Dagur - 22.02.2001, Blaðsíða 17

FIMMTVDAGUR 22. FEBRÚAR 2001 - 17
Ð^ur.
ERLENDAR FRETTIR
Igor Sutyagin var nýlega handtekinn í Moskvu og er sakaður um njósnir í
þágu erlendra ríkja. Myndin var tekin 1986.
Alríkislögreglumenn bera tölvur og
gögn út afhe/mili Hanssens eftir
að hann var handtekinn s.l. sunnu-
dag.
Njósnir í anda
kalda stríðsins
Bandaxíkjameim og
Rússar gera nú mikið
úr uppljóstnmiun
landráðamanna og
njósnir eru aftur
komnar á dagskrá.
Kaldastríðsástand virðist vera að
skapast á ný í samskiptum Banda-
ríkjanna og Rússlands. Njósnarar
eru teknir á báða bóga og eru sak-
aðir um Iandráð. Síðan kalda stríð-
inu lauk fyrir rúmum áratug hurfu
fréttir og spennusögur af hetju-
dáðum njósnara, sem voru fýrir-
ferðarmiklar þegar Bandaríkin og
Sovétríkin Iitu á hvort annað sem
höfuðóvini. Það vakti mikla at-
hygli þegar Bandaríkjamaðurinn
Robert P. Hanssen, sem stafaði
fyrir alríkislögregluna, FBI, var
handtekinn s.l. sunnudag, sakað-
ur um njósnir fyrir Sovétríkin og
síðar Rússland. Hann starfaði um
25 ára skeið í gagnnjósnadeildinni
og bjó yfir mikilli vitneskju um
njósnara sem unnu fyrir njósna-
stofnanir risaveldanna. Honum
var greitt ríkulega fyrir upplýsing-
ar, sem hann lét Rússum í té.
Það þykir sannað að Hanssen
hafi fengið sovéskum njósnurum
mikilvæg skjöl rétt undir lok kalda
stríðsins. Og árið 1985 gaf hann
Rússum upplýsingar um að
minnsta kosti þrjá njósnara sem
unnu á vegum KGB, en létu
Bandaríkjamönnum einnig í té
upplýsingar. En samkvæmt því
sem nú er upplýst vann Hanssen
fyrir Rússa og veitti þeim margvís-
legar upplýsingar allt til þess tíma
að hann var handtekinn. Ef hann
verður fundinn sekur um landráð
getur hann átt dauðadóm yfir
höfði sér.
Nýlega náðaði Putin bandarísk-
an kaupsýslumann sem handtek-
inn var í Rússlandi og var sakaður
um að njósna fyrir Bandaríkin.
Fyrir lok þessa mánaðar mun
Rússinn Igor Sutyagin varða leidd-
ur fyrir rétt í borginni Kaluga,
skammt frá Moskvu. Hann verður
ákærður fyrir njósnir. Igoir er sér-
fræðingur í öryggismálum og hef-
ur starfað að því, að safna upplýs-
ingum úr rússneskum blöðum og
skilgreina þau fyrir Bandarísk-
kanadísku stofnunina í Moskvu.
Mannréttindasamtök í Rúss-
landi segja að handtaka og ákæran
á hendur Sutyagin sé sönnun þess
að verið sé að efla KGB á nýjan
leik undir handleiðslu Pútins for-
seta, sem áður var einn af foringj-
um þeirrar stofnunar. Er bent á að
öryggislögreglan sé að ná fyrri
völdum og stefni Rússland í átt að
því að verða lögregluríki.
Þeir sem fylgjast með málum í
Rússlandi telja að áhrifa leyni-
þjónustunnar gæti á sífellt fleiri
sviðum og að margir af áhrifa-
mestu ráðgjöfum og samstarf-
mönnum Putins forseta komi úr
röðum fyrrverandi félaga hans í
KGB.
Mál Sutyagins kemur upp á yfir-
borðið skömmu eftir að Banda-
ríkjamaðurinn Edmund Pope, sem
var foringi í flotanum áður en
hann fór á eftirlaun, var dæmdur í
20 ára fangelsi. Er hann fýrsti
Bandaríkjamaðurinn sem dæmdur
er fyrir njósnir í 40 ár. Dómurinn
féll í desembermánuði s.l. , en
Putin náðaði hann til að milda
Bandaríkjastjórn.
