Dagur - 18.11.1953, Síða 6

6
D A G U R
Miðvikudaginn lS.nóvsmbcr 1953
DAGUR
Ritstjóri: HAUKUR SNORRASON.
Afgreiðsla, auglýsingar, innheimta:
Erlingur Davíðsson.
Skrifstofa 1 Hafnarstræti 88 — Sími 1166
Blaðið kemur út á hverjum miðvikudegi.
Árgangurinn kostar kr. 50.00.
Gjalddagi er 1. júlí.
Prentverk Odds Björnssonar h.f.
Sjúkrahús og flokkskredda
í BLAÐI Alþýðuflokksins liér er í gær tekinn upþ
þráðurinn úr Alþýðublaðinu í Reykjavík um sjúkra-
húsmál, og gætir þar sama yfirlætis og í sunnanblað-
inu, sem skoraði á þá, „sem hæst hafa galað fyrir
kosningar um jafnvægi í byggð landsins", að ganga
fram og lýsa fullum stuðningi við frumvarp Hanni-
bals Valdimarssonar um ríkisrekstur sjúkrahúsa. —
Kvartar Alþýðumaðurinn yfir því, að þögn ríki um
málið hér nyrðra, nema livað Dagur hafi „lítilsháttar
nartað í frumvarpið" í sl. viku. Vill blaðið, að „al-
menningur rísi upp“ og sameinist um })á kröfu til
alþingis, að samþykkja frumvarp Alþýðuflokks-
manna. Það er ekki um að villast, að Alþm. ætlast
til þess að lesendur skilji, að Alþýðuflokkurinn einn
liafi áhuga fyrir breyttu skipulagi í rekstri sjúkra-
liúsa, hinir annað tveggja þegi alveg um málið, eða
„narti lítillega" í það. — Þessi málflutningur er ó-
skammfeilinn í meira lagi. Það er ekkert leyndarmál,
að almennnur vilji hefur verið til þess úti um landið,
og ekki sízt liér í byggð, að breyting yrði á stefnu
ríkisvaldsins gagnvart rekstri sjúkrahúsa. Hér í blað-
inu hefur núverandi skipan verið harðlega gagnrýnd
livað eftir annaðl Forráðamönnum heilbrigðismála í
höfuðstaðnum mun lieldur ekki hafa verið ókunn-
ugt um það, að hér var áhugi fyrir því, að ríkið tæki
að sér rekstur nýja sjúkrahússins. Sú leið, sem farin
er í frumvarpi því um styrk til sjúkrahússins, sem
spratt af vfðræðum sendimanna Akureyrarkáujsstaðar
við heilbrigðismálaráðherra, var vissulega ekki eina
leiðin, sem til mála kom, að áliti manna hér, en á
hitt varð að líta, hverju var unnt að fá framgengt.
Hér í blaðinu var í sl. viku varpað fram þeirri spurn-
ingu, hvort landlæknir væri nú orðinn fylgjandi al-
ntennum ríkisrekstri sjúkrahúsa. Nærri stendur Al-
þýðuflokknum að svara, en engin viðleitni er til þess
í yfirlætislegri grein Alþýðumannsritstjórans í gær.
Ríkisrekstur sjúkrahússins hér hefur til þessa rekið
sig á einbeitta andspyrnu valdamikilla aðila í höfuð-
staðnum, sem Alþýðuflokksmönnum ætti að vera vel
kunnugt um, og því hefur ekki verið lagt kapp á að
tefla hugmyndinni fram, meðan mestu máli skipti í
svipinn að finna rekstursgrundvöll fyrir sjúkrahúsið
hér, sem senn er tilbúið að taka til starfa. — Þegar
bent var á þá leið hér í blaðinu fyrir meira en ári,
að eðlilegt og réttlátt væri að ríkið annaðist rekstur
spítalans eins og Landspítalans, eða í annan stað að
Tryggingastofnunin gerði það, bar ekki á því að Al-
þýðumaðurinn skoraði á almenning að „rísa upp“
til þess að fylgja málinu fram. Þá fyrirfannst ekki
gusturinn í þeim lierrum til styrktar „jafnvægi í
byggð landsins" eða „rétti landsbyggðarinnar", þótt
nú ætli allt um koll að keyra að einskærum áhuga
á málinu. Að þessari forsögu athugaðri er það ekkert
undrunarefni, þótt almenningur þjóti ekki upp til
handa og fóta að lýsa stuðningi sínum við frumvarp
Alþýðuflokksmanna eða leggi trúnað á þá sögn, að
forustumenn hans allir séu lialdnir miklum áhuga og
sterkri réttlætiskennd.
