Dagur - 20.11.1957, Side 1

Fylgist með því, sem gerist
hér í kringum okkur.
Kaupið Dag. — Sími 1166.
AGU
DAGUR
kemur næst út miðviku-
daginn 27. nóvember.
XXXX. árg.
Akureyri, miðvikudaginn 20. nóvembcr 1957
55. tbl.
Hus Sameinuðu þ jóðanna í Ncw York

■ !á>
TOGARARNIR
Sléttbakur seldi í Englandi í
gær, rúml. 2000 kit, fyrir 0911
pund.
Kaldbakur er nýfarinn á veið-
ar, seldi afla sinn í Englandi
fyrra mánudag, 127 tonn, fyrir
rúmlega 11 þús. pund.
Harðbakur fór á veiðar síðastl.
laugardag.
Svalbakur er á leið til Þýzka-
lands.
Jörundur seldi í Grimsby 13.
þ. rn. Aflinn var 2022 kit og
söluverð 9176 pund. Togarinn fór
á veiðar í gær og mun fara aðra
söluferð út, ef leyfi fæst.
Ákfærir vegir eru 9500 kílóm.
Þ jóðvegir lengjast árlega og brýr eru byggðar
Þann 24. október í ár var haldið hátíðlegt 11 ára afmæli Sameinuðil | Bátur til Olafsfjarðar
þjóðanna, en ákvörðun um húsbyggingar S. Þ. í Neru York voru f fyn.. yiku kom tiJ ólafsfjarð-
teknar fyrir 10 árum. ar nýr bátur frá Dailmörku.
Heitir liann Þorleifur Rögn-
valdsson og eru einkennisstafir
hans ÓF—3G. Báturinn er 64
iestir að stærð með 280—310
hestaíla Alfa dieselvél.
Ganghraði í reynsluferð var
10,5 míla, en á heimleiðinni var
meðalhraðinn 9 mílur. Báturinn
er smíðaður í Friðrikshöfn og er
útbúinn öllum nýtízku tækjum,
svo sem ratsjá, asdic-mæli svo og
rafmagnsútbúnaði.
Báturinn er hinn vandaðasti.
Veður var hið bezta alla leiðina
og gekk heimferðin að óskum. —
í vetur verður báturinn gerður
út frá Keflavík á línuveiðar.
Eigendur eru Sigvaldi Þorleifs-
son, útgerðarmaður ,og Jón Sig-
pálsson, skipstjóri, sem er með
bátinn.
Margir erlendir ferðamenn eru
furðu lostnir yfir íslenzku veg-
unum. Ekki fyrir það, hve þeir
eru mjóir og holóttir, heldur fyr-
ir það, hve þeir eru fullkomnir
og vegakerfið í heild mikið
þrekvirki hjá svo fámennri þjóð
í stóru og erfiðu landi.
Og víst er hlutur íslendinga
stór, hvað snertir vegagerðir og
brúarsmíðar, þegar stærð lands-
ins annrs vegar og fámennið hins
vegar er lagt til grundvallar í
samanburði við aðrar menning-
arþjóðir. Er gott að hafa þetta í
huga þegar talað er um steypta
og breiða' vegi víða erlendis og
smáum augum litið til heima-
landsins á þessum vettvangi.
Sigurður Jóhannsson vegamála-
stjóri hefur upplýst að saman-
lagðir þjóðvegir á íslandi séu nú
um það bil 9500 km. og að þeir
lengist árlega um 100—150 km.
Þó er kallað eftir fjölmörgum
nýjum vegum og hinir eldri
svara ekki kröfunum, sem hin
nýrri og stærri farartæki krefj-
ast. Gömlu vegirnir lækka árlega
af sliti og fletjast út, svo að ræs-
in eru eins og illa gerðir hlutir
og víða hættulega stutt og ná
ekki gegnum veginn.
Samfélagið lagði um 75 millj.
króna til vega og brúa samanlagt
á þessu ári og er það geysileg
upphæð til þessarar greinar sam-
gangnanna einna.
