Alþýðublaðið - 06.07.1967, Blaðsíða 8
Sven Öste, fréttaritari sænska stórblaðsins
Dagens Nyheter, skrifaði þessa grein nýlega
í blað sitt. Sven Öste er fréttaritari Dagens
Nyheter í Suð-Austur-Asíu með fast aðsetur í
Hong Kong. Að undanförnu hefur hann ver-
ið á ferð um Norður-Viet-nam, — en áður hef-
ur hann margsinnis verið í Suður-Viet-nam.
Hann var fréttaritari blaðsins í Washington,
áður en hann fór til Hong Kong. Hann er
gjörkunnugur málum í Suð-Austur-Asíu og
hefur m.a. skrifað bækur um styrjöldina í
Viet-nam, sem vakið hafa mikla athygli.
ER allt undir eftirliti, er
hlustað á ailt, sem sagt er, er
ekki ritskoðun? Er gesturinn
alltaf undir smásjá, alltaf teymd-
ur? Fær hann aðeins að sjá það,
sem Norður-Vietnammenn vilja
að hann sjái?
Ég verð oft spurður þessara
spurninga, — það er áreiðan-
legt. Þær eru að vissu leyti
eðlilegar. Norður-Vietnam er
ekki aðeins kommúnistískt land,
sem í margra augum er sama og
fullkomið lögregluríki, — held-
ur einnig land í stríði.
En, þegar um er að ræða
Norður-Vietnam verða spurning-
ar sem þessar óraunsæiar.
Ég finn ekki til ncinnar tor-
tryggni í kringum mig, — þótt
gestgjafinn, sem er nánast ut-
anríkisráðuneytið í Hanoi, viti
fullvel, að gesturinn er af ann-
arri pólitískri skoðun. Ég leit-
aðist ekki heldur við að leyna
því, að ég hef margoft verið í
Suður-Vietnam og búið þrjú ár
i Bandaríkjunum, en árangur
þessara upplýsinga varð ekki
nein eftirtektarverð tortryggni,
aðeins áhugi og fjörugar
samræður.
Freklegar spurningar, sem
komu upp um tortryggni m í n a
virtust ekki hafa áhrif á fram-
komu þeirra fremur en gagn-
Eyðil
engr
rýni gestsins og reiðiköst, sem
oft voru barnsleg og fljótfærn-
isleg, vegna stirðbusalegrar
skriffinnsku. Þeir tóku því öllu
höfðinglega eins og eðlilegra við-
ræðna „milii vina.”
★ RITSKOÐUN.
1
Kannski sýndi framkvæmd henn-
ar bezt framkomu gestgjafanna.
Samkvæmt lögum, sem allir
blaðamenn verða að lúta, af
hvaða þjóð eða stjórnmálaskoð-
un, sem þeir eru, á utanríkis-
ráðuneytið »ð fá afskrift af öll-
um blaðaskeytum, sem send eru
frá Hanoi. En mér var sagt, að
ég skyldi annað hvort' skrifa á
ensku með kalkipappír eða
skriía á sænsku og þýða það síð-
an sjáifur yfir á ensku.
Þeir ypptu bara öxlum, þeg-
ar þeim var á það bent, að þetta
veitti mér ótakmarkaða mögu-
leika til svindls og svika, gerði
ritskoðunina einskis virði. Þetta
er sjálfsagt góð sálarfræði: auð-
vitað voru þær þýðingar, sem
þeir fengu 100% réttar og aldr-
ei var minnzt á greinarnar, eng-
inn kvartaði eða reyndi að hafa
áhrif á mig, jafnvel þótt þeir
hafi haft gildar ástæður til þess
að vera ekki alveg ánægðir.
Myndirnar voru lika skoðað-
ar: Filmurnar voru framkailað-
ar og rannsakaðar í utanríkis-
ráðuneytinu. En sjaldan var tek-
ið til skæranna, og þegar það
var gert, var það ekki alveg út
í bláinn. Ég var látinn afhenda
no.kkrar myndir af lestum og
brúm, með tilvísun til settra á-
kvæða, um leið og þeir viður-
kenndu, að Ameríkanarnir hefðu
líklega ennþá betri myndir ein-
mitt af brúnum.