Margir andstæðingar Putins
segja óhikað að ákæran á hendur
Igor Sutyagin sé til þess gerð, að
sýna hver hefur völdin og svo þurfi
yfirvöldin á „óvinum ríkisins" að
halda.
Sem stendur hallast lítið á í
njósnamálum þeirra ríkja sem
voru í fremstu víglínu kalda stríðs-
ins. Er nú engu líkara en að þau
þurfi að koma sér upp einhvers
konar strjðsástandi og endurvekja
njósnahneyksli og básúna út
handtökur og ásaknir á hendur
landráðamönnum. - OÓ
Alineiinir borgarar trufluðu
HONOLULU - Áhafnarmeðlimir á kafbátnum USS Greeneville hafa
sagt það við sjóslysarannsóknarnefnd Bandaríkjanna að almennir
borgarar hafi truflað athvgli skipverja þegar kafbáturinn var að und-
irbúa aö koma úr kafi þann 9. febrúar síðastliðinn. Þegar kafbátur-
inn kom úr kafi klessti hann á japanskt kennsluskip og sökkti því.
Níu manns er enn saknað og eru þau talin af eftir áreksturinn en 26
var bjargað, en í skipinu voru framhaldskólanemar frá Japan. Á
blaðamannafundi í Honolulu í gær kom fram að einn skipverja, sá er
standa átti vaktina á radarnum og skanna hvort nokkur skip væru í
nágrenninu hafi ekki náð að skanna umhverfið nægjanlega vel vegna
hóps almennra borgara sem verið hafi á svæðinu og truflað hann og
verið fý'rir. Ljóst er að borgaralegum gestum sem voru þarna urn borð
var boðið í skoðunarferð um stjórnklefann og sá sem var á radarnum
hafði ekki rænu á að hiðja fólkið um að færa sig. Ekki er þó talið víst
að þetta sé ástæðan fyrir því sem gerðist en ljóst er að þetta skipti
einhverju máli.
44 nýir kardinálar
VATIKANIÐ - Jóhannes Páll páfi lagði í gær lokahönd á undirhún-
inginn fyrir þá athöfn þegar kosinn verður nýr páfi, en þá skipaði
hann 44 nýja kardínála sem hafa m.a. með það að gera að greiða nýj-
um páfa atkvæði þegar þar að kemur. Talið er að samsetning þessa
kardínálahóps sé þannig að líkur séu verulegar á því að næsti páfi
komi annars staðar frá en frá Ítalíu. Fjörutíu hinna nýju kardínála
eru undir áttræðu og eru því gjaldgengir til að taka sæti í hinni leyni-
legu samkundu sem kýs nýjan páfa, en þar er aldurshámark. Það
mun þó ekki koma til þess að samkoma þessi taki til starfa fyrr en eft-
ir að núlifandi páfi, er allur. Hinu er ekki leynt að hinn pólskættaði
Jóhannes Páll er veill heilsu.
Sahaf til New York
BAGHDAD - Mohammed Saeed al-Sahaf utanríkisráðherra Iraks fór
f gær til New York til að vera viðstaddur umræður á vegum Samein-
uðu þjóðanna í tilefni af því að 10 ára eru liðin frá Persaflóastríðinu
þar sem refsiaðgerðir gegn Irak verða aðalumræðuefnið. „Eg mun
halda mínu striki og ræða málin við aðalritarann Kofi Annan,“ sagði
Sahaf blaðamönnum í gær þegar hann var spurður hvort loftárásirn-
ar á föstudag myndu ekki hafa áhrif á för hans.
Barak hættir í pólitík
P<
Sna
JERUSALEM - Ariel Sharon leiðtogi
Likudbandalagsins sagðist í gær enn vonast
til að geta stofnað þjóðstjóm í Israel þrátt
fyrir að hinn hógværi leiðtogi Verkamanna-
flokksins, Ehud Barak, hafi Iýst því yfir að
hann ætlaði að hætta afskiptum af stjórn-
málum og draga sig í hlé. Hann ætlaði
m.ö.o. ekki að taka sæti í stjórn Sharons.