ÞAR Á OFAN er svo það, sem bent var á liér í
sl viku, að írumvarp það, sem Alþýðuflokksmenn
hafa lagt fram, er gallað og ekki líklegt til þess að
verða neitt sameiningartákn. Þeir hafa kosið að
flækja þetta mál í flokkskreddum sínum með því að
leggja til að gera fjórðungssjúkrahúsin að deildum
Landsspítalans. Það er gamla sagan, að nefnd eða
ráð þar syðra á að stýra öllum mál-
efnum. Það er blátt áfram fjarstæða
að gera ráð fyrir því, að stjórn
Landspítalans í Reykjavík sé betur
hæf til þess að stýra málefnum
sjúkrahúsa úti á landi en stjórnar-
nel'nd heimamanna. Líklegasta leið
til þess að tryggja hagkvæman
rekstur og jafnrétti í aðbúnaði, er
einmitt að gera slíkar stofnanir
sjálfstæðar, enda njóti þær sömu
réttinda að lögum og Landspítal-
inn. — Alþm. lullyrðir í gær, að það
mundi engin áhrif hafa á rekstur
sjúkrahússins, að stofnuninni væri
fjarstýrt frá Reykjavík, en ekki
munu þeir, sem að jafnaði þurfa
að sækja leyfi og ráð til nefnda þar,
liklegir til þess að fallast á þá skoð-
un. Enda mun það rétt vera, að
allt, sem blaðið telur upp til stuðn-
ings flokkskreddu-fyrirkomulaginu,
er í reyndinni rökstuðningur um
liið gagnstæða. — Það er víst, að
deildaskipting Alþýðuflokksmanna
mundi hafa mikil og óheillavænleg j
áhrif á reksturinn, og jafnréttisað-
stöðu sjúkrahúsanna væri og með
henni teflt í liættu. í Alþýðum. er
heldur ekki að finna neinar rök-
serndir gegn þeirri skipan, sem
flestum hér um slóðir mun finnast
miklu eðlilegri og heilbrigðari, ef
út í þessa sálma verður á annað
borð farið: að sjúkrahúsið hér verði
starfrækt af ríkinu, en lúti stjórn
nefndar heimamanna, sent til þess
væri skipuð.
Skrif Alþrn. virðast benda til
þess, að ekki sé að vænta frá Alþfl,-
mönnum neinna breytinga í þessa
átt á fram komnu frumvarpi. Ef
svo er, mun lengi þurfa að bíða
þess, að fólkið i landinu „rísi upp“
nteð Alþýðuflokksblöðunum til að
krefjast þess, að stofnanir, sem nú
lúta stjórn kjörinna fulltrúa þess,
verði iagðar undir nefndir í liöfuð-
staðnum.
FOKDREIFAR
<
Góðgerðarstarfsemi eða hvað?
ER DAGSRÁRFÉ ríkisútvarps-
ins notað sem eftirlaun eða kaup-
uppbót handa starfsmönnum stofn-
unarinnar? Spurningin vaknar þeg-
ar menn fylgjast með því, hvernig
dagskrárstjórnin ráðstafar mikil-
vægum dagskrártíma, barnatímun-
um. Ekki verður séð, að barna-
tíminn, sem fluttur var sl. sunnu-
dagskvöld hafi þjónað neinum
öðrum tilgangi en vera einhvers
konar fjármunaleg uppbót fyrir
gamlan starfsmann ríkisútvarpsins.
Hann átti lítið eða ekkert erindi til
barnanna , í undirbúning hefur
engin vinna verið lögð. Hins vegar
hefur útvarpið væntanlega greitt
umsjármanni fullt gjald fyrir og
maður verst ekki þeirri hugsun, að
það hafi verið aðalatriðið. Skal nú
dagskrárþætti þessum lýst, svo að
menn sjái svart á hvítu, hver upp-
lyfting hefur verið að honum fyrir
börnin í landinu: Fyrst var
grammófónplata, Humoresque eft-
ir Dvorak, mjög þekkt lag, sem út-
varpið hefur leikið hundrað sinn-
um við önnur tækifæri. Þá er lesin
upp saga, þá leikið hljómsveitar-
lag, þá lesin önnur saga, löng og
fremur þreytandi, síðan leikin
grammófónplata. Loks lesin þjóð-
saga og síðan leikin tvö lög á
grammófóninn til þess að fylla út
í tímann. Búið. Hvergi var lífs-
mark með þessum dagskrárlið.
Þarna var engin viðleitni til að
skemmta börnum né fræða þau,
ekkert persónulegt framlag til upp-
lyftingar, engin sérkenni nema
drumbshátturinn. Svona dagskrár-
liðir eru þeirri virðulegu ríkisstofn-
un til skammar. Ef starfsmenn
stofnunarinnar þurfa bitling eða
eftirlaun, þá verður að veita þeim
þann munað á annarra kostnað en
yngstu hlustendanna.
ingar og lasta. Því að ekki var snef-
ill af list í því, sem þessar útlendu
píkur sýiidu á þessari svokölluðu
kabarettsýningu, lieldur skak fram
og aftur með líkamann, sem endaði
með því, að önnur þeirra stóð nær
því alstrípuð fyrir framan áhorf-
endur og valdi drukkna menn til
að kljást við. Ef svo er, að Góð-
templarareglan standi að þessari
lieimsókn hingað, þá vcitir ekki af
að almenningur slái varðborg um
Varðborg templara og stennni í
eitt skipti fyrir öll stigu fyrir því,
að þetta endurtaki sig.
