði fólki'ð ekki fyr en dálítill hundur sem þar átti heima. þaut upp með gelti Og öllum þeim há- vafía sem hann gat úti látið. Yarð þetta til þess arJ fólkið vaknaði og bjargaðist alt úr eldsvoSanttm og má þakka það hundinum að svo vel tókst til, hvort sem þaS voru nú vitsmunir hans eða hræðsla sem kom honum til a'ð gera þennan há- vaða. sinni áSur, síðan Bretar aftóku inn- flutningsbann á nautgripum frá Canada. Fyrstu þrjá mánuði árs'- ins 1927 voru útfluttir aðeins 7,004 gripir, en á sama timabili í fyrra 22,057 og enn á sama timabili 1925 16,717 gripir. * * * Arthur Meeks í Belleville, ( íntario sat Uppi í trénu og var að sniða af sumar greinarnar, líklega þœf, sem ekki báru ávöxt, en hann átti vanda fyrir aS vera annars hugar eða utnn viÖ sig. og nú kom það fyrir aS hann sagaði af þá greinina. sem hann sat á og datt vitanlega nifJuf með henni. Hann fóbbrotnatSi. SambandsþingitS hefir veitt $5,- 130,000 til lTudson-flóa brautarinn- ar á þessu ári. Þessi fjárv. mætti lítilli mótspyrnu á þinginu og virð- ist nú auðsætt ao mótspyrnan í Austurívlkjunum gegn byggingu brautarinnar sé nú að mestu horfin. Umræðurnar um málið voru í þetta sinn mjög ólíkar því sem þær hafa verið á undanförnum þingum. Má segja aS þetta sé í fvrsta sinn. að fjárveiting til þessa fyrirtækis' hef- ir ekki mætt harðsnúinni mót- spyrnu á þinginu. Hinsvcgar virðist þaS nú i meiri óvíssu en áður, hvort staourinn Port Nelson eða Ft. Churchill verði valinn fyrir endastöð brautarinnar eða hafnarl>æ. Árirj 1913 var það fast ákveðitS að kjósa Port Xelson og var þaS gert eftir langa og sjálf- sagt nákvæma rannsókn stjórnar- innar og járnbrautarráðherrans er þá var. Nú hefir Mr. Dunning fengið enskan sérfræðing Mr. Pal- mer til að rannsaka þessi hafnar- stæfji a'ð nýju. og er ekki von á skýrslu hans fyr en í ágústmánuði. ÞangaS til er ekki hægt að leggja brantina lengra en til 360. milu, því þaðan yrSi stefnan tekin til Fort Churchill, ef sá staður kynni aS verða valinn. Annars mætti halda beint áfram til Nelson og Ijúka við brautina á þes-su ári. Lít- tir því út fyrir að þetta verði til töluverðrar tafar og líklega seinki því um eitt ár að brautin verði full- ger'ð, aS minsta kosti ef Fort Churohill yrði valin fyrir hafnar- stað. Þykir sumum aS Mr. Dunn- ing hafi í mikið ráðist að hrófla við því ákvæði aS velja Port Nelson fyrir hafnarstað. ar og ekki vi'ð hæfi Bandaríkja- manna. Búist var við því fyrir fram a'ð ófriðsamt mundi verSa í Chicago þennan dag og höfSu stjórnarvöldin haft mikinn útbún- að til að halda ofbeldismonnum í skefjum og segja Chicagomenn aS alt hafi gengifj nokkurn veginn friðsamlega eftir því sem þeir eigi að venjast þrátt fyrir nokkrar sprengingar og byssuskot, sem sum urou l)ó mannskæð. A aSfaranótt laugarlagsins 2. apríl, var maður skotinn til dauðs að 138 Selkirk Ave. Winni- peg. Hét hann Ruben Pickman og var úrsmiður, 28 ára gamall. Þykir engum vafa bundið að hér sé um morð að ræfJa og mjög sterkar líkur til að ung stúlka, sem heima átti í sama húsi sé völd að þessu voða verki. Hún heitir Ethel Pichker og er 23 ára að aldri. Rétt eftir aö morfiifj var framið fanst hún í bað- herbergi hússins og hafði þá tekið inn eitur og var mjög veik. Var hún strax flutt á Almenna spitalann og harðist hún alt