Dagur - 09.12.1953, Blaðsíða 7

Miðvikudaginn 9. desember 1953
DAGDR
7
I sólskini Suðurlanda - II.
MorQunævintýri í „Borg hamingjunnaf
eftir SIGFÚS HALLGRÍMSSON, Ytra-Hóli
ÞAÐ VAR kominn skírdagur.
Farið var snemma á fætur. Eg leit
út um gluggann. Mikið af dúfum
undu sér hið bezta á hótelinu. Þær
voru einu fuglarnir, er sáust í
þessari borg.
Þegar eg kom niður á strætið
var glaða sólskin og kyrrt veður.
Sé eg að karl einn teymdi kú eftir
götunni. Nemur hann staðar úti
fyrir húsi einu, kona kemur út
með ílát og fer að mjólka. En þá
koma nokkrar blæjubúnar konur,
með litla bolla, og sækja sér mjólk
í þá. Þannig var mjólkursalan
þarna.
Á markaði.
Allar búðir voru opnar og mark-
aður byrjaður á torgi einu. Þar
voru skikkjuklæddir Berbar og
Arabar, með kálfa, lömb og alls
konar ávexti og drasl, allir vildu
selja, og alls staðar var verið að
þrefa um verð. Karlarnir óðu elg-
inn, rifust pötuðu með höndunum
og börðu sig utan. Mér þótti þetta
skrítilegt þótt ég skildi ekki neitt
af því, sem sagt var. Upp við hús-
veggina var nær þvi hver blettur
notaður. Þar lágu menn hlið við
hlið og réttu upp hendurnar og
báðu um eitthvað, franka, sígar-
ettur o. s. frv. Sums staðar sátu
handverksmenn og voru eitthvað
að bauka. T. d. sá eg járnsmið.
Hann sat á götunni og hafði steðja
á milli fóta sinna og var að laga
til litla skéifu, líklega undir asna.
Viðarkólahrúga með eldi í, var við
hlið hans. Spámaður sat þar og
spáði fyrir fólk. Hafði hann sand
til að gera merki í. Einn slíkur
spámaður sat á fótum sínum í
hótelinu er við komum þar. Hann
fékk mikicí áð gera. Eg þráði að
komast ejtthvað úr borginni,
hlaupa eitthvað. Sá eg hús eitt
upp brekkuna í stefnu á húsið.
En ekki hafði eg lengi gengið upp
brattann er eg fann hversu óskap-
lega heitt var, sandurinn var laus
og vegalengdin reyndist meiri en
mér í fyrstu sýndist þó komst eg
loks upp á brúnina, og sá yfir
borgina. Húsin voru mörg sand-
steinhús, gul að lit. En hvít, stór
hús sáust, og þar voru pálmagarð-
ar og kaktusar miklir.
Geitnahirðir kemur með hóp af
geitum. Fjöldi af kiðlingum er
með. Einkennilegast fannst mér
hvað eyrun voru stór og löfðu nið-
ur á kjálka á geitunum, en hornin
voru lítil.
Eldað við sinu og rætur.
Þegar eg komst loks að húsinu,
sá eg hvar maður einn lá þar í for-
sælu við húsið. Hann rís upp er
mig ber þar að. Sé eg að annað
auga hans er alveg hvítt og eins og
það sé að springa út úr höfðinu,
en slíkt átti eg eftir að sjá víða,
svo sem á Italíu og Spáni. Eg rétti
honum sígarettu og ætla að kveikja
í henni, en það vill hann ekki.
Þetta er ágætis gjaldmiðill og
mesta vitleysa að brenna hann.
Svo geng eg að húsinu. Reykjar-
svselu leggur frá dyrum, sinubaggi
er við dyrnar.
Lit eg inn, en sé ekki neitt nema
pott á hlóðum og tvær kerlingar er
krupu þar. En eitthvað margt var
að forða sér i burtu inni í húsinu.
Það heyrði eg. Sinureykúrinn var
óþolandi, en þetta er aðaleldsmat-
urinn, sina og rætur, tint úti á
mörkinni og flutt til borgarinnar á
ösnum og úlföldum.
Legg eg á flótta frá þessu og
hraða mér niður hólana.
Hillingar.
IÁður en eg kem til hótelsins set
eg mig niður í sandinn, Læt hann
renna í gegnum greipar minar.
