Dagur - 24.10.2000, Blaðsíða 17

ÞRIÐJUDAGUR 24. OKTÓBER 2000 - 17
■menningar
Fugl eftir fugl |h 1
Þormar Ingimars- niL ter'y 1
son hefur sent frá 1 “ —1
ser nyjan hljom- aminMUI'
disk sem heitir
Fugl eftir Fugl, og sumar eft-
ir sumar. Á diskunum eru lög
hans við nokkur ljóð Tómas-
ar Guðmundssonar og Steins
Steinars, auk Skjónukvæðis
Kxistjáns Eld-
járn forseta.
Flytjendur á
diskinum eru
auk lagahöf-
undar: Álfta-
gerðisbræð-
ur, Helgi
Björnsson, PáU Rósinkrans,
Ari Jónsson, Halli Reynis,
Guðrún Árný Karlsdóttir og
Kristján Gíslason en tvö þau
síðastnefndu hafa verið að
gera það gott í Broadway
sýningum að undanförnu.Út-
setningar voru í höndum
Gunnars hórðarsonar, Ólafs
Gauks, Vilhjálms Guðjóns-
sonar og Stefáns S. Stefáns-
sonar og undirleikararnir
eru líka toppmenn í faginu.
Lögin á Fugl eftir fugl láta vel
í eyrum, sum sem ekta dans-
tónlist, önnur nær vísnasöng.
Textahefti fylgir með sem
skreytt er með mynd Krist-
jáns Daðasonar.
Bullutröll
Bullutröll er heitið á nýrri
barnaplötu sem Anna Pálína
Árnadóttir og Aðalsteinn Ás-
berg Sigurðsson hafa sent frá
sér. Efnið plötunnar er að
hluta til sótt í íslenska þjóð-
trú því við sögu koma tröU og
forynjur, umskiptingur, álfar,
óskasteinar, krummi gamli,
afturgöngur, útburðir og
ýmsar kynjaverur.
Ljóð og lög eru öll eftir Að-
alstein Ásberg, nema ljóðið
Sáuð þið hana systur mína
eftir Jónas Hallgrímsson sem
hér birtist í nýjum búningi.
Plötunni fylgir textahefti með
fjölda mynda eftir Sigrúnu
Eldjárn. Flytjendur, auk
Önnu Pálínu og Aðalsteins
eru tónlistarmennirnir Gunn-
ar Gunnarsson, Gunnar
Hrafnsson, Pétur Grétarsson
og Sigrún Eðvaldsdóttir.
Hermsljós og
Paradísarheimt vestra
Tvær skáldsögiu- HaUdórs
Laxness, Heimsljós og Para-
dísarheimt verða gefnar út hjá
stóru bókaforlagi í Bandaríkj-
unum á næstunni þar sem
samningar hafa tekist miUi út-
gáfusamsteypunnar Random
House við Réttindastofuna
Eddu - miðlun og útgáfu.
Heimsljós var gef-
ið út af háskólaút-
gáfu árið 1969 og
Paradísarheimt
hjá CroweU árið
1962. Random
House gaf út
Sjálfstætt fólk fólk
Halldór fyrir þremur
Laxnes. árum undir
merkjmn Vinta-
ge-forlagsins og
sami háttur verður hafðu á
nú. Vintage sérhæfir sig í út-
gáfu á vönduðum bókum í
mjúku bandi.
Föstudaginn
20. október
frumsýndi
Leikfélag Akur-
eyrar fyrsta
verkefni sitt á
leikárinu 2000
til 2001. Verkið
er „Gleðigjaf-
arnir“ eftir
bandaríska
leikskáldið Neil
Simon í þýð-
ingu Gísla Rúnars Jónssonar.
Leikstjóri uppsetningarinnar
er Saga Jónsdóttir, leikmynd
og búningar verk Ilallmundar
Kristinssonar, lýsing unnin af
Ingvari Björnssyni og hljóð-
mynd gerð af Gunnari Sigur-
björnssyni.
