Vísir - 15.04.1966, Page 9

VlSIR . Föstudagur 15. aprfl 1966
9
meðferð matvæla í landinu mjög áhótavant
þar sé síður en svo allt í sóm
anum ... “og eru sum þeirra svo
léleg, að erlendir kaupendur
neita aö kaupa kjöt frá þeim.
Umgengni á þessum stöðum og
meðferð vörunnar er oft mjög
ábótavant og má í því sam-
bandi nefna einkennilegar lita-
breytingar, sem fyrir kemur að
sjást í dilkakjötinu okkar. Er
hér um að ræða græna bletti
eftlr gor, og ennfremur hefur
komið fyrir að brúnir blettir
hafi sézt á nýslátruðu dllkakjötl
sem við nánari athugun reynd-
ust vera neftóbak.“
Um mjólkurframleiðsluna seg
ir Þórhallur, að séu gölluð sýn
ishom af neyzlumjólk í Reykja
vik undanfarin ár flokkuð eftir
árstíðum, megi sjá að algert
samræmi sé á milli fjölda gall
aðra sýnishoma mjólkur og
hitastigsins á aðalframleiðslu-
svaeðinu. Því til sönnunar birtir
hann línurit, sem sýnir annars
vegar meðalhita á Hæli 1931-’60
og hins vegar galla mjólkur
vegna gerlafjölda í % árið 1955
1964. Telur hann að sú tafla
sýni á hvaða stigi mjólkurfram
leiðsla okkar standi í dag og
að gera þurfi stórátak í því
skyni að bæta kælingu og aðra
framleiðsluhætti mjólkurinnar.
Um hinn þáttinn, hvemig sé
meðferð matvælaframleiðslunn-
ar síðasta áfangann til neyt-
enda kemst höfundur þannig að
ort$i: „Sé heimsótt bakrými
verzlana, veitingastaða og mat-
vælaframleiðslustaða hér á landi
verður manni stundum á að
hugsa, hvort verið sé að fram-
leiða matvæli eða skepnufóður.
Alltof margt starfsfólk er langt
frá því að vera snyrtilegt til
fara við störf sín. Það er f ó-
hrelnum hlifðarfötum og hend-
umar ekki nógu hrelnar. Hár-
búnaður þess er þannig, að hár
(með nokkrum milljónum af
gerlum) geta dottið ofan í mat-
inn, og skómir eru eins og eig-
andlnn væri nýkominn úr rétt-
um.“
„Margt starfsfólk reykir við
vinnu og eykur því líkumar á
að sýklar úr munni eða nefi ber
ist í matinn. í Reykjavfk hafa
verið framkvæmdar rannsókn-
ir, sem benda til þess að 4.-5.
hver maður sé með klasasýkla í
koki eða nefi, án þess að vera
sjálfur veikur eöa vita af því.
Sýklar þessir geta valdið mat-
areitrunum, ef þeir komast í
neyzluvörur og þeim sköpuð
þar góð vaxtarskilyrði. Sömu
sýklar hafa fundizt hér í hand-
þurrkum á vinnustöðum og
ættu því á matvinnslustöðum
ekki að sjást nema pappírshand
þurrkur, eða tauþurrkur, sem
aðeins eru notaðar einu sinni
á milli þvotta. Nær allar matar-
eitranir, sem átt hafa sér stað
f Reykjavík undanfarin 2 ár, má
rekja til sýkla af þeirrl tegund,
sem hér hefur verið rætt um.
Það er talið, að við Reykvíking-
ar eigum allt að því heimsmet
í umferðarslysum. Aðalorsökin
mun vera virðingarleysi fyrir
settum reglum og skortur á til-
litssemi við náungann. En það
er á fleiri sviðum en I umferð-
inni, sem þessir leiðu eiginleik
ar gera vart við sig. Það er al-
kunna, hversu erfitt er að fá
starfsfólk til að hlýða ákveðn-
um fyrirmælum og fara eftir
leiðbeiningum. Það gerir sér
enga grein fyrir því, að kæru-
leysi þess geti spillt matvælun-
um og jafnvel valdið sýkingu.“
(Leturbreyting Vísis).
Höfundur bendir á að skipt
ar skoðanir kunni að vera um
það hvemig leysa beri þessi
vandamál, en telur að mikil-
vægasta atriðið sé án efa að
þroska og auka þrifnaðar
kennd almennings. Skólar og
heimili verði að taka þama
höndum saman, heilbrigðis-
fræðsla í skólum að byrja fyrr
það verði að auka hana og gera
hana raunhæfari og skólamir að
gera meiri kröfur til þrifnaðar
og snyrtimennsku nemenda allt
frá byrjun. „Dagblöðin þyrftu
vissulega einnig að láta meira að
sér kveða í þessu tilliti. Hvetja
þarf almenning til aukins þrifn-
aðar og bættrar umgengni.
Hefja þarf herferð á hendur sóð
um og trössum, sérstaklega
Á matsölustað — þó ekki í höfuðborginni. Matvælin geymd í hill-
um undir gisnum tréstiga.