Fyrir fé á fjárlögum hafa verið
byggðar á árinu 44 brýr af ýms-
um stærðum og tvær stórbrýr.
En stýrbi'ýrnar eru yfir Jökulsá
í Axarfirði og Hvítá hjá Iðu.
Enn eru stór átök framundan í
samgöngumálum á landi. Sjálft
vegaviðhaldið er mjög dýrt, mik
ið af þeim vegum, sem akfærir
eru taldir, þurfa stórra endur-
bóta við, margir fjallvegir eru
ekki akfærir og ár og lækir
eru enn farartálmi í öllum sýsl-
um.
En vegirnir eru lífæðar hinna
dreifðu byggða og landsins alls
og til þeirra verður að verja ríf-
legum hluta af sameiginlegu fé
landsmanna um mörg ókomin ár.
Enn veiðist smásíld á Eyjafirði
Yfir 5000 mál síldar til Krossanesverksmiðju
Krossanesverksmiðjan hafði í
gær tekið á móti 5100 málum
smásíldar, og höfðu þá síldveið-
arnar staðið rúma viku. Skipin
hafa lagt upp sem hér segir:
Úthald Kristjáns Jónssonar 1454
mál.
Snæfell 1150 mál.
Garðar 582 mál.
Gylfi I 523 mál.
Súlan 86 mál.
Gylíi II 236 mál.
Kópur 832 mál.
Gunnar 98 mál.
Gunnólfur Ólafsfirði 98 mál.
Fitumagn síldarinnar er tæp-
lega 14% og er unnið lýsi og mjöl
úr aflanum, hinar beztu vörur.
Lóðað hefur verið á mikilli
síld á Eyjafirði innanverðum og
vona menn að afli glæðist á ný.
Smásíldarveiði hefur verið hér
undanfarin haust og kærkomin
á Akureyri varðveita
ningu Jóns Sveinssonar
Noima-bús, bernskubeimili hins víðfræga rit-
höfundar, opnað með hátíðlegri viðhöfn
Jón Sveinsson er víðfrægastur
allra íslenzkra rithöfunda, en var
komin á efri ár þegar hann hóf
rithöfundarferil sinn fyrir al-
vöru og löngu þekkt skáld meðal
stórþjóða álfunnar þegar fyrstu
bækur hans komu í íslenzkri
þýðingu og þjóðin uppgötvaði
þennan merka landa sinn. Tæp-
lega hefur hann ennþá hlotið
fulla viðurkenningu hér heima,
jafnvel ekki hér við Eyjafjörð, á
bernskustöðvunum. Til Eyjafjarð
ar og Akureyrar sækir hann þó
yrkisefni sín og heim til sín í
Pálshús hraðaði hann ferð sinni,
er hann kom hingað til lands ár-
ið 1930, og segir síðan frá þeirri
stundu á eftirminnilegan hátt.
Þá var gamla heimilið hans orðið
geymsluhús og mjög illa farið.
Á sunnudaginn var, á 100 ára
afmæli Jóns Sveinssonar, lögðu
margir borgarar leið sina inn í
bæ og heimsóttu æskuheimili
hans, gamla Pálshúsið í Fjörunni.
Þann dag var það opnað með
viðhöfn, sem Nonnahús, til minn-
ingar um hinn góða son héraðs-
ins og þjóðarinnar allrar. Þar
hefur húsakostur verið endur-
bættur í sínum upprunalega stíl
og komið fyrir myndum, munum
alls konar og bókasafni. Er þar
vistlegt og orkar á gesti eins og'
helgur staður.
Konur á Akureyri, innan
Zontafélagsskaparins, hafa unnið
merkilegt starf með opnun
Nonnahúss, sem hefur mikið
menningarlegt gildi. — Konur
gerðu Lystigarðinn á Akureyri.
Þar vex nú þroskamikill gróður.
