Dagur - 07.10.1959, Blaðsíða 4

Dagur - 07.10.1959, Blaðsíða 4
D AGUR Miðvikudaginn 7. október 1959 Dagu.b Skrífstoiu i Háí»iarstr*ti 9(1 — Simi llöti «ITSTJÓ«!: £ R L í N G V K D A V í 1 > S S O N A tigH vu jR»<f( jiK i: JÓ\ S \ M l'íEl.SSOV' irgangurinn kesiar kr. 75;O0 MlaBio kemnr út á iiitðvikuílíjgum og íaugarttíSgnnvþcgar «tui stantia til GjaltUlagí er 1. júli PREN.TVEKK ÓÖÖS BJÖRNSSONAR H.F. Margir munu gefa aðvörun í haustkosningunum DAGUR HEFUR AÐUR BIRT' nokkraf tölur, sem sýna hvernig haustkosningarnar myndu fara í Norðurlandskjördæmi eystra ef fylgi flokkanna yrði óbreytt frá því í vor. Blöð andstæðinganna hafa gert úlfaþyt út af þessu, af því að þar kem- ur glöggt í Ijós, að Framsóknarflokkurinn þarf ekki að bæta við sig miklu atkvæðamagni til að koma fjórum mönnum á þing. En það liggur ljóst fyrir, að nái fjórir Framsóknarflokksmenn kosn- ingu, hlýtur annar hvor að falla, Magnús eða Bjorn. En hvor þeirra sem félli fyrir fjórða manni á lista Framsóknar, kæmist hann á þing þrátt fyrir það sem uppbótarmaður. En við það hlyti kjördæmið 1 þingmanni fleira. — Og með þessu móti hafa alþingiskjósendur það á valdi sínu að bæta sér upp það herfilega misrétti, að þetta kjördæmi var svift réttmætri þingmannatölu 'við. setningu laga um kjördæmabreytinguna. AUÐVITAÐ VEIT ENGINN með neinni vissu, hvernig atkvæði falla í haust. En eins og oft áður, velta menn síðustu kosningatölum fyrir sér og draga af þeim ályktanir. Yfirleitt gera menn ekki ráð fyrir stórfelldum breytingum á fylgi stjórn- málaflokkanna á fjórum mánuðum. En engum dettur þó í hug, að tölurnar frá 28. júní í vor verði alveg óbreyttar í haust. Það er engin gerbreyting þó að Sjálfstæðisflokkurinn, sem fékk rúmlega 2600 atkvæði í vor, tapi 185 atkvæðum og ekki heldur þótt Alþýðubandalagið, sem . hlaut um 1260 atkvæði, tapi 71 atky. Þessir flokkar hafa nefnilega sitt hvað á samvizkunni, sem kjósend- um er kunnugt. Sjálfstæðisflokkurinn lék marga fyrrverandi fylgismenn sína grátt í kjördæma- málinu. Hann neitaði að bera sérstaklega undir kjósendur, hvort þeir væru fylgjendur kjördæma byltingarinnar einnar út af fyrir sig. Bráðabirgða- lögin, sem stjórn hans stendur að og ber ábyrgð á, kom illa við marga. Kunnugir menn í Alþýðu- bandalaginu eru berir að makki við íhaldið í Reykjavík og hafa meira í huga af því tagi. Það væri líklegt, að margir Alþýðubandalagsmenn, sem vilja vinstri stjórn í landinu, hefðu fullanhug á, að koma aðvörun á framfæri í kosningunum nú í haust. Bráðabirgðalögin um verð á landbúnaðarvör- um ættu að vara menn við Sjálfstæðisflokknum eins og hættumerki á háskaleið. Sjálfstæðisflokk- urinn leikur þar tveimur skjöldum á blygðunar- lausari hátt en oftast áður. Sjálfur forsætisráð- herra hefur lýst því yfir, að Siálfstæðisflokknum hafi ekki aðeins verið kunnugt um bráðabirgða- lögin, áður en þau voru gefin út, heldur hafi ver- ið haft um þau svofellt samráð: Alþýðuflokks- stjórnin skyldi auðvitað gefa lögin út, Sjálfstæð- isflokkurinn mótmæla þeim heiftarlega, en styðja stjórnina eftir sem áður, og taka þannig á sig ábyrgðina. Allir sjá og skilja þennan loddaraleik. Bændur mótmæla og aðrar stéttir fordæma að- ferðina. KOSNINGARNAR í vor sýndu glögglega, að Framsóknarflokkurinn er vaxandi