Sharon gekk meira að segja svo Iangt að
segja að þessi ákvörðun Baraks kynni að
auðvelda myndun þjóðstjórnar
Likudbandalagsins og Verkamannaflokks-
ins. Margir málsmetandi flokksmenn
Verkamannaflokksins höfðu áður risið upp
gegn áformum Baraks um að mynda stjórn
með Sharon, en svo virðist sem upp úr hafi
soðið þegar Sharon vildi að fulltrúar öfgafiokka til hægri fengju ráð-
herrasæti í nýju stjórninni.
Ehud Barak.
FRÁ DEGI TIL DflGS
FIMMTUDAGUR 22. FEBRÚAR
53. dagur ársins, 312 dagar eftir.
Sólris kl. 8.59, sólarlag kl. 18.25.
Þau fæddust 22. febrdar
• 1817 Niels Gade, danskt tónskáld.
• 1857 Robert Stephenson Smyth Baden-
Powell, breskur herforingi og upphafs-
maður skátahreyfingarinnar.
•1891 Jón Stefánsson listmálari.
• 1900 Luis Bunuel, spænskur kvik-
myndaleikstjóri.
•1921 Giulietta Masina, ítölsk leikkona
og eiginkona Federicos Fcllini kvik-
myndaleikstjóra.
•1921 Jean-Bédel Bokassa, herforingi,
forseti og síðar keisari Miðafríkulýðveld-
isins.
• 1932 Edward M. Kennedy, bandarískur
öldungadeildarþingmaður og hróðir
Johns F. Kennedy Bandaríkjaforseta.
• 1947 Jóhann G. Jóhannsson tónlistar-
niaður.
Þetta gerðist 22. febrúar
•1819 keyptu Bandaríkin Florida af
Spáni.
• 1967 tók Suharto herforingi við öllum
völdum í Indónesíu af Achmad Sukarno
forseta, en tveimur árum áður hafði
Suharto beitt her sínum til að berja nið-
ur uppreisn gegn Sukarno.
• 1978 stofnaði bandaríski kaupsýslumað-
urinn Frank Winfield Woolworth fyrstu
verslun sfna með ódýrum vörum í New
York, og átti ekkert að kosta meira en
fimm sent.
Vísa dagsins
Undir skýjum, rfir mold,
innan hafs og regihfjalls,
aleinn treð égfótnm fold,
fagna engu, - minnist alls.
Einar Benediktsson
Afmælisbam dagsins
Þýski heimspekingurinn Arthur
Schopenhauer komst ungur að þeirri
niðurstöðu að heimurinn væri annars
vegar einhver óskilgreindur vilji og hins
vegar þær hugmyndir sem einstakling-
arnir gera sér um heiminn. Hann átti
litla samleið með samtímamönnum sfn-
um í heimspeki, en hafði töluverð áhrif
á marga sem síðar komu. Schopen-
hauer fæddist í Danzág í Prússlandi, þar
sem nú heitir Gdansk og er í Póllandi,
þann 22. fehrúar árið 1788. Hann lést í
Frankfurt árið 1860.
Lausnin liggur í vandanum. Milton Katselas
Heilabrot
Þorvarður lagði dag nokkurn leið sína inn í
verslun þar sem hann spurði eftir ákveðinni
vörutegund. Varan var til. „Hvað þarf ég að
borga fyrir fimm?“ spurði Þorvarður. „Fjögur
hundruð krónur," sagði afgreiðslumaðurinn.
„En hvað þarf ég þá að borga fyrir átta?“
spurði Þorvarður þá. „Það gera einnig fjögur
hundruð krónur," sagði afgreiðslumaðurinn.
„En ef ég vil tíu, hvað þarf ég þá að horga?“
spurði Þorvarður loks. „Þá þarftu aðeins að
borga þrjú hundruð krónur,“ sagði afgreiðslu-
maðurinn. Nú er spurt: Hvaða vöru var Þor-
varður að spyrja um?
Síðasta gáta endurbirt: Hver dagur hyrjar á
því, hvert kvöld endar á því og það er að finna
í miðju hverrar skáldsögu. Um hvað er rætt?
Lausn: Bókstafinn ‘d’, að sjálfsögðu.
Vefur dagsins
Á þessari síðu má skoða fjölmargar íslenskar
Ijósmyndir sem teknar eru á litla myndavél:
kristk.klaki.net/casio