-)■
*
s
*
*

Jónasarhátíð í vor
Davíð skáld mælti svo:
„Við skulum halda Jónasarhátíð í vor úti í Öxna-
dal. Skammdegið er ekki hans árstíð, hvað sem kirkju-
hækurnar segja. . . . Eg tel víst að margir vilji hafa for- ?
göngu um Jónasarhátíð: Ungmennafélög, bændsam- r
bönd, rithöfundar, kvenfélög, stúdentar. Allar sýslur og
Et baeir á Islandi ættu að eiga |>ar fulltrúa. liezt væri að sú
hátíð væri hafin um sólarupj>komu og lyki þegar sól rís
næsta dag. I>á getum við skrifað nafn Jónasar í döggina
og sungið kvæði hans, svo að Drangurinn skjálfi af
fögnuði.“
Þessi orð vill blaðið gera að sínum og hvetja til að
koma hugmyndinni í framkvæmtl.
Með Nonnahúsinu hefst hliðstætt
starf. Nonna bókmenntirnir eru
nýskógur á andlegum akri ís-
lendinga, sem konur vilja veita
betri vaxtarskilyrði og eiga þær
heiður af framtaki sínu.
f
a-ís!i<-©-Mií<-©-S«-<'©-Hs-<'©-Mií-^<^S'í*a-M&<>©<^<*©-S4i:-<-©<s!*-í-©-<--:ls<>©<s!H'
Eftir hádegi á laugardaginn, er
gestir höfðu komið sér fyrir í
hinum nýendurbættu húsa-
kynnum, sem hér eftir verða
kennd við Nonna, var sálmur
sunginn undir stjórn Jakobs
Tryggvasonar. Þá flutti íorstöðu-
kona Zontaklúbbsins, frú Ragn-
heiður Árnadóttir, ræðu, þar sem
hún meðal annars sagði fi’á því,
að árið 1948 hefðu Zontakonur
ákveðið að vinna að vai’ðveizlu
þessa húss, sem í dag væi’i vígt
og opnað. Þá flutti prófasturinn,
séra Sigurður Stefánsson, góða
í’æðu um skáldið og frú Gunn-
hildur Ryel sagði frá fram-
kvæmdum á staðnum, allt frá
því að frú Sigríður Davíðsdóttir
og Zóphonías yfirtollvörður á
Akui-eyri gáfu þetta hús, sem nú
er meira en hundi’að ára og þar
til síðasta gjöfin barst til þessar-
ar stofnunai’. En það var koffort,
fyi-rum eign Jóns Sveinssonai’,
fullt af bókum hans, sem Harald-
ur Hannesson hagfi’æðingur
færði Zontakonum þennan dag.
Akui’eyi’ai’bær og Menningar-
sjóður Kaupfélags Eyfirðinga
hafa styi’kt konurnar með nokkr-
um fjái’fi’amlögum.
Staðgengiil kaþólska biskups-
ins, séra Josep Hacking, flutti
ræðu og færði húsinu vígðan
kross að gjöf frá Hákoni Lofts-
syni, kaþólskum pi’esti á Akur-
eyri og ávai’p frá honum. En
hann gat ekki verið viðstaddur
sökum veikinda. Þá flutti Stein-
dór Steindói’sson ávai’p fyrir
hönd bæjai’stjói’nar og bæjarbúa.
En að því loknu var þjóðsöngur-
inn sunginn. Var athöfnin hátíð-
leg. Safnvöi’ður verður Kolbeinn
Ki’istinsson.
Nonnahúsið, Aðalsti’æti 54, er
með elztu húsum bæjai’ins. En
Aðalstræti 50, þar rétt hjá, er
annað gamalt hús, sem kennt er
við hinn mikla höfuðklei’k og
þjóðskáld, Matthías Jochumsson,
auk Sigurhæða. Vei’ður það enn
hlutverk kvenna að varðveita
annað þessai’a húsa í íninningu
Matthíasar?