Þarna er efni í mikla „stórhrið“. I
öskrandi hvassviðri væri ekki gott
að fá þetta í andlitið. Þá rifjuðust
upp fyrir mér margar sögur og
sagnir um úlfaldabeinagrindur er
þornuðu í sandinum. Heilar lestir,
menn og dýr, horfið, orðið sandi
orpið. En eg fylli umslag með
sandi til minja. Sólin hefur hækk-
að á lofti, og brennir höfuð mitt í
gegnum stráhattinn. Svo horfi eg
út yfir sandauðnina, endalausar
öldur og hólar. Þarna í sólskininu
sá eg landið lyftast. Það „flaut“ og
sýndist á hreyfingu. Eg hafði séð
hillingar á söndum Suðurlands. En
þetta var svo stórkostlegt. Þýt eg
svo á fætur og hraða mér til borg-
arinnar í stefnu á pálmagarðinn hjá
hótel Caid.
Stelpan með krukkuna.
Þegar eg kom ofan á torgið, sá
eg stelpu eina hlaupa þar með háa,
gula leirkrukku á höfðinu. Ekki
hélt hún við hana með hendi. Læt-
ur hún krukkuna niður við vatns-
ból nokkurt og. fyllir hana með
skollituðu vatni.
Krukkan var nær alin á hæð og
hefur verið með vatninu talsvert
þung. En þessi vatnsberi þrífur
hana upp og setur á kollinn og
hraðar sér í burtu, eins liratt og
hún kom.
Úlfaldareiðin.
Þegar eg kom að hótelinu sá eg
yfir 20 úlfalda liggja þar í röð á
strætinu. Nokkrir félaga minna
voru að fara á bak. Það hafði verið
auglýst að við fengjum að ríða á
úlföldum, og eg hafði mikinn
áhuga fyrir þeirri skemmtun.
Reima eg nú fallegu, brúnu
reiðstígvélin mín frá „Iðunni“ utan
yfir buxurnar, en í stígvélunum var
eg vegna þess, að eg hélt að allt
yrði þarna fullt af ormum og kvik-
indum og vildi ekki fylla skó mína
af þeirri vöru, en svo sást ekki
neinn ormur eða nokkur fluga.
Geng eg svo að litlum, jörpum
úlfalda og fer á bak. Drengur sá,
sem hélt í úlfaldann, segir honum
að fara á fætur, sem hann gerir.
En þá kemur einhver hótel-
þjónn og fer að skoða stígvélin
mín. Horfir hann ýmist á stígvélin
eða andlit mitt. Fannst honum sjá-
anlega ekkert samræmi vera í
þessum tveim hlutum. En hann
lætur stígvélin ráða. Slær með
priki í hnén á Jarp, sem leggst þá
strax. Dregur hann mig af baki og
fer með mig að úlfalda sem var
helmingi hærri. Ætla eg að krypp-
an hafi náð mér í öxl, þar sem hann
lá. Príla eg svo upp á lend hans,
sezt þar og gríp dauðahaldi í klif-
söðulinn.
Strákurinn, sem teymdi þennan
gamla, stóra, bleika úlfalda, sló í
lend hans; reis hann þá upp og
þótti mér þetta mikill reiðskjóti.
Viðureign við úlfaldastrák.
Ekki var langt farið, þegar
stráksi fór að heimta peninga, og
gerði sig ekki ánægðan með minna
en 200 franka. Eg fékk honum 100
franka seðil, en hann vildi ekki
svona lítið og rekur upp í loftið tvo
fingur og þegar eg vildi ekki borga
meira en 100, þá stöðvar hann úlf-
aldann. Eg skamma hann á ís-
lenzku, en hann gerir ekkert með
það. Eg reiðist við strákinn. Ekki
næ eg í tauminn, því að hann er á
þriðja metra framan við mig.
Stekk eg þá af baki og dett ofan í
sandinn. Þetta var óvenju mikil
hæð, 2,40 m., eða það sem eg gat
seilzt upp. Þjónninn kemur hlaup-
andi og talar við Alí Baba (leið-
sögumanninn), en hann sá þetta
allt.
Þjónninn lemur svo strákinn og
hann fer skælandi burtu. Slær
svo í hnéð á Bleik, hann leggur sig
strax. Bendir þjónninn mér að fara
á bak. Eg tek í tauminn og sýni
honum að eg vilji stýra sjálfur.
