Alþýðublaðið - 05.08.1921, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 05.08.1921, Blaðsíða 1
 1921 Föstudagina 5. ágúst. 177, tölubl. líkiS og 3sianðsbanki. Það er kuonugra ea írá þuríi að segja, aö ískadsbauki vafði enn á síðasta þingi þingmötmun- um um fingur sér. Stefnan setn verið hefir í bankamálum hér frá íyrstu tíð sú, að Sáta Landsbank- ao.n sitja á hakanum, en styrkja erlendan hlutliaíabanka, öðlaðist ¦«ueð eiahverju raóti fylgi meirihluta þingsins. Það skal fúslega Játað, að það er ekki á færi allra manna, og •sízt hrekklausra sveitabænda, að sjá vlð íjármálabrögðum þaulæfðra og rnargreyndra peningamanna. Ea vorkunnarlaust hefði þó með- algreindum mönnum verið að sjá, \ 'ið sú stefaa. sera um undaníarin ár hefir ráðið gsrðum þingsins í bankr.suáhira, var ekki happasæl. Reynslass hefir &\t of áþreifanlega sýnt, að ekki dugar að treysta usa of erlendum fjárgróaðstofnun- úm. Þær hugsa auðvitað fyrst um -sinn hag, áður en þær líta á hag ríkísios. Og þetta er svo auðvélt í>ð sjá, a3-engino æ*ti að flaska á þvi. Þó haíÁ' þingmeiæaimir geri f>að. Þeir virðast altáf gleyma meginreglu fjárgróðamannanna og braskaranna, sem felst í þessum tveiaiur orðum: >eg fyrst*. 5 Lögin, sem samþykt vbru á síðasta alþingi og íslandsbanka var sett sjálfdæcni f, hvort hann íéllist á þau eða ekki, veita að vísu ríkiau allmikinn íhlutunarrétt um stjórn bankans, og svo á að heita sem ríkið Öðlist þessi réttindi íyrir að bæta ioo°/o við höfuð- stól baakans. Bankinn mun að líkindum fall- ast á lögin, en hvort hann gerir það fullkomlega — skýtur sér ekki undan einhverju — sést ekki fyr en efíir 30. september, því lögin falia þá úr giídi, „nema þvi að eins að hluthafar íslandsbanka verði búnir að gera þær ráðstaf- aair, sem lög þessi áskilja* Meðal ákvæða í Iögunum er það, .að gullforði bankftns skuli allur vera í Reykjavík og vera háður eftirliti rfkisstjórnarmnar. Þessu ákvæði verður að gsnga sirangt eftir, því það hefir mikia þýðingu, hvort gullið er í „eríend- um bönkum", eins og altaf hefir verið viðkvæðið, eða hér á lasdi. Sé það erlendis, getur það þýtt hið sama og ekkert gull sé til, því oft er bannaður gullútflutniag- ur, og mun vera það nu mjög víða. 5. gr. seðlaútgáfulaganna nýju hljóðar svo; „Hlutafé fslandsbanka skal auka um ioo°/o, á þacn hátt, að ríkis- stjórnin leggur hlutafjáraukann fram úr ríkissjóði, þegar er hún hefir Iátið fsra fram nákvæma at hugun á hag bankans, enda séu hlutaíjárframlögin þá, að hennar dómi, tiltækileg. Verð hlutabréfa þeirra, sem ríkissjóður tekur, skal ákveðið af 5 mönnum, tveim kosnum, af sameinuðu Alþissgi með óhlutbucdnum kosningum, tveim útnefndum af hluthöfum íslands- banka, og oddamanni, sem hæsti- réttur tilnefnir. Takmarkanir á ákvæðutn eftir hlutafjáraagni skulu eng« vera, að þv£ er hlutaeign ríkissjóðs snértir," Væntanlega hefir rannsóknin á hag bankaas nú þegar farið fram, því annars mundi ekki talað ura þsið, að kaupa hluti í bankanum fyrir npari*. Og ranasóknin virð- ist eftir þvi hafa leitt í Ijós, að hagurinn sé ágætur. Þetta mun þó ekki svo vera. Rannsókninni mun varla lokið og að nefndin sem ákveða átti verð hlutabréf anna, sem ríkissjóður tekur, hafi þegar ákveðið hæsta verð á hlutabréfunum er svo lýgilegt, að /yrir því getur enginn fótur verið. Hlutabréf íslandsbanka voru um eitt skeið ekki skráð í dönsku kauphöllinni og ekki vitum vér hvort þau skarta þar nú. En það eitt er víst, að þau eru langt neðan við „pari". Ög að ríkis- sjóður greiddi fullu verði hluta- bréf í baaks', sera hann er „að bjarga frá hruni", eins og e.inn þlngmaður komst að orði, nær engri átt. Ríkissjóður, eða stjórain, hefir enga heimild til að greiða hærra verð fyrir bréfin, «n sem svarar því, er þau standa í, sem fyrir eiu. Ánnars má í sambandt við matsnefadina geta þess, að þeir menn sem þingið katis voru kosnir með ij atkvceðum, en 22 þingmenn tóku ekki þátt í kosn- ingunni og skiluðu auðum seðlum. Þar með lýsti þingið yfir því, að stjórnin bæri ein ábyrgð á öllu matinu og grundvelli þess. Þetta hlýtur Hka að ýta uadir haua með að fzra varlega, þegar um kaupin er eð ræða. Eitt skilyrði fyrir þátttöku ríkis: ins í bankatutni er það, að ríkis- stjórnis skipar tvo af þremur bankastjórurxi bankans. Fyrir nokkru síðan var ráðinn nýr bankastjóri við baokann, að soga til 6 ára. Verði það nú úr að Iandið leggi bank^num fé, verður s»ð krefjast þess, að hinir tveir bankastjórarair feri frá op; uýir mæfl sktpaðk í þeirra stað, sem ekkert hafa áður verið riðnir við stjórn bankaas og ekki eru hlut- hafár hans. En sá bankastjóri sem nýráðinn 'er, er hluthafi í bank- anum og getur því ekki talist bankastjóri, ráðina af ríkinu. Rxktan fossvogs. Viðtál við Sigurð Sigurðsson, forséta Búnaðarfélagsins. Vér fórum í gær á fund forseta Búnaðarfélags íslands til þess að fræðast um álit hans á ræktua Fossvogs og áttum við hann eftir- íaraadi viðtal. — Hvernig eru ræktunarskil* yrðin í Fossvogi?

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.