„Gleðigjafarnir" eru slungið
verk. Vissulega er það gaman-
leikur og hann það góður, að
óhætt er að lofa því, að áhorf-
endur hljóta að hlæja. Verkið
er þó engan veginn innihalds-
lítill farsi, heldur tekur höf-
undur í talsverðri dýpt á
vanda og viðhorfum þeirra
persóna, sem hann er að ijalla
um; tveggja fyrrum samstarfs-
manna í skemmtanalífinu,
sem nutu gífurlegra vinsælda
á sinni tíð og eru að hluta til
þjóðsagnapersónur í hugum
þeirra, sem muna þá, þegar
vegur þeirra var mestur. Um
þessa þætti ijallar höfundur af
kunnáttu og lýkur upp fyrir
áhorfendum mannlegum eig-
inleikum og kenndum í bland
við gamanið, hraðar „replik-
ur“ og spaugilegt fas.
í þýðingu sinni hefur Gísla
Rúnari tekist prýðilega að
koma anda verksins yfir á ís-
lenska tungu. Hann hefur
staðfært verkið og setur það
niður á Akureyri. Einnig færir
hann orðræður persónanna til
samtíðarinnar, svo að nokkuð
af anda revíunnar, sem tók
fyrir atburði stundar, svífur
yfir verkinu. Við bætist, að
texti Gísla Rúnars nýtur sín
vel í meðförum leikendanna,
sem allir gæta ágætlega fram-
sagnar og skýrleika.
Þráinn Karlsson er í höfuð-
hlutverki „Gleðigjafanna“ og
leikur Villa Breiðíjörð. Þráinn
fer miklu tíðast á kostum í
túlkun sinni á þessum upp-
gjafa skemmtikrafti, sem hef-
ur allt á hornum sér og er of-
ur viðkvæmur fyrir öllu og öll-
um og er vissulega ánægjulegt
að sjá, hve vel leikaranum
hefur tekist að skapa nýja
persónu í þessu hlutverki.
Aðalsteinn Bergdal fer með
hlutverk Kalla Frímanns, fyrr-
um samstarfsmanns Villa
Breiðfjörðs í skemmtibransan-
um. Áðalsteinn gerir í heild
tekið mjög vel. Honum hefur
lánast að móta persónu, sem í
miklu flestum tilfellum sam-
svarar sér; gamlan mann, sem
gerir sér fulla grein fyrir því,
að hans tími er liðinn, og sætt-
ir sig við það.
Skúli Gautason leikur
Benna Breiðfjörð, ungan um-
boðsmann skemmtikrafta.
Skúli gerir víða mjög vel,
einkum í fyrri hluta verksins,
en í hinum síðari er sviðsferð
hans á stundum nokkuð and-
kannaleg einkum í atriðinu í
uppökustúdíóinu, og fas hans
einnig, einkum framan af at-
riðinu í vistarverum Villa
Breiðíjörðs.
Sunna Borg leikur hjúkrun-
arkonu, sem sinnir Villa og
kemur fram í seinni hluta
verksins. Samleikur hennar og
sjúklingsins er með ágætum. I
smærri hlutverkum eru Jón-
steinn Aðalsteinsson, sjón-
varpsleikstjóri, Herdís Jóns-
dóttir, leiksviðsstjóri, Þórarinn
Blöndal, myndatökumaður, og
Tinna Smáradóttir, sem leikur
hjúkku; yfirdrifinn og kostu-
legan dæmigerving hinnar
heimsku ljósku og gerir það
vel.
Leikstjórn Sögu Jónsdóttur
er almennt vel unnin. Hún
hefur valið til þess að gera
rólegt „tempó“, sem gefur
kost á því, að hinar ýmsu hlið-
ar verksins ná að njóta sín.
Þessu „tempói“ er vel haldið
uppsetninguna alla, nema á
litlu bili undir lok fyrri hluta,
þegar svo virðist sem vindur
fari nokkuð úr seglum. Einnig
hefur Saga jafnan haft vak-
andi auga með fasi og sviðs-
ferð. Þó bregður út af góðri
samfellu á stundum. Þegar
hefur verið þetta minnst, en
einnig henti þetta til dæmis í
fasi höfuðpersónanna Villa og
Kalla, þegar hreyfingar þeirra
urðu um of unglegar, einkum í
átakaatriðum þeirra í sjón-
varpsstúdíóinu.
Umgerð sýningarinnar,
hljóðmynd og lýsing falla vel
að henni. Hið sama er um
búninga. í heild tekið er hér
um góða byrjun starfsárs að
ræða; uppsetningu, sem virð-
ist eindregið hafa það til að
bera, sem glatt getur margan
leikhússgestinn.
Umbúðimar eða lífið
Guðsteinn
Bjarnason
skrifar
Hvað ersvona
ómerkilegt við það
að vera trúður?