sem hún gat á móti allri læknishjálp. Síðustu fréttir segja að hún sé samt sem áður á góðum batavegi og hefir hún nú Verið kæríS um morð. Árin 1912 og 1913 fluttu margir bændyr úr Bandaríkjunum til Can- ada og keyptu lönd og búpening og settust að í Vesturfylkjunum. Síð- an hafa fáir bændur frá Bandaríkj- unum flutt til Canada, en á þessu ári er haldiS af> þeir muni verða margir og frá ýmsum ríkjum. svo sem Nebraska, Iowa. Ohio. North og South Dakota og Minnesota. Elestir af þeim innflytjendum sem að sunnan koma til afj stunda land- búnað í Canada eru menn sem hafa heilmikla reynslu í þeim efnum og langflestir hafa þeir töluverð efni, sumir mikil og kaupa þeir strax þegar þeir koma, bújarðir og alt annað sem þeir þurfa til að reka búskapinn. Bændur og bænda efni þar sunnan úr ríkjunum þykja því æskilegir innflytjendur og það því fremur sem þeir reynast flestir dug legir bændur. IManjitobaþinginu var slitið um hádegisbil á laugardaginn í vikunni sem leið. Síðasti starfsfundur þings ins stóð yfir í 16 klukkustundir, eða frá því síðari hluta dags á föstu daginn og þangað til kl. 4 á laugar- dagsmorgunirut. *Þó höfðu þing- menn tekiö sér nokkra hvíld milli kl. 6 og 8 á föstudagskveldið og væntanlega fengið sér einhverja hressingu. I^enti hér i miklu þjarki út af frumvarpi, sem Queen verka- manna leiðtogi hafði borið fram og er þess efnis að gefa öllu fólki, sem vinnur hjá (")ðrum lagaheimild fyrir |)ví að taka sér einn hvíldardag í viku, hvernig sem á stendur. Fylgdi Queen og félagar hans þessu máli fast fram og gekk Ivens jafnvel srvo langt að hóta þinginu öllu illu, þegar það kæmi saman næst og skyldi verkamannaflokkurinn þá veríSa stjórninni erfifíur, ef nú væri ekki látið að þesstim kröfum verka- manna. En svo fóru nú leikar, aS frumvarpið var felt í þetta sinn, en maður getur vafalaust átt þess von að hcyra eitthvað töluvert um það fram yfir kosningarnar og svo á næsta þingi. Þá kom bjórsalan enn til umræðu og tafði lengi fyrir þinginu. Það mál á nú aS leggjast fyrir kjósend- ur og var skýrt frá þvi í síSasta blaði hvernig ]>ingnefnd sú er til þess var valin að semja atkvæða- seðlana, hefði frá þeim gengið. Bracken stjórnarformaður hafði komið fram með breytingartillögu við 2. liS atkvæSaseðlanna, þess efnis að þar skyldi ekki aSeins greitt atkv. um bjórsölu í glasatali, heldur oinnig um það. hvort menn skyldu hafa leyfi til að kaupa eins litið í einu eins og þeim sýndist, þott ekki væri nema ein flaska. 1 ireytingar stjórnarformannsins voru vitanlega samþyktar, en ekki fyr en eftir langa orðasennu. Queen barðist móti henni og sagði meðal annars aS þótt stjórnin hefSi látið svo sem hún vildi taka alla þingflokka til greina i þessu máli og forSast aS gera það að sinu eig- in flokksmáli. þá væri hún nú að reyna að þrengja fram sínum eigin vilja og taka fram fyrir hendur þingnefndarinnar setri málið hefði haft me'ð höndum. J. K. Dawnes. sem er einn af þingmönnum Winni peg borgar, lætur vanalega eitthvaS til sín taka á þinginu þegar um vín- föng er aS ræða, og í þetta sinn tal- aSi hann í þrjá klukkutíma og hafði matgar aðfinningar fram aS bera viS gerðir stjórnarinnar bæði í þessu máli og öðrum málum. Virð- ist hans aðal áhugamál vera það að gera fólkinu sem auSveldast fyrir að fá sér