flokkur. Það er xneira en hægt að segja um hina flokkana. Með tilliti til alls þessa, væri sú breyting á kosninga- tölum, sem til þess þyrfti að fjórir Framsóknar- menn hljóti kosningu, hvorki stórfelld eða undarleg. Og hlut- aðeigendur verða auðvitað að sætta sig við, að allt þetta beri á góma þegar á annað borð er rætt um næstu kosningar. JÓNAS JÓNSSON FRA HRlFLU: Skáldavika á Akureyri Um verzlunarmannahelgina í sumar var mikið um gesti til Ak- ureyrar og Eyjaíjarðar, ekki sízt frá höfuðstaðnum. Var það þá auðséð, að Akureyri er að i'ærast í aukana sem ferðamannabær, eins og almennt hefur verið búízt vifi. Forstöðumenn verzlunarmanna- hátíðarinnar í Reykjavík höfðu að vonum mörg skemmtiatriði. Eitt af þeim var að láta nokkra snjalla leikara lesa kvæði Matthiasár ttm Skúla fógeta í útvarpið. Þessi upp- Jónas Jónsson frá Hriflu. lestttr var einhver bezt'i skemmti- þáttur þessara hátíðisdaga ' að því er útvarpið snertir. Kva'ði Matt- hiasar var vissuiega orð í tíma tal- að á þessum hátiðisdegi, enda frá- bærlega vel lesið. Nú er það þjóðkunnugt, að tvii áhiigamaiinalclög á Akurcyri háfa beitt sér fyrir að heiðra sérstaklega tvö þjóðskáld, sem tengd eru við bæinn. Annaö er Nonni, Eyfirð- ingur og Akureyringur. Hitt er Matthías jochumssori. Hann dvaldi síðari hhtta starfsævi sitinar á Ak- urcyri, sem skákl og prestur. Nonnafélagið hefur nú eignast luis skáldsins, og komið þar fyrir tiltöluiega fullkomnu minnínga- safni. Er talið að NonnafelagiÖ og menntamálaráð vinnt saman að því að láta gera vandaða styttu af skáldinu, og verði htin reist við lnis hans. Mauhíasarfélagið hefur fyrir sitt leyti fcst kaup á aðalhæð Matthíasarhússins, Sigurhæðum. og ætlar að eignast allt húsið til að geta eignast þar fullkomið Matthí- asarsafn, en það getur tekið nokk- ttrn tíma og er ekki um það að sakast. Vtða þarf aS koma við, en fylgi málsins er nú orðið mikið. Mattfriasarfélagið hefur á að skipa mörgum áhugamönnum bæði í Ak- ureyrarbæ og víðar. Þeir hafa á stðustu misserum veitt félaginu mikilsverðan stuðning. Akureyrar- -bær, ríkið og Kaupfélag Eyfirð- inga hafa tekið hér mannlega á málum og af skilningi, og mun meir á eftir fara. Þarí ekki að efast um, að innan fárra missera verða til á Akureyri tvö myndarieg minn- ingasöin um þessi góðfrægu þjóð- skáld. í þessu sambandi er gott að minnast þess, að þriðja þjóðskáld- ið, og það ástsælasta mcðal þjóð- arinnar, er nú búsett á Akttreyri, og býr í .sínu eigin ltúsi. Er nauð- synlegt að tryggja scr hús þess og innbú í tíma, því að með þ\í férfg- ist hið fullkomnasta minjasafn sem yfirleitt er hægt að hugsa scr. Nú er viðurkennt, að megintil- gangur slíkra minningasaflta. sé að auka skilning alþjóðar á skáld- skap þeirra og sígildum andlegum auði.í vcrkurn snillinganna. Verzl- unarmenn í Rcykjavík sótttt til Akureyrar skáldlcg áhrif til hátíða- halda. Þá kom mér til hugar, að aftur mætti ltiiggva i þann knc- rttnn. Það gxti komið til mála, að skáldafcliigin tvö á Akureyri og stuðningsmcnn þeirra efndu til skáldaviku á Akureyri, hvert sinn þegar mest er þar um gestakomu og sumarleyfishugur bxði t heima- möatium og aðkomufólki. Þá væri hugsanlegt að hafa í nokkur kvold vakningarviku í Matthíasarkirkju. Skáldavikunni yrði skipt jafnt milli