Það var mikið hlegið í Iðnó
á sunnudagskvöld þegar
Trúðleikur Hallgríms II.
Helgasonar var frumsýnd-
ur. Og um leið fengu heila-
sellurnar í áhorfendum nóg
að starfa, því öllu góðu
gamni fylgir þó nokkur alvara.
Leikararnir tveir, þeir Halldór Gylfason
og Friðrik Friðriksson, brillera í hlutverk-
um sínum sem trúðarnir Skúli og Spæli,
sem eru ekki bara í trúðsgervi heldur
sannir trúðar frá náttúrunnar hendi.
Spæli virðist vera kominn aðeins lengra
en Skúli á vegferð vitundarinnar um heim-
inn og er farinn að velta því fyrir sér hvort
það væri nú ekki skárra að gera eitthvað
annað en að vera trúður.
Honum finnst ekkert gaman lengur að
láta bara hlæja að sér. Hann vill njóta virð-
ingar í samfélaginu, og hugsar sem svo, að
úr því allir hlæja að trúðum, þá geta þeir
varla verið mikils metnir.
Allar þessar vangaveltur hans um að
vera „eitthvað annað“ snúast hins vegar
meira um umbúðir en innihald. Hann sér
það fyrir sér í hillingum að vera skrifstofu-
maður, en hefur í raun og veru ekki hug-
mynd um hvað hann ætti að fást við sem
skrifstofumaður. Hann áttar sig meira að
segja á því að skrifstofumaður er ekkert
endilega neitt annað en jakkafotin sem hann
klæðist, eða „skjalataska með maimi utan
Tveir trúðar: sá óhamingjusami og sá lífsglaði.
á“, en það nægir honum alveg. Umbúðirnar
sjálfar steypa manneskjima í ákveðið form
hvernig svo sem innihaldið er.
Skúli hins vegar er fullkomlega sáttur
við hlutskipti sitt sem trúður. Hann kann
að njóta lífsins án tillits til þess hvort um-
búðirnar séu nægilega merkilegar, enda
finnst honum bara rosalega gaman að
vera til og þar komast engar efasemdir
að. Ekki fyrr en hann prófar að fara í for-
stjóragervið reyndar - þá fyrst fer honum
að líða ónotalega.
Þótt það sé fyrst og fremst trúðleikur-
inn og skrípalætin sem halda íjörinu uppi,
þá eru það hreint ekki tómir aulabrand-
arar eða hallærishúmor. Þvert á móti, því
bæði er oftast nær stutt í alvöruna, eins
og vera ber í alvöru trúðleik, og svo er
gamanið það ferskt og hugmyndaríkt að
áhorfendur þurfa hreint ekki að ganga út
með hálfgert samviskubit yfir aulaskapn-
um í sjálfum sér að láta plata sig til þess
að hlæja að einhverju sem er ekki neitt
neitt.
Tónlistin á reyndar líka verulegan þátt
í að halda uppi stemningunni í salnum.
Svo heppilega vill líka til að Halldór
Gylfason er ekki bara leikari, heldur líka
söngvari í hljómsveit sem heitir Geirfugl-
arnir, og þeir hafa lagt sýningunni lið
með lögum sem njóta sín vel í þessu sam-
hengi.
Satt að segja gengur allt upp í þessari
sýningu, leikmynd, lýsing og búningar
falla fullkomlega að efninu og greinilega
allt unnið af natni og útsjónarsemi.
Ef nefna mætti eitthvað aðfinnsluvert,
þá er það helst að þessi óborganlega
skemmtun var engan veginn nógu löng.
Satt að segja virtust áhorfendur almennt
hissa á því að nærri tveir tímar væru liðn-
ir þegar leikritið var búið.
Kannski var það líka vegna þessa, sem
manni fannst kannski sem dvelja hefði átt
aðeins lengur við einmanaleika Skúla eftir
að Spæli var búinn að yfirgefa hann. Sá
tími leið jafnhratt og annað í þessari sýn-
ingu, þannig að einhvern veginn varð
kannski svolítið minna úr því atriði en
ástæða hefði verið til. En það er algert
aukaatriði.
Ef menn vilja skemmta sér vel skelli-
hiæjandi eina kvöldstund þá er sem sagt
tvímælalaust óhætt að mæla með Trúð-
leiknum í Iðnó.
LEIKLIST