í staupinu. AHs hafa 146 frumvörp verið lögS fyrir þetta liing. og þar af hafa nú T2T öðlast lagagildi, en hin ver- ið feld eða tekin aftur. Eangflest af þessum nýju lögum, eru aSeins lítil fjörlegar lagabreytingar. Ritstjóri nokkur í Boston, Frede- rick W. Wright að nafni hefir af yfirrétti Massachusctts ríkisins ver- ið dæmdur í átta mánaSa fangelsi fyrir meiSyrði um fyrverandi borg- arstjóra í Boston James M. Curley. # * * t vikunni sem leið réSist ræn- ingjaflokkur á vöruhús Illinois Case félagsins" í Elgin, 111. og rændi þar gulli og gimsteinum, sem talið er $100,000 virSi. Fréttin segir að i þesíum ræningjaflokki hafi verið 15 menn og hafi ])eir haft með sér margar maskínubyssur og allskonar ánnau útbúnað, sem til slíkra verka er nauðsynlegur. Þeir komust allir í bíla með ránsféð og sást þaS sið- ast til þeirra að þeir stefndu í átt- ina til Chieago. Þykir nú mörgum þar sy-Sra nóg um þegar ræningja- flokkar fara um landiS til rána og gripdeilda og hafa með sér margs- konar hernaðargögn og manndráps- vélar. Vona margir góðir menn aS ekki líði á löngu ])ar til hin rögg- sama Bandaríkjastjórn finni ráð til að koma í veg fvrir þennan ófögn- uð. * * * Mál eitt stendur yfir í Detroit, Mich., sem blöðin hafa mikiS um að segja og flytja um það langar fréttir á hverjum degi. Veldur það þó líklega mestu aS Henry Ford er annar málsaSili. Maður er nefndur Aaron Sapiro og hefir lengi við þaS fengist að koma á samvinnu meðal bænda um sölu á búsafurð- um sínum. Hefir þessi maður höfð- aS mál gegn H'enry Ford. út af um- mælum blaðs nokkurs um sig og starfsemi sína. sem hann telur sér og starfi sínu ti! tjóns og vanvirðu og krefst hann miljón dala skaða- bóta. Orsökin til þess að máliS er höfðaS gegn Henry Ford er ekki sú að hann sé höfundur greinarinn- ar eða ritstjóri blaðsins; en hann er eigandi þess og því hægt að ná til hans. Þar er lika frekar til einhvers að vinna, því verði Ford dæmdur til fé1x')ta, þá eru skildingarnir þar til. af 60 ára afmæli landsins. Ekki ætla ]>eir að koma til Bandaríkj- anna í þessari ferð og gerir Mr. Baldwin ráð fyrir aS hafa hér að- eins skamma dvöl. Er sagt aS hann líti svo á að hann megi ekki vel vera lengi að heiman vegna stjórn- málanna og þaíi því síður sem verkamannaflokkurinn herii nú fast á stjórn hans og hafi að undan- förnu unnið nokkrar aukakosning- ar og mun alment litið svo á aS sá flokkur verði stjórninni skæður keppinautur við næstu almennar kosningar. Mun Mr. Baldwin því þykja hentast að vera sem mest heima viS, hvað sem í kann aS sker- ast. * * * Ramsay MacDonald fyn'erandi stjórnarformaður á Bretlandi lagSi að staS frá Ixindon á IaugarcLaginn i vikunni sem leið, áleiðis til New York. Tíann býst viS að koma heim aftur í næsta m<ánuði. * * * Breska ]>ingið hefir, með 2^r atkv. gegn IT7 atkv. fallist á þá Stefnu stjórnarinnar, r^S vernda sitt eigifj fólk í Kína með hervaldi ef á þar aS halda. * * * í vikunni, sem leiS lýsti Sir Austen Chamberlain yfir þvi, að eins og stæði mundu Bretar ekki slíta stjórnarfarslegu sambandi við Rússa. Sagði hann. aS ekki væri það þar fyrir, að fullkomlega hefðu Kússar til þess unniS, en hinsvegar vildu Bretar forðast alt sem að einhverju leyti gæti til þess orðiS að raska friSinum, sem heimurinn þyrfti nú svo