Dagur - 22.02.2001, Blaðsíða 10

10- FIMMTUDAGUR 22. FEBRÚAR 2001
FRÉTTASKÝRING
Bamavemd bendir á
Nýtt fnunvarp mn
bamavemdarlög.
Bamavemdarrád lagt
niður. Bamavemdar-
nefndum fækkar um
ca. 20. Afskipti af
þunguðum sukkurum.
Upplýsingagjöf um
kynferðisbrotadóma.
Eftirlit með fegurðar-
samkeppnum. Per-
sónuvemd ekki í sam-
ráði.
Á næstu dögum leggur Páll Pét-
ursson félagsmálaráðherra fram
frumvarp til nýrra barnaverndar-
laga, sem án efa á eftir að kalla
fram töiuverða umræðu. Frum-
varpssmfðin hefur verið í gangi
undanfarna mánuði hjá sérskip-
aðri nefnd, undir forsæti Davíðs
Þórs Björgvinssonar lagaprófess-
ors, og Ijóst að í umræðum innan
nefndarinnar hafa mikiJ skoðana-
skipti átt sér stað, ofan í fréttir af
dómum um forræðismál, þar sem
starfsemi barnaverndarnefnda
hafa verið í deiglunni, nektar-
búllumál og kynferðisbrotamál.
Páll Pétursson félagsmálaráð-
herra segir að markmiðið með
þessari heildarendurskoðun
barnaverndarlaganna hafi verið
að gera barnaverndina skilvirkari
og traustari. „Þarna er gert ráð
fyrir því að Barnaverndarráð verði
lagt niður en sett upp kærunefnd
í staðinn. Barnaverndarnefndirn-
ar eru efldar mjög, og skulu sveit-
arfélög gera framkvæmdaáætlun
fyrir hvert kjörtímabil. Umdæmin
eru stækkuð, þannig að minnst
1.500 íbúar eru á bak við hverja
nefnd, ekki síst til að þægilegra
vcrði að fá fólk með sérmenntun
í nefndirnar."
Afskipti af sukki
óléttra kvenna
Páll segir hvað þetta síðarnefnda
varðar að í upphattegum drögum
hafi verið gert ráð fyrir mínnst
2.000 íbúum á bak við hverja
nefnd, en sér hafi þótt það of
strangt og ráðuneytið ákveðið að
miða víð töluna 1.500.
Athygli vekur að í frumýarpinu
er gert ráð fyrir virkum afskiptum
af málefnum þungaðra kvcnna,
þegar ástæða þykir til að ætla að
þær geti með framferði sínu skað-
að ófætt harn. „Þetta eru nýmæli
og á sjálfsagt einkum við þar sem
glímt er við alkóhólisma og eitur-
lyfjanevslu. Það er ekkert vanda-
mál þegar hin verðandi móðir er
undir Iögræðisaldri. En þegar
manneskjan hefur náð lögræðis-
aldri og vill ekki fara í afvötnun
eða meðferð, eða neitar að leita
sér lækninga, eru hér sett úrræði
til að svipta viðkomandi lögræði
tímabundið. Þá þarf dómari að
koma að aðgerðinni. Þetta er að
mínu mati nauðsynlegt úrræði,
en hefur vissulega vakið upp ein-
hverja tortryggni um að slíkar
konur kunni að hlífa sér við því
að mæta í mæðraskoðun, en ég
held að þetta úrræði verði að vera
fyrir hendi. Því miður eru sumar
verðandi mæður þannig að þær
eru líklegar til að skaða börnin og
dæmi til um að það hafi gerst.“
Þar sem „sýslað“
er með böm
Að undanförnu hafa pcrsónu-
verndarmál verið til umræðu
vegna upplýsingagjafar lögreglu
og/eða tollgæslu til fyrirtækja um
einstaklinga og á slík umræða án
efa eftir að blossa upp í tengslum
við þetta frumvarp, því í því er
gert ráð fyrir að Barnavcrndar-
stofa eigi rétt á upplýsingum úr
sakaskrá um menn sem hlotið
hafa dóm fyrir kynferðisbrot gegn
börnum.
