Öldin - 01.09.1895, Síða 3

ÖLDIN.
131
anna—ritar raerkur raffræðingur (Prank I.
Sprague) nýlega í tímaritinu “Engineering
Magazine, og kemst að þeirri niðurstöðu,
að gufuvagninn þoki aldrei fyrir rafmagns-
vagninum af stórbrautunum, brautunum
sem liggja um þvert og endilangt landið,
svo liundruðum, jafnvel þúsundum mílna
skiftir. “Kafmagnsbrautirnar,” segirhann,
“hafa ekki komið öllu til leiðar á þeim
stöðvum, þar sem þær nú eru ríkjandi,
hafa undir engum kringumstæðum leyst
gátuna um fólksflutninginn.” Það sem
hann á hér við, er nógu greiður og tíður
fólksflutningur í stórborgunum, þar sem
möguleikinn að komast leiðar sinnar með
þeim hráða er þarf, er eitt stærsta vand-
ræðamál bæjarstjórnanna og félaganna, sem
flutninginn liafa á hendi. “Þegar vér
hugsum oss notkun þess (rafmagnsins),”
heldur hann áfram, “á núverandijárnbraut-
um, og vonum að sjá þann tíma koma, að
það í stórum stýl eða eingöngu verði þann-
ig i.otað ril fólks og vöruflutninga, þurfum
vér að athuga livað það hefir ekki gert, og
undir eins reyna að gcra oss grein tyrir
hinum ótrúlega vexti og viðgangi þess, sem
hreyflafls við fólks og vöru-flutning.
Þá sýnir höf. fram á hina undraverðu
útbreiðslu rafmagnsbrauta í bæjum. í út-
jöðram bæja og í grend við þá, og sýnir,
hvernig þessar brautir hafa skapað sér
nýjan verkahring og fylt upp skörð sem
áður voru auð. Þar í liggur sönnun f'yrir,
að rafmagnsbrautir eru þarflegar og að
fólkið metur þær sem má. Svo licldur
liann áfram:
“Þessi framför heldur áfram þangað
til rafmagnsbrautir verða nærri cins al-
mennar og akbrautir eru nú. Rafmagnið
býr til vegi þar sem engir vegir eru til nú
og framleiðir nýtt fjör og starf í nýjum
héruðum. Það flytur bæði fólk og fiutn-
ing til stói'u aðalbrautanna, og vcrður
þannig þeirra hjilparmeðal, þó það að
sjálfsögðu jafnframt þrengi kostum stór-
brautanna á vissum stöðum og undir viss-
um kringumstæðum.”
“En þegar maður snýr sér frá þessum
brautum og athugar þær, sem eðlilega til-
heyra störbrautaflokknum, þá er margt að
athuga, Það er ekki nóg að athuga hrað-
lestirnar, þær sem fara langar leiðir og þær,
sem f'ara stuttan spöl milli bæja og margar
ferðir á sólarhringnum. Það eru fleiri teg-
undir af lestum, áríðandi og mikilsvirðum
lestum, sem þarf að taka með í reikning-
inn, en sem sjaldan eða aldrei er gcrt þeg-
ar rætt er um rafmagnsbrautir. Það cru
vöruflutningslestirnar á stórbrautunum,
lestirnar sem flytja vörur í stórslöttum
langar leiðir. lUenn verða að athuga, að
stórbrautirnar, eins og þær eru nú, hafa
verið langan tíma að ná því stigi, sem þær
nú eru á. Engar stórbreytingar frá því
sem nú e.r, eru tilhugsandi, þegar litið er á
málið frá sjónarmiði verzlunar og viðskifta-
þarfa, nema oftir alvarlega yflrvegun máls-
ins og athugun hins mikla kostnaðar, scm
breytingin helir í för með sér.
“Aður en rafmagnsvagninn útbolar gufu-
vagninum af stórbrautunum, hljóta menn
að sannfærast um, að hagnaður standi af
breytingunni. Héruðin, sem brautin ligg-
ur um, þurfa að haf'a hag af því, að því er
snertir lægra flutningsgjald, o. fl. Og hlut-
hafar felagsins þurfa einnig að hafa hagaf
breytingunni, í auknu afgjaldi af höfuð-
stóluum.”
Þetta á við lestaheildina á stórbraut-
um, en ekki við sérstaka kafla á vissum
brautum, þar sein liaganlegra þykir að
beita rafvagni en gufuvagni fyrir lest, eins
og til dæmisí jarðgöngunum miklu Í.Balti-
morc. Eftir að hafa athugað málið og
skýrt það, bæði frá mekanisku og fjár-
hagslegu sjónarmiði, keinst hann, sem sagt,
að þeirri niðurstöðu, að rafvagnalestir á
stórbrautnnnm sviiruðu ekki kostnaði, og
svo lýkui' Ii iini ritgerð sinni á þcssa leið:
“Lá.tum oss þá leggja til siðu sumar
þessar hugsjónir og spádóma áhrærandi