mjög á að halda. Hann sagði aS á þetta bæri ekki aö líta sem vott um veikleika. heldur þvert á móti, því Bretar væru þannig settir að þeir gætu staðið sig við aS ]iola móðganir af hálfu Rússa. ]>ótt þær gengju fram úr hófi og fram yfir það sem ein þjóð hefSi til að sýna annari þ]V'S. meSan unnar og einn af fimm dómurum, lét á sér heyra a'ð dómurinn hefði ekki falliS eftir sínu áliti. En þeir sem taka þátt í samkepnum verSa að kunna aS mæta hverju, sem fyr- ir verður, hvort það er sigur eða ósigur; og vinir og andstandendur Magnúsar mega vera mjög ánægð- ir yfir þeirri viðurkenningu er hann ávann sér jafnvel |>ó honum hlotn- aðist ekki verSlaunin. , Frá fslandi. Seyðisfirði 25. jan. I felga Rasmusdóttir lést 21. jan. á heimili ]>eirra hjónanna, dóttur sinnar Vilhelmínu Ingimundardótt- ur og Karls FinnT>ogasonar skóla- stjóra. Iliin var kona Ingimundar Eirikssonar frá Sörlastöðum, og var 71 árs er hún lést. Helga sál. var hin mesta sæmdarkona. I'.enedikt Rafnsson, faSir Þórar- ins bankagjaldkera, Halldórs fyrv. ]x>sts og þeirra systkyna, lézt hér í hænum hinn 22. jan. Var hann næstelsti maður bæjarins, 88 ára að aldri. Hafði hann verið starfsmað- ur mikill meðan kraftar leyfðu, greindur maður og vinsæll. Eægra flutningsgjald á naut- gripum frá Canada til Bretlands hefir, enn sem komið er, ekki orðiS til ]>ess að auka útflutning naut- gnpa, því hann er minni það sem af er þessu ári, heldur en nokkru Bandaríkin. Borgarstjórakosningar foru fram í Chicago hinn 8. þ. m. og vann William HaTe Thompson þar mik- inn vgur. Hefir hann <áður verið borgarstjóri í Chicago. Þykir hann skörungur og mælskur vel. Hlaut hann 512.740 atkvæði, núverandi borgarstjóri William E. Dever 429,668. en þriðji kandídatinn, Dr. John Dill Robertson a'ðeins 51,200 atkvæSi. F.r Thompson kosinn til 4 ára og hefir hann meiri hluta b;rjarráSsmanna með sér. svo'' hann hefir gott tækifæri til að koma því fram, sem hann vill. 'Ein af hans fyrirhuguðu ttm1>ótum er að skifta tun skólabækur, því þær sem nú séu notaðar í Chicago séu alt of bresk- Coolidg'e forseti hefir neitað að samþykkja lög sem ]>ing Philippine manna hafa samið og eru þess efn- is að þeir hafi hér eftir fult sjálfs- forræSi. Þykir það full sönnun fyr- ir því að Bandaríkin ætli sér að hafa yfirrá'S yfir eyjunum fyrst um sinn að minsta kosti, ef ekki alt af. Þá þykir það og benda í ])á átt aS Bandaríkin séu nokkuS að auka vald sitt tit á við, að fyrrum hermálaráðherra Henry L. Stim- sofl hefir verið sendur til Nicara- gua til að bt'ta betur um vernd Bandaríkjamanna yfir þessu litla landi su'ður við Panama skurSinn. • • • Sir Esme Howard, sendiherra Breta í Washington sagði í ræðu, er hann flutti nýlega í Worcester, Massachusetts, að útlendingahatriS í Kina eigi aSallega upptök sín í Moscow. Þa'ðan sé aldan runnin og itt atriði í þeirri fyrirætlan bolshevika að koma á alheims upp- reisn og stiórnarbvltingtt. '* * • Stjórnin i Washington segir að ekki verSi aukifj við herlið Banda- ríkiamanna í Kína og einnig a'ð það herliS sem ])ar er nú sé þar aSeins til þess að vernda líf og eignir r.andarikiamanna þar í landi. Sá hörmulegi atburSur gerSist fyrir fáttm dögum, aS Sigurður ITannesson trésmiður varð úti, á fjallgarðinum milli Steyðisfjarðar og Héraðs. TlafSi hann