Kvnnir skemmtiatriða var Baldur
Georgs, og sýndi hann, eða ætlaði
að sýna, einhvers konar töfrabrögð,
en þau voru nauðaómerkileg.
Svo kem eg að ræktunarráðunaut
Reykjavíkurbæjar. — Hann virtist
vera framkvæmdastjóri fyrir þessari
ferð „gestanna" liingað. Eg held,
að honum hefði verið sæmra að sitja
kyrr syðra.
Að síðustu tók svo Hótel KEA
þetta fólk upp á arma sína (í fyrra-
kvöld). Eg held, að það hefði verið
sæmra fyrir hótelið að hafa salina
lokaða, en að sýna þar þessa villi-
mennsku.
Inngangseyri að þessum var svo
sem stillt í hóf, aðeins kr. 30.00!
Þótt Góðtemplarar hafi ekki beð-
ið urn þessa skemmtikrafta hingað,
þá er það lítil afsökun, því þeir
eiga eins og aðrir að vita, hvers
konar skemmtanir það eru, sem
fólki er boðið upp á að sjá."
Forstöðumaður Varðborgar liefur
skýrt blaðinu svo frá, að húsið hafi
verið leigt til þessa skemmtana-
halds, en hvorki það né templarar
hafi staðið fyrir „kabarett" þessum
né hafi hann verið á þeirra vegum.
Sama máli mun gegna um Hótel
KEA.
Góð barnaskenimtun.
Eftirfarandi bréf hefur blaðinu
borizt:
Bréf um „Skemmtikrafta‘‘
Bæjabúi skrifar blaðinu:
„Mig langar til að biðja þig, rit-
stjóri góður, fyrir nokkrar línur
viðvíkjandi komu hinna „innlendu
og erlendu gesta“ frá höfuðborginni
hingað til Akureyrar um síðustu
hclgi. Og þá vil ég spyrja Góð-
templara hér, hvort þessir gestir
hafi komið á vegum þeirra? Því ég
vil tæpast trúa, að þeir byrji svo
starfrækslu sína í Varðborg, sem
ég hefi álitið að ætti í senn að vera
lyftistöng fyrir menningu og sið-
semi æskunnar hér, en ekki að
skapa henni innsýn í lieim spill-
„UNDANFARNAR tvær helg-
ar hafa verið barnaskemmtanir í
Alþýðuhúsinu, þar hafa ungir og
áhugasamir leikarar sýnt ævintýra-
leikinn Grámann í Garðshorni eft-
ir Stefán Jónsson kennara í Rvxk.
Þetta er ósvikinn barnaleikur og
ættu foreldrar að leyfa börnum
sínum að sjá þennan leik, er það
heldur hollara fyrir börnin að sjá
hann en margt af þeim bíómynd-
um sem börnum eru sýndar. N. k.
sunnudag mun leikurinn verða
sýndur í síðasta sinn, og auk þess
verður fleira til skemmtunar við
hæfi barna og verður það auglýst
með götuauglýsingum. — Sam-
komugestur."
í síðasta'blaði var rætt um tízkusýninguna og kjól-
unum, sem sýndir voru, lýst með nokkrum orðum. En
sjón er sögu ríkari og því eru hér myndir af 3 kjól-
um. Þeir eru eins og aðrir kjólar, sem sýndir voru, frá
saumastofu Margrétar Steingrímsdóttur á Akureyri.
Fyrsta mynd-
in er af brúðar-
kjólnum. Þetta
er, eins og
myndin sýnir,
hálfsíður brúð-
a%kjóll — en
slíkir kjólar eru
mjög í tízku,
sérstaklega á
mjög ungar
stúlkur. Eru þá
höfð við hann
stutt slör eða
hvítar kollur
með slöri. —
Þessi kjóll
'kostaði kr. 587.
Unga stúlkan,
sem ber kjólinn,
er frk. Ragna
Ragnars og var
henni óspart
klappað lof í
lófa á sýning-
unni.
Næsta mynd
sýnir fallegan,
stuttan kjól, úr
b 1 á sanseruðu,
þykku silki.
Mjög vítt pils.
Þessi kjóll kost-
aði kr. 530. —
Unga stúlkan,
sem sýnir kjói-
inn, er frk. Sig-
urlaug Jakobs-
dóttir. Kjóllinn
sýnist lítið eitt
síðari á mynd-
inni en hann er
í raun og veru
vegna þess að
ungfrúin lýtur
aðeins áfram,
er að hneigja
sig fyrir áhorf-
endum, sem
klöppuðu óspart
og létu í ljósi
ánægju sína yf-
ir fallegum kjól
og látlausri og
fallegri fram-
komu.
Þriðja og síð-
asta myndin
sýnir pils og
blússu. Blússan
sem er síð, er
úr röndóttu
, g e r fiullarefni,
en pilsið svart,
úr nylon-gaber-
dine. Stúlkan,
sem sýnir kjól-
inn, er frk. Mar-x
ía Jónsdóttir,
og var henni
klappað lof í
lófa, sem öðr-
um, er þarna
komu fram-
(Frh. á 11. s.).