Gengzt hann inn á það, sem ekki
var nein furða, því að stígvélin
sýndu að þarna var enginn viðvan-
ingur. Af öllu þessu var eg orðinn
á eftir hinu fólkinu. Hafði eg Bleik
til að hlaupa, en hliðarköstin urðu
->k heldur klúr. En það var verra,
að hann fór aðeins að lendinni á
næsta úlfalda. Nú var hann kom-
inn i úlfaldalest, og þóttist ekki
vera skyldugur að fara fram úr.
Þófar úr ull voru undir klifsöðl-
inum og samsafn af druslum fest
saman ofan á bakinu aftan á
kryppunni. Istöð voru spýtur, er
haldið var uppi með snærum.
Ófríður reiðskjóti.
Þetta þæga dýr, úlfaldinn, er
heldur ófrítt. Neðri flipinn lafir frá
tanngarðinum. Hausinn er ljótur,
hnén hárlaus og öll líkamsbygging
ólík því, sem eg hafði séð á öðrum
spendýrum. Langur, boginn háls
með ullarsneplum, hálf lausum.
En þessi skepna býður öllu byrg-
inn, hungri og vatnsleysi. Setur
kryppuna upp í loftið á móti öll-
um þunga og erfiðleikum. Eg náði
í ull af baki Bleiks og geymi hana
sem minjagrip.
Og þó að þessi úlfaldareið hafi
kannske ekki verið merkileg, þá
fékk eg að koma í snertingu við
eitt einkennilegasta dýr, sem mað-
urinn hefúr tamið, og hefur sér til
hjálpar og nytja. Frá alda öðli hef-
ur þetta dýr verið aðalfarartækið,
sem íbúarnir hafa notað í hinni
dularfullu Afríku.
Við riðum meðfram bæjarmúr-
unum langa leið. Víða sá eg dyr og
lítil gluggaop á múrnum. Forvitnis-
leg kvenmannsandlit komu út í
dyragættirnar og gluggaopin. Að
síðustu var staðar numið í einu
porti, þar lögðust úlfaldarnir, við
fórum af baki. Eg kvaddi Bleik, en
hann lézt ekki sjá mig. Enda var
hann múlbundinn þræll, sem beið
eftir næsta riddara.
Fótgangandi heim.
Haldið var inn í borgina gang-
andi. Við gengum upp og ofan
steinlagða stígi, þrönga og hálf-
dimma. Komum seinast að must-
eri eða bænahúsi. Steinhellugólf
var þar og mottur úr strái. Ekki
sagði Alí Baba að við mættum
ganga á mottunum, en ef þær væru
teknar mátti ganga á gólfinu. Á
þessum mottum krýpur fólkið og
biður sinn guð hjálpar.
Þar næst var gengið heim að
hótelinu, borðað þar og drukkið
og síðan farið upp í bílinn og hald-
ið til Algeirsborgar.
Til Algeirsborgar.
„Borg hamingjunnar" hverfur
sjónum mínum. Það er keyrt með
ofsa hraða. Bílflautan er alltaf í
gangi. Frá henni koma ýmis hljóð,
sum ískrandi og vælandi, önnur
dimm og drungaleg. En ekkert var
það þó á meðan keyrt var sömu
leið og við komum, en þegar 1/3
var farinn af leiðinni til Algeirs-
borgar, var beygt inn í „fjöllin",
sem kölluð voru Atlasfjöll, og er
það fljótlegast að lýsa þeirra ferð
með því að viðurkenna að slíka
leið vildi eg helzt ekki fara aftur.
Fjöllin voru með þéttum gil-
skorningum, mörg mundruð beygj-
ur svo þröngar, að langi bíllinn
okkar hafði naumast pláss til að
beygja. Ginandi hengiflug var ofan
í dalbotn, en hveitiakrabrekkur
voru þar snarbrattar og skurðir
eða hólf ofan við hverja spildu. I
þessi hólf safnast regnvatn, sem
stundum hellist niður hlíðarnar, en
vatnsmiðlun verður svo úr þessum
hólfum niður á hvern blett fyrir
sig þegar þurrkarnir eru aftur
komnir. Ekki er hægt að koma
neinu áhaldi að þarna nema spaða
eða höggjárni. að er likast möl-
brjót, nema að það er létt og með
iriggja þumlunga breiðu blaði,sem
höggvið er með niður í jörðina.
Flest allir garðyrkjumenn, sem
eg sá við vinnu, voru búnir þessu
járni. Einnig er það notað við vín-
ekrurnar. Moldin er losuð upp
með þessu áhaldi.
Nokkur uppborin hey sá eg á
sessari leið, voru þau lík okkar
heyjum, sem úti eru uppborin. En
enginn strigi var á þeim eða torf.