fariS frá Eiðum um miSjan dag hinga'ð ofan yfir og í fylgd meS honum áleiðis maður frá næsta bæ. Skildtt þeir um kl. 5 síðd. á Vestdalsheiði og fylgdarmaður- inn hvarf heim á leið. Um kvöldið gerði snjóbyl hér neSra og mun þó verri hafa veriS á fjöílum uppi. Morguninn eftir. er símasamband náðist. kom i Ijós aS Sigurður var hvorugu megin fjalls til bygSa kominn, og ]>ótti óvænlega horfa þær enn hefðu vinsamlegt samband r^,. . -, , , ,.. um tor hans. Foru menn ur baöum áttum að leita hans. og svo til rökk- urs. en ttrðu einkis vísari. Daginn eftir leituðu hans' enn fleiri, og fanst hann loks efst í Stafdalnum og þá örendur. Töldu leitarmenn sýnilegt að hann hefSi þar falliS á- fram uppgefinn af kulda og þreytu, en verið á réttri leiS til bygða. ITafSi hann tekið stefnu af Vest- dalsheiði yfir í Stafdalinn til þess að stytta sér ofurlítið leið. í staS þess að fara niður Vestdalinn. Sig. sál, hafSi unnið að smíS- um við bygginguna á EiSum í sum- ar og fram til bátíSa. En var nú á snöggri ferð þangað til að sækja smíðatól sín og farangur. HafSi hann skilið það viS sig á fjallinu all-langt frá því er staSar nam. Tlann var ungur efnilegur maður, og hifj mesta prú'ðmenni. httgþekk- ur smíoameistara sinum og öðrum er honum kyntust. Er mikill harmur kveSinn að ald- urhniginni móSnr hans. er var ný- flutt hingað til hans til sambúðar \iíS hann, og fann hjá honum öðr- um fremur athvarf og ellistoð. Nú er hægt að senda Ioftskeyti frá London til Ástraliu og fá svar þaSan á 20 mínútum. Hefir nú samband þar á milli verið opnað til almennra afnota. lívaðanœfa. Það hefi heyrst, að stjórnin á Fakklandi sé að hugsa um, eða eitthvað að ráðgera, að taka afar- mikið lán til að borga Bandaríkja- mönnum og Bretum, það sem þeim ber að borga þeim af stíðslánum árin 1928 og 1929. * * • Þýzka ríkisþingið hefir sam- þykt meginhluta fjárlagafrum- varps stjórnarinnar, þrátt fyrir það, að búist var við að fjárlög- in mundu mæta mjög harðri mót- spyrnu margra þingmanna og ef til vill verða feld í þinginu. Verslunarfloti Svía hefir á síð- astliðnu ári gengið saman um eitt skip og aukist 20,000 smálestir. ViS hafa bæst, 45 skip á 49,000 smá- lestir, þar af 41,000 smálestir brúk- u<S skip keypt frá útlöndum, 6,300 smálestir smiða'ðar heima og 15000 smálestir smiðaðar erlendis. En úr hafa gengið 46 skipj, samtals' 29,- 000 smálestir, þar af selt til útlanda 17,000 smálestir. Um áramót vortt í smíSum í Svíþjóð 45.000 smálest- ir. Skipastóllinn sænski var um ára- mót 1,347,000 smálestir. Floti Dana hefir minkaS á árinu um 13 skip og 5000 smálestir. Yií^ hafa bætst 2t skip á 34.000 smá- lestir. Þar af 26,000 smál. smiða'ð- ar í Danmörku. 4,200 erlendis og 3,600 aSkeypt brúkað. Fr'á hafa gengi'ð 34 skip á 30,000 smálestir. þar af selt til útlanda 35.000 smá- lestir. f smíðum vortt um áramót 49.000 smálestir. Floti Dana var tttn áramót t.077,000 smálestir. Xorðmenn hafa þannig einir tmtn stau-ri flota en Sviar og Danir til samans. Og Osló er orðin mesta siglingaborgin á Norðurlöndum. aS því leyti, aS þar er skráður meiri skipastóll en í nokkurri annari borg í nefndum ]>rem londum. —Hænir. ASfaranótt sunnudagsins 6. þ. m. andaðist í ViSey frú Þorbjörg Magnúsdóttir. móðir Ólafs Cjisla- sonar framkvæmdarstjóra í Viðey og