Dagskrá

Tölublað

Dagskrá - 07.11.1896, Blaðsíða 2

Dagskrá - 07.11.1896, Blaðsíða 2
n8 Hættir og siðir. Kptir Fs. I. Meðal þeirra hátta sem mest ber á í daglegri fje- lagsumgengni manna eru kveðjurnar, og erú þær auð- vitað mjög breytilegar eptir því sem á stendur þegar menn hittast eða skilja, og eptir því hverrar þjóðar mcnn eiga í hlut. Hinar almennu kveðjur eru sprottn- ar af þeirri grein fjelagsmenningarinnar sem kallast kurteisi, en hún er aptur ef svo mætti segja ávöxtur af hinum tvcim aðaldyggðum alls fjelagsskapar, mannúð og löghlýðni. íslenskar kveðjur vcrða með kossuni, hanclabandi, hneigingum, ofantektum cða ávarpi. En þessum ýmsu kveðjuháttum má beita ýmislega, og verður mörgum út- lendingum starsýnt á kveðjur manna hjer, er þeir koma til landsins í fyrsta sinn, Einkum eru það kossamir scm vekja eptirtekt, og þykir flestum þeir vera hafðir hjer of mjög við dagleg tækifæri. Eptir almennri Norð- álfutísku cru það helst konur scni kveðjast mcð kossi og þó ekki ncma eptir langan aðskilnað, milli skyldfólks eða af einhverjum sjerstökum atvikum. En hjer sjást karlmenn opt og tíðum kyssast hverjum rembingskossin- um á fætur öðrum, þó þeir sje aðeins málkunnugir, kvennfólk heilsast varla kossalaust, og konur og karlar munu allopt, ástæðulaust að því er virðist, hafa slík kveðjuatlot, scm betur ætti við að geyma öðrum kring- umstæðum. Það er ekki laust við að allt þetta mikla kossaflens í íslendingum sjc ógeðslegt og nokkuð ósam- rýmilegt við lundarlag þeirra og ættareinkenni. Auk þcss cru kossar milli gesta og gangandi mjög vel fallnir til að breiða út næma sjúkdóma, einkum ýmsa húðsjúk- dóma, svo scm holdsveiki, sem því miður er svo hrylli- lcga algeng hjer á landi. Það cr því aldrei skemmti- legt að sjá konur láta svo hyer að annari, eða að sjá hina og þessa vcra að kyssa ung böra scm cru mjög móttækileg fyrir sjúkdómum, cn út yfir allt tekur þó að sjá karlenn faðmast og kyssast eins og unnustufólk. Slíkt er ónátturlegt, viðbjóðslegt og til hneykslunar fyrir alla þá scm ckki hafa sljófgast fyrir því af löngum vana. Handaband cr eðlilegasta kveðjan hjer á landi þar scm þanriig er háttað víðast að það þykir sæta tíðind- um ef gest ber að garði. I þorpum eða bæjum, þarscm tncnn hittast daglega cr handaband þar á móti of mikið af því góða, og þar scm heilsað cr fjölda fólks í einu a mjög illa við að ganga a milli til þess að takast höndum á við hvern scm kominn er. Höfuðbeyging eða hneiging er nægileg þegar svo stendur á, cn sú kveöja er sjaldan höfð til sveita hjer á landi, þó hún sjc hin lang algengasta af öllum kveðjum meðai útlendinga. Yfirleitt má segja að kveðjur íslcndinga sjeu allt of" innilegar. Sönn kurteisi er jafnan samfara persónu- lcik og sjálfsvirðing, og öll auðmýkt við jafningja manns á því illa víð, jafnt í kveðjum scm öðru. Ofantektir tslendinga eru allt of djúpár og í rauninni er það óís- lenskt að taka höfuðfatið ofan þó maður mæti manni, Hjer þekkir hver annan í bæjunum og mcnn hittast allt of opt til þcss að nokkur ástæða sjc til slíkrar yfirkur- teisi. Sök sjcr er það þó konur sje kvaddar a þann hátt - ef þær þá hneigðu sig fallega í staðinn — en karlmcnn ættu cinungis að heilsast mcð ávarpi, þegar þcir mætast á götum og strætum, og cru hættír Breta — scm hafa manna minnst um kveðjuatlot -- mikið mennilegri og hentugri fyrir oss í þessu cfni, heldur en hinir þýsk-dönsku kveðjusiðir, er nú mega hcita orðnir algengir í kauptúnum landsins; en hjá Bretum heilsa konur fyrst og er það mikið kurteisari venja heldur en hin, og væri sú regla sjerstaklega hentug fyrir oss, vcgna þessað þ;í mundi minnka um kveðjurnar. Enskir karlmenn taka aldrei ofan hvcrir fyrir öðrum, en yppta að eins í húfuna ef kona heilsar þeim að fyrra bragði. (Mcira). Fjelagsskapur verkamanna. Eptir að vjer rituðum grein í síðustu Dagskrá með fyrirsögn hafa borist eóöar undirtektir úr ýmsum áttum undir þá uppástungu að vcrkamcnn og handiðnamenn Reykjavíkur skyldu fylkja liði til þess að halda fram eigin hagsmunum, gegn of mikilli samkeppni sín á mcðal, og til þcss að geta haft hönd í bagga með því hvernig vinnuveitendur nota þá starfskrapta er þeim standa til boða. Oss hafa verið scndar greinar þess efnis, og hefur oss vcrið sönn ánægja að sjá þar margar sannanir þess hvc lengi þessi sama hugsun liefur vakað fyrir mörgum hjci', þó þcir hafi ckki komið henni á flot til þessa. Starfsmannalýðurinn hjer skrifar ef til vill ckki eins góða rjettritun eins og hin cfri borgarastjett, en þeir hugsa fullt eins vcl og málstaður þeirra á cins góða framtíð. Vjer munum síðar taka þctta mál rækilegar fyrir og verður þá birt inntakið úr uppástungum þeim er að þessu lúta og oss hafa verið sendar. Slökkviliðsæfing var haldin hjer í gær. — Það kom berlega fram við þessa æfing eins og aðrar fyrri, að brunabótarlið bæjarins mundi mjög illa fært til þess þcss að vcita nokkra verulega hjálp, kæmi hættulegur ekisvoði upp, t. a. m. um nótt og í hvóssu veðri, þar sem hús stæðu að, og er ckki hægt að kenna því um að menn vanti ötullcik við æfingarnar. Þvert á móti virðast bæði undir og yfirliðar ganga vcl fram, þar scm þeir vita hvað þeir ciga að gjöra. En mcnn vantar svo gersamlega alla kunnáttu er

x

Dagskrá

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagskrá
https://timarit.is/publication/153

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.