Skólablaðið - 01.08.1920, Page 9

SKÓLABLAÐIÐ
109
Fáein orð
um beygingu vissra nafnorða með viðtengdum greini.
Það vill oft reynast svo, að karlkyrisorS, sem enda á ur í
rleirtölu, eru beygð skakt í þolfalli fleirtölunnar, þegar grein-
irinn er tengdur við. Menn segja þannig einatt „aS vera votur
í fæturnar“, „hundurinn beit mig í fingumar“, „jeg hitti bá'ða
bændurnar úti“, „þarna sje jeg eigendumar aS skipinu". En
þetta er skökk beyging, sem allir ættu aS varast, en rjetta
beygingin er fæturna, finguma, bændurna, eigenduma.
Allir, sem þekkja nokkuS til íslenskrar málfræSi, vita og aS
þolfall fleirtölu í karlkyni af greininum er hina en ekki hinar.
Vjer segjum t. d. „jeg sje hina gildu fætur þessa dýrs“, sama
sem „jeg sje gildu fæturna þessa dýrs“, á sama hátt segjum
vjer t. d. „hina mjóu fingur“, sama sem „mjóu fingurna“,
„hina ríku bændur“, sama sem „riku bændurna“. Af þessu er
auSsjeS, hvaS rjett erj þar eS endingin na kemur fyrir hina,
sem hvorttveggja er hiS sama, nefnilega greinir í þolfalli fleir-
tölu í karlkyni.
Til þess aS þetta festist betur í minninu, set jeg hjer nokkrar
vísur, er nú skal greina:
HygSu grant aS greininum
í góSum karlkyns nafnorSum,
þeim er í fleirtölu enda’ á ur
allir gæti’ aS nemendur.
Athuga fleirtölu-þolfall þá,
þegar orSin greini fá,
ending er sem annars a,
rir8 nú skulum tilfæra.
Sjá hjer báSa bræðurna
beita sjer á vetuma,
fræSa um búskap bænduma,
og brúka mál og finguma.