Heldur hafði verið hrærður leir og
honum smurt yfir allt heyið. Þessi
leir hafði storknað í yzta lag heys-
ins og var hörð skel, sem sums
staðar hafði verið brotin af, þegar
af heyinu hafði verið tekið.. Leir-
bogar þessir lágu svo við heyleif-
arnar eins og frosið torf að vetri
til hjá okkur.
Á einum stað sáust oliupípur
liggja meðfram veginum og langt í
burtu einhver olíupumpustöð.
Numið var staðar í þorpi einu í
fjöllunum, þar var mestur hiti 39°
C. í forsælu á milli húsa, en 42° í
bílnum og var þá mörgum volgt.
Allt var þarna á götunni fullt af
ávöxtum og óhreinindum. Döðlu-
hrúgur, er fullar voru af maurum.
Iðandi kös af hálfberum börnum.
Betlarar og bæklaðir aumingjar,
sátu um okkur og réttu fram hend-
ur sínar. Eg forðaði mér fljótt inn
í bílinn, því að óloftið af rotnun
ýmislegra hluta var óbærilegt
Er komið var heim undir Al-
geirsborg var keyrt í gegnum app-
elsínutrjágöng og fram hjá ávaxta-
görðum.
En meðan verzlað var, datt
myrkri ðá. Og það fór eins og Alí
Baba sagði: Engu var stolið af okk-
ur í „Borg hamingjunnar“. En í
Algeirsborg varð annað uppi á
teningnum. Þá skiptu þúsundir
franka um eigendur, á fljótan og
miður skemmtilegan hátt. Vasa-
þjófar borgarinnar hreinsuðu alla
vasa er voru utan á fötum mínum
þessa stund er eg stanzaði í búð
og stræti.
Til Sikileyjar.
Kl. 24 sigldi Gullfoss af stað til
Evrópu. Það var glatt á hjalla um
borð. Sagðar voru sjóræningjasög-
ur, og var tilefnið það, að heyrzt
hafði um rán á Miðjarðarhafinu.
Eg gekk upp á efra þilfar og
horfði á spegilslétt, dimmt hafið.
Við um borð berumst óðfluga út
í ný ævintýri. Eg fer að hugsa um
Sikiley, sem hefur verið kölluð
perla Miðjarðarhafsins, þar sem
stigamenn höfðu vaðið uppi og
blóðhefndir höfðu verið algengar,
þar sem landslag og gróðurfar er
sagt dásamlegt.
Við stefnum á Sikiley.
Siéfús Hallérímsson.
20 ára afmæli Zion
Annað kvöld (fimmtudag) kl.
8.30 e. h. verður 20 ára afmælis
kristniboðshússins Zíon minnzt
með hátíðlegri samkomu. Efnis-
skráin verður fjölbreytt: upplest-
ur, tvísöngur, orgelsóló, kaffi-
veitingar o. fl. Ólafur Ólafsson,
kristniboði, stjórnar samkomunni.
Aðgangur er ókeypis, kaffið einn-
ig, en tekð verður á móti gjöfum
til starfsins .Komið! Veitið ykkur
ánægjulega kvöldstund og styðj-
ið gott málefni.
Stjórn kristniboðsfél. kvenna.
upp á hæð, éðá hól. Tók eg á rás
' Ó'J t f l iI .x
LjC*> um daginn og yeginn
EPLIN.
Ég gekk niður bryggju, gjóstugt var
og gekk á með byljum hvössum.
Hvað haldið þið að ég hitti þar?
— Hlaða af eplakössum.
Hér er vetur og hér er kalt,
en hugleiðið sannleik þenna:
Böivað ekki sen baslið allt
er bara eplum að kenna.
Ættfaðir vor, er Adam hét,
— að því er herma bækur —
af fallegu epli flekast lét,
og fyrir það Eden-rækur.
Frá þeirri stund hefur Adams ætt
litlagans stigu troðið,
en epli ræktað og epli snætt
og cpli til sölu boðið.
Virðist þér ekki, vinur írdnn,
að viðsjált það megi ltalla,
að við skulum flytja eplin inn
og efna til syndafalla.
Ennþá er mönnum eplið kært,
þó ylli það gæfuspjöllum.
— Ætli þeir geti ekkert lært
af annarra skakkaföllum?
DVERGUR.
iKHKBKBKBKHKBKBKHKHKHKHKKBKBKKHKBKHKHKKHKBKHKBKH*