„Þetta á við um menn sem
sækja um störf þar sem sýslað er
með börn, ef svo má að orði kom-
ast,“ segir Páll. „Það er gert ráð
fvrir því að yfirmenn stofnana,
þar sem börn koma saman, svo
sem skóla, leikskóla, sumardval-
arheímila og fleiri eigi rétt á upp-
lýsingum úr sakaskrá, hvort til-
tekinn maður sem sækír um störf
þar hciur hlotið slíkan dóm. Það
dugar ekki að maður hafi verið
grunaður, heldur verður að vera
um dóm að ræða."
Engin bum í súludansinn
I frumvarpinu eru ákvæði um úr-
skurðarvald gerð skýrari - í for-
sjármálum er þetta vald flutt til
dómstóla frá barnaverndarnefnd.
„Það eru miklu ítarlegri ákvæði
um meðferð barnaverndarmála
hjá nefndunum og málsmeðferð
fyrir dómi. Nefna má að þegar
barn er 15 ára öðlast það með
þessum lögum rétt til að teljast
málsaðili. Þá eru miklu skýrari
ákvæði um það, þegar börn fara í
lóstur."
Páll nefnir og agaviðurlög á
heimilum/stofnunum. „Loks
mætti nefna að með þessum lög-
um, verði þau samþykkt, þarf að
tilkynna Barnaverndarstofu ef
stelpur innan 18 ára eru í fegurð-
arsamkcppnum og stúlkum undir
þessum aldri er bannaður svo-
kallaður súludans eða öðrum sýn-
ingum af kynferðislegum toga,
þar til þær verða 1 8 ára. „Það eru
væntanlega ekki margar stelpur
undir 18 ára í þessum súludansi
eða nektarsýningum, skyldi mað-
Páll Pétursson
félagsmálaráðherra: „Þad eru vænt-
anlega ekki margar stelpur undlr 18
ára í þessum sú/udansI eða nektar-
sýningum, skyldi maður ætla, en
það er töluvert af þeim í þessum
fegurðarsamkeppnum."
ur ætla, en það er töluvert af
þeim í þessum fegurðarsam-
keppnum. Þær eru út frá því að
flæmast um allan heim og ólag á
því að okkar mati."
„Til verulegra bóta“
Frumvarpið felur ekki í sér bann
við þátttöku stúlkna undir 18 í
fegurðarsamkeppnum. „Þetta lít-
ur fyrst og fremst að tilkynningar-
skyldu skipuleggjenda og ábyrgð-
araðila fyrirsætu- og fegurðar-
samkeppna til Barnaverndar-
stofu. Hennar er að fylgjast með
því að allt fari skikkanlega fram.“
Félagsmálaráðherra segir að
feiknarlega mikil vinna hafi farið
í frumvarpssmíðina og mörgum
aðilum hafi gefist kostur á að tjá
sig um málið. „Eg hygg að flestir
séu sáttir, þótt frumvarpið sé ekki
Hrefna Friðriksdóttir,
Barnaverndarstofu: Framvegis á f
vissum tilfellum að horfa til vilja
barnanna þegar til standa meiri-
háttar ákvarðanir og þegar barnið
er 15 ára þarfað liggja fyrir sam-
þykki þess.
nákvæmlega eins og nefndin
lagði til. Aðalbreytingin lítur að
því sem ég nefndi áðan, að um-
dæmi barnaverndarnefnda miðist
við 1.500 en ekki 2.000 íbúa á
hverja nefnd. „Allmörg sveitarfé-
lög með milli 1.500 og 2.000
íbúa ættu að vera fullburðug til
að halda uppi barnaverndarstarfi
með öflugri félagsþjónustu."
Ráðherra segist vera ánægður
með væntanlegt frumvarp. „Ég
held að þetta verði til verulegra
bóta. Oll þessi mál eru ákaflega
viðkvæm og ýmsir agnúar hafa
verið að koma fram undanfarna
mánuði og ár,“ segir Páll.
Úrskurðarstigum fækkað
Hrefna Friðriksdóttir, lögfræðing-
ur Barnaverndarstofu átti ásamt
Braga Guðbrandssyni forstjóra
Sigrún Jóhannesdóttir,
Persónuvernd:
Nauðsynlegt að barnaverndaryfir-
völdum verði settar ákveðnar
reglur um hversu lengi
megi geyma slíkar
upplýsingar.