Magnúsar sýslumanhs Gíslason- ar á Eskifirði. Bretland. Stúdentar frá Oxford og Cam- bridge háskólanum á Englandi þreyttu sinn árlega kappróður í sjö- tugasta og níunda sinn á laugardag- inn hinn 2. þ. m. Þessi kapróður var byrjaður 1829 og hefir farið fram árlega síSan 1841, aS undan- teknum stríBsárunum. í þetta sinn unnu Cambridge stúdentar og hafa þeir nú 38 vinninga en hinir 40 vinninga. Kappróðurinn fer fram á Thames ánni og þykja hinir ungu menn róa all-knálega. Prínsinn af Wales og Baldwin forsætisrá'ðherra Breta ætla aS koma til Canada í sumar . tilefni Mælskusamkepni. í tilefni af ]>ví, aS samband milli fylkjanna í Canada fConfederation) hefir nú í júlí næstkomandi staSiS yfir í 60 ár, hefir blaðið Free Press stofnaS til almennrar mælskusam- ke]>ni aðallega milli miðskóla i fylk- inu. llenni er svo hagaS að fylkintt er skift niður í 18 parta og í hverj- um þeirra fer fram mælsku-sam- kepni metSal ]>eirra er reynast best- ir til ræðuhalda i hverjum skóla 'vrir sig. Þeir sem vinna hljöta urmedaliu ao verðlaunum. SíSan keppa þeir sín á milli í \\'nlker leik- húsintt hér í bænum 22 apríl og sá er reynist þar beztur í fylkinu hlýtur gull-medaliu og $200 í pen- inguni. Allir hafa sama umtals- efnið —¦ nefnilega "Canada. its achivements since Confederation.. Einn ungur íslenzkur námsmaður > Tóns Bjarnasonar skóla, Magnús Paulson, tók þátt í þessari sam- kepni í samkomusalnum i nýju Press byggingunni á móti sig- urvegttrunum úr fjórum öðrum skólttm hér í borginni. Þegar er fimm ræBurnar voru afstaðnar. og mörk 1>att er dómararnir höíðu til- einkað hverjum keppínaut fyrir sig voru l<")gS saman, kom það í ljós at5 Magnús og annar drengur höfðu staSið hæst. en alveg jafnir. Dómarar héldu þá stefnu með sér en t'irskttrðurinn varð sá a'ð hinn drengurinn, Fred \Vhiting, frá Norberry School, hlaut sigurinn. Fins og gerist þegar um tvo svo jafna cr að ræ'Sa. voru skiftar skoð- anir um úrs'kurðinn; og J. A. M. Aikens, sem var forseti samkom- I'ngfrú Margrét SöTvadóttir frá ArnheiSarstöðum. dóttir Sölva hreppstjóra Vigfússonar og konu hans, andaðist fyrir skömmu. Var hún ráðskona við mötuneyti Fiða- skólatis. Margrét sál. var mikilhæf kona á marga lund, og ekki- nema hálfferttig aS aldri. Þá hafa einnig orSið fyrir þeirri sorg að missa enn eitt uppkominna barna sinna, þau hjðnin Ester og Sigurður Magnússon læknir. Har- I tldttr sonttr þeirra lést nú fyrir skömmu á VífilsstöSum. Ilann lætur eftir sig unga könu, Guð- björgu Árnadóttur. systttr Stefáns bankaritara hér, og eitt barn. Skípastóll Xorðmanna var um sífj: astliðin áramót 2,769.000 brúttó- smálestír, og hafði aukist um 86.000 smálestir á árinu sem leið. Vélskipa- ílotinn hefir aukist um T35.000 smálestir. og rg skiþ. eimskipaflot- inn minkað um 40.000 smálestir og 1 5 skip og seglskipaflotinn minkaSi ttm (j.ooo smálestir og 4 s-kip. — Alls höfðn bæst vis flotann 84 skip samtals 231.000 smálestir. Af ný- smíðuðum skipum voru 11,000 smálestir smiSaðar í Xorcgi. en 156.000 er^endis. Auk þess höfSu verið keypt frá útlöndum brúkuð s-kip. samtais 64,000 smálstir. f smtðum voru um nýár handa norsk- um útgerðarmönnum 2.900 smál. heima og erlendis 214.000 smálestir. F.rtt því allar horfur á. að norski flotinn aukist ekki minna næsta ár en hitS síSastliðna. Verðlaunaritgjörð ;« í \ Tímariti jÞjóorækiisf élagsin». í síðasta tölublaSi I.