þeim, sem við neyzluvörur fást
en enginn er betri liðsmaður i
þeirri baráttu en vlðskiptavinur
inn sjálfur." Ennfremur kemst
höfundurinn svo að orði í byrj-
un greinar sinnar:
„Neytandinn gerir þær kröfur
til neyzluvara, að þær séu bragð
góðar, hafi gott geymsluþol, séu
hollar og þó sérstaklega, aö
þær séu lausar við sýkla. Til
þess að fullnægja þessum kröf
um neytandans þarf mikla og
vandaða vinnu. En vönduð
vinna ein er ekki einhlít, það
þarf auk hennar gott hráefni,
fullnægjandi húsakynni ásamt
nauðsynlegum tækjum, vélum
og góðri aðstöðu, þekkingu,
samvizkusemi og nægan þrifn-
að, svo nokkuð sé nefnt, til þess
að ná þessu marki. Enda þótt
við höfum á að skipa færum
mönnpm i ýmsum greinum fram
leiöslunnar, þá skortir samt mik
ið á að til séu nægilega margir
fagmenn í iðnaðinum. Varðandi
húsakynni, tæki, vélar og aðra
aðstöðu, þá hefur þar orðið
mjög mikil breyting til batnaö-
ar til hins betra á undanfömum
árum, enda þótt þeirri uppbygg-
ingu sé hvergi nærri lokið. Má
minna á, að víða er skortur á
góðu og ómenguðu vatpiog allt
of lítið hefur verið gert til
þess aö tryggja öllum lands-
mönnum - öruggt neyzluvatn ..“
„Stefna ber að þvf, að sett
verði hið fyrsta samræmd heil-
brigðislöggjöf fyrir landið f
heild, og ennfremur þarf að
breyta lögunum um heilbrigðls-
nefndir og heilbrigðissamþykkt
ir, en þau lög eru orðin 25 ára
gömul, svo sem áður er sagt, og
auk þess sniðin eftir danskri
fyrirmynd, sem verður að telja
Nauðsynlegt að sett verði sem fyrst
heilbrigðislöggjöf fyrir allt landið
Línuritið, sem sýnir hve gerlamir í mjólk eru samstíga veðurfarinu á aðalframleiðsiusvæðinu.
~ y
''ív;' 1
orðna úrelta. Þrátt fyrir
fyrirskipanfr varðandi hefl-
brigðissamþykktir, eru enn tfl
kaupstaðir á landinu, þar sem
ekki fyrirfinnast neinarslfkar
samþykktir. Auk þess allmörg
kauptún, þeirra á meðal Grinda
vik, Borgames, Stykkishóimur,
Blönduós, Selfoss og Hvera-
gerði. Mun mega fuliyrða, að
enn séu þannig um 55000 lands
manna, sem ekki búa við neina
heilbrigðissamþykkt."
Þess má geta í því
sambandi, að hann hefur um
árabil verlð starfsmaður borg-
arlæknis í sambandi við heii-
brigðiseftirlitið og þekkir því
manna bezt til einmitt þessara
hiuta.
í tilefni af þessari athygfis-
verðu grein, hefur blaðið átt tal
við nokkra af þeim aðilum, sem
stöðu sinnar vegna hljóta að
þekkja gerzt til þeirra mála
sem þar er um fjallað.
Sláturhús úti á landi of
mörg, fyrirkomulag
úrelt.
Páll Agnar Pálsson, yfirdýra-
læknir kvaðst ekki hafa lesið
enn umrædda grein Þórhallar, en
svaraði mjög góðfúslega þeim
spumingum, sem blaðið lagði
fyrir hann.
— Lögin, sem gilt hafa varð-
andi slátrun, sláturhús og ann-
að slíkt, eru frá því 1947, eða
20 ára, og þvf eðlilega úrelt.
Þess vegna hefur frumvarp að
nýjum lögum, eða breytingum
á þeim gömlu, nú verið lagt
fram á Alþingi, og mun það
frumvarp nú vera statt í éfri
deild. í því frumvarpi er gert
ráð fyrir að setja megi reglu-
gerðir, sem geri kleift strang-
ara eftirlit, meðal annars með
sláturhúsum úti á landi, en eins
og er, hefur maður þar harla
veikan bakhjarl. Sláturhúsin úti
á landi em meðal annars alltof
mörg, of gömul flest og sam-
svara því ekki þeim kröfum,
sem nú hljóta að vera gerðar til
slíkra staða. Þá er það og
geymslan og sfðan flutn-
ingarnir á kjötinu. Það kjöt,
utan af landi, sem við
neytum hér f Reykjavík, er
fyrra árs framleiðsla — 9-10
mánaða gamalt. Og margt getur
komið fyrir það á þeim tíma.
— Hvað um slátrun og kjöt-
vinnslu hérna f höfuðstaðnum?
— Það er í undirbúningi að
reisa nýja og fullkomna kjöt-
miðstöð inni á Kirkjusandi og
þá verður öll aðstaða til slátrun
ar og kjötvinnslu gerólík því,
sem nú er, en eins og er, þá
eru það þrengslin, sem mestum
örðugleikum valda. Og svo er
það annað, svo að við
víkjum aftur að sláturhús-
unum úti á landi, — það
er fólkseklan. Þar fást helzt
ekki til starfa nema unglingar
sem litla ábyrgðartilfinningu
hafa i\ starfinu, og það sem
verst er, það má ekki finna að
neinu við þá, því að þá eru
þeir famir og engan vinnukraft
að fá i staðinn. Og sem sagt —
nú þegar öll samgöngutækni
hefur gerbreytzt, þá er bæði
kleift og sjálfsagt að fækka
þessum sláturhúsum. Þegar það
hefur verið gert og ný ákvæði
hafa tekið gildi í samræmi við
kröfur nútímans, verður allt
auðveldara viðfangs. — Það er
að segja ef fólkið sjálft vill.
Framh. á bls. 6
\\
\
\