Vísir - 14.11.1962, Blaðsíða 4

4
V í SIR . Miðvikudagur 14. nóvember 1962,

ii-i: ,
■
, ,
smZZ:
Ms0m$SsS

■
v Tannskemmdir eru tíðastar
— en taugabilan talsverð
Fjórir aðilar að
eftirlitinu.
Til þess að gera eftirlitið sem
virkast er reynt að koma á sam-
vinnu milli allra aðila, sem hafa
afskipti af nemendum. Fyrst er
vitanlega að nefna skólalækni
og skólahjúkrunarkonu, þar sem
Tannskemmdir eru al-
gengasti kvillinn, sem þjá
ir skólanemendur hér á
landi. Næst algengastir
eru sjóngalíar, gallar á
hrygg og ilsig.
Þetta kom meðal annars fram
í fróðlegu viðtali, sem Vísir átti
við Benedikt Tómasson skóla-
yfirlækni fyrir nokkru. Starfs-
svið skólayfirlæknis nær til
allra skóla á landinu nema há-
skólans, og undir hann heyra
þess vegna tugir þúsunda
barna, unglinga og annarra, sem
sitja á skólabekkjum.
Heimildin var fyrst
notuð 1956.
„Hve lengi hefur skólayfir-
læknir verið starfandi hér á
landi?“ spurði tíðindamaðurinn.
„í fræðslulögunum frá 1946
var heimilað að ráða skólayfir-
lækni, en sú heimild var ekki
notuð fyrr en 1956, og á árun-
um 1957 og 1958 voru síoan
samþykkt lög og sett reglugerð
um heilsuvernd í skólum. Það er
fyrsta heildarlöggjöfin um skóla-
eftirlit í landinu."
Stefnt að sem jöfnustu
eftirliti allt skólaárið.
„Hvernig er eftirliti með
heilsufari nemenda hagað í aðal-
atriðum?“
„Það er meðal annars fólgið I
almennri skólaskoðun, sem fer
fram um það bil annað hvert ár.
Reynt er að vanda sérstaklega
til skoðunar, þegar börn koma
fyrst í barnaskóla. Þá eru for-
eldrum send heim eyðublöð, sem
þeir eiga að útfylla, en þar eru
gerðar fyrirspurnir um heilsufar
barnanna fram til þess dags, t.
d. hvaða sjúkdóma þau hafa
fengið og þar fram eftir götun-
um. Nemendur, sem eitthvað
finnst að við skoðun, kallast
gæzlunemendur og eru sendir
til lækninga eða hafðir undir
eftirlit, meðan þess gerist þörf.
hún er starfandi, en kennarar og
foreldrar geta veitt ómetanlega
aðstoð, og þess vegna er lögð
áherzla á að fá kennara til að
taka þátt í eftirlitinu og að ná
sem beztri samvinnu við heim-
ilin. Kennarar eiga meðal annars
að gera skýrslu tvisvar á vetri
um heilsufar nemenda, sem þeir
álíta, að eitthvað sé að. Þetta
er nýmæli og ekki fullreynt,
hvernig tekst. Þó að skýrslu-
gerðin sé einföld, virðast marg-
ir kennarar ragir við hana, taka
hana að minu áliti of hátíðlega.
Annars eiga kennarar, hjúkrun-
arkonur og foreldrar að senda
nemendur til læknis eftir þörf-
um, og skólaeftirlitið léttir ekki
að neinu leýti af foreldrum þeirri
ábyrgð að fylgjast með heilsufari
barna sinna og leita þeim lækn-
ishjálpar."
Líkamlegur þroski
nemenda góður.
„Hvað er að segja um Iíkam-
legan þroska nemenda, borið
saman við það, sem áður var?“
„Tölulegan samanburð á
vaxtahraða og líkamsstærð
nemenda fyrr og nú er ekki hægt
að gera, þar sem meðaltalstöfl-
ur um hæð og þyngd hafa mér
vitanlega aldrei verið gerðar hér
á landi. Mikill efniviður er ,til
um þetta, en það er miðið verk
að vinna úr honum, og þar sem
niðurstöðurnar hafa eingöngu
fræðilegt gildi, hefur það verið
látið sitja á hakanum fram til
þessa. Hins vegar er augljóst, að
börn og unglingar taka mun
fyrr út líkamlegan þroska nú en
áður og ná meiri líkamsstærð.
Þessi öri vöxtur er vitnisburður
um góð lífskjör, en af honum
getur stafað nokkur hætta. Það
er vafasamt, að þrekið sé að
sama skapi meira, og áreiðanlega
má vara sig á að misbjóða ekki
þessum stóru börnum með of
þungri vinnu eða of löngum
vinnudegi. Ofreynsla á upp-
vaxtarárum getur hefnt sín
greypilega síðar á ævi.“
Líkamleg heilsa og
algengustu kvillar.
„Hvernig er líkamleg heilsa
skólanemenda, og hverjir eru
algengustu kvillar, sem hrjá
þá?“
„Alvarlegir langvinnir sjúk-
dómar eru fremur fátíðir á þess-
um aldri, og yfirleitt má líkam-
leg heilsa skólafólks kallast góð.
Tannskemmdir eru langalgeng-
IWMWB IWWWIBWWHWHMMa
, Benedikt Tómasson.
asti kvillinn. Samkvæmt skýrsl-
um frá árinu 1959, en það eru
síðustu skýrslur, sem völ er á
fyrir allt landið, voru 72.2 af
hundraði skoðaðra skólabarna
með tannskemmdir^en s.ú talp
er vafalaúst of lág. Að tann-
skemmdum undanskildum eru
, sjóngallar, gallar á hrygg og ilsig
einna algengast.“
„Hver er ástæðan til þess, að
gallar á hrygg eru algengari í
framhaldsskólum en í bamaskól-
um?“
„Gallar á hrygg ágerast oft
eða koma fram, þegar unglingar
taka slðara vaxtarstökkið. Um
orsakirnar treysti ég mér ekki
til að fullyrða neitt, þar eru aðrir
mér dómbærari. Stundum er
skólasetum kennt um og stund-
um líklamlegri vinnu. Sjálfsagt
kemur ósjaldan til greina arf-
geng tilhneiging, og gallarnir
fara að koma í Ijós, þegar vaxtar
hraðinn eykst aftur og meira
reynir á burðarkerfi líkamans.
Framhald á bls. 10.
7*
Rætt v/ð
Benedikf
Tómosson
skólyfirlækni
um heilsufar
skólafólks og
fleira
Reynt er að halda uppi sem
jöfnustu eftirliti með einstak-
lingunum allt skólaárið, en ekki
treyst um of á eina læknisskoð-
un.
Einasta fullkomna nlanslíoivélin hérlendis
VÍIAVERSTÆÐB Þ. JÓIiSSON
Brautartolti 6 — Símar 19215 — 15365.
PLANSLIPU
Við bjóðum upp á fullkomnustu slípun á sléttum flötum, s. s. blokkir, hedd og aðra
fletí er slípa þarf með nákvæmni. Fagvinna með fullkomnustu tækjum.