ögbergs var sagt frá því rausnarboði hr. Aðal- steins Kristjánssonar að veita 100 doliara verðlaun fyrir besta rit- gj<")rð í Timariti ÞjóSræknisfélags- ins um þatt efni, er hann hefir á- kve'ðið i samráSi viS stjórnarnefnd Þjóðræknisfélagsins. Stjórnar- neftKÍin er aS sjálfsc'.gðu mjög þakklát gefandanum fyrir þessa velvild í garð félagsins og þess mál- efnis. er það berst fyrir. Hefir hún allmikla von um, að slik verðlattn. sem þessi. verSi veitt oftar en <á þessu starfsári — jafnvel á hverju ári um nokkttð skeiS aS minsta kosti. Eins og getið var um í síð- asta blaði. ]>á mttn verða unniS að því að útvega önnur verðlaun ^50 dollara) og þriðju verSláun (2$ dollara") ef nefndin þykist verSa þess áskynja. aS þátttaka muni ver'ða nokkuð almenn. Fyrir ]>á sök væri henni mikill greiði ger'ð- ur, ef þeir. sem hugsuSu til þess að taka þátt i samkepni þessari. vildu gjöra henni eða ritstjóra Tímarits- ins sem allra fyrst viðvart um vænt- anlega þátttöku sína. Til þess að gefa mönnttm kost á aS gera sér sem Ijósasta grein fyrir, hvað fyrir gefanda þessark verS- latma vakir, er birt hér á eftir bréf þaS, sem hann sendi forseta þjóð- ræknisfélagsins ttm þettaefni. Jafn- framt er hér prentuð reglugjörð sú, er gefandinn og stjórnarnefndin hafa orðiS ás'átt um að farið skuli eftir við veitingu verSlaunanna. Ragnar B- Kvaran. Rev.. Jónas SigurSsson. forseti ]>ióðræknisfélags' Vestur íslendinga. TTerra f orseti:— í annari viku Febrúar, sendir þú út fundarbo'ð og áskorun til \Testur- íslendinga. i blöSum okkar hér. Svo virðist .-'tskorun ]>essi vera stíl- ttð. að flestir þeir. sem fæddir eru á íslandi eða af islenzku bergi brotnir, mættu gjarnan athuga hvort nokkrar líkur eru til sam- vinnu. EíkTega eru flestir af okkar ]>jós erni sammála um það, aS framhald á þjóðræknisviSleitni — framhald á einhvernig lögttðu samt»andi vi'ð fránevga Frónsbúa sé æskilegt. — ÞaS er sjálfsagt ósk og von allra. sem hér eiga hlttt að máli, að það samband haldist sem lengst. ATestar líkur virðast til ]>ess. aS innan fárra ára, 1)á verSi viðhald— ef5a framhald ¦— á þv't sambandi. algjörlega á valdi afkomenda land- ncmanna íslenzku. því svo fáir flvtia nú af tslandi til Norður- .\mertku. Er þv't ekki alvnrlcgasta spursmálið, fyrif þá sem nú sefa svo mikið af tíma og kröftttni'fvrir þetta þjóSræknismál. hvernig stefntt og störfum félagsins geti orðiS svo fyrir komið. að næsta kvnslóð. haldi svipuðu starfi á- fram? — Haldi sambandi viS ís- land.— Þeir útlendingar hér i Ameríku, sem af einhverjum ástæSum finna Iöngun til ]>ess að halda trygð við .átthaga forfeðranna munu æfinlega finna viturlega íyrirmynd hjá "The American Scandinavian Foundation" í Xew York, sem hef- ir gefiS t'tt um þrjátíu bindi á ensku "of the Scandinavian classics." í þeim útgáfum eru Snorra og Sæ-' mundar edda. Það geta varla orðið skiftar skoðanir ttm það, að sá félagsskap- ur hefir tmnið tt]>])vaxandi kynslóS- inni hér. og Xorðurlanda-búum meira gagn — haldið þeim betur saman — af þvi aðaláherzlan var ekki lögS <á viShald Xorðurlanda m.álanna, sem hefði aðeins veriS mögulegt um stuttan tíma. Svo v.irðist að þeir sem trygg- lyndastir eru viS siði og venjur for- feðranna. gleymi því. að heppilegra tnttndi að miðla svo málttm. — Halda ekki svo fast i hiS umliSna— aS uppvaxandi fólkið líði tjón við þátttöku í félagsmálum, eða neiti með öllu, aS hnlda þeirn áfram — halda i horfinu. Xæsta kynslóð, sem hlotið hefir þegn og þjóðar- réttindi Xorður-Ameriku í vöggu- gjöf og tannfé. hefir svo margt aS læra, og mörgum skildum aS sinna. Veigamesti aflgjafinn i starf- srmi og framkvæmdum "The Scattdina^ian Foundation" er þátt- taka hins mentaða fólks, sem hér í álfu er horið og barnfætt. F.r ekki þar a'ð finna bendingu íyrir þjóS- ræknisfélagið íslenzka? Tilsfni þessa miSa er að bjóða $100 numdrað dollaraj verðlaun fyrir ritgjörð sem talin væri gagn- legust og'best samin. af nefnd, sem kosin væri til þess aS dæma ]>ar um. RitgjörS þessi yrði svo prentuð í "Tímariti þjóSræknisfélagsins." Kærast hefði mér verið aS veita ]>essi verðlaun fyrir ritgjörð um vísindaleg efni. En þegar allar á- stæSur eru athttgaðar. ])<á er það vafamál.. hvort heppilegt væri að gera þaS a'ð skilyr'ði. aS ritaS væri um einhverja eina vísindagrein. Því áherzlu verður að leggja á það, a'ð talsvert margir taki þátt i þess- ari samkepni. Að ritgjörðirnar séu alþýSlegar, og að þær hafi eitthvert bókmentalegt íeí ekki vísindalegt> gildi. Ef nokkuS margiriaf hinu yngra mentafólki. af íslenzkum ættum væri viljugt til þess aS taka þátt í þessnri samkepni, þá er ekki ólík- legt að einhverjir gæfu önnur og þriðju verSlaun. Handrit þau, sem samin væru fyrir þessa samkepni. væru eign Þjóðræknisfélagsins. Þar til að mér verður tilkynt hvort st'órnarnefndin vill nokkuð sinna þess. virðist mér ástæðulaust að setja nokkur skilyrði fyrir þessu boði. VirSingarfylst, Aðalsteinn Kristjánsson. Reglugjorð um veitingu á vcrðhnm- um fvrir ritgjörðir í Timarit Þjóð- ra-kmsfclags íslcndinga í Vesturhdmi. 1. gr. ioo-dollara verðlaun verða veitt fyrir bestu ritgjörð um bók- mentir eða vísindalegar uppgötvan- ir og uppfyndingar er birtast eiga í Tímariti ÞióSræknisfélagsins. Önn- ur verðlaun 50 dollaar og ]>riSju verSlaun >-^ dollarar — verða veitt ef nægileg ])átttaka verður. 2. gr. öllum monnum af íslenzku bergi brotnum skal heimilt aS senda ritgjorð til stjórnarnefndar féTags- iits eða til ritstjóra Timaritsins í því skvni að keppa um verðlaunin. Rit- gjörðir skulu ritaSar <á íslenzku, en heimilt skal þó aS veita verðlaun fyrir ritgiÖrð <á ófJru máli, enda sé ht'm þýdd á íslenzku áBur en hún sé birt. ^. gr. Kitstiórn Tímaritsins áskil- r rétt til þess a'ð birta hverja ]>á ritgjörð. er henni berst í þessu skyni, engu að síður þótt hún bafi eigi verSlaun hlotið ; en<la greiðist venjuleg ritlaun fyrir. Fngin hand- rit verSa endursend. 4. gr. Eengd ritgjorSa skal eigi vera meiri en 8500 orð, Og eigi skultt þ;er vera skemri en .is<>o orS. 5. gr. D6mendur skulu skipaðir á þessa leið: Gefandi ívrsttt vcrð- launa skal útnefna einn mann, stjórnarnefnd Þjóðræknisféiagsins annan, og þeir báðrr t'ttnefna sam- eiginlega ]iriðia manninn. 6. trr. RitgjorSir skulu komnar til stjórnarnefndar félagsins cða rit- sti<)ra Tímaritsins eigi siSar en I. desember.

x

Lögberg

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lögberg
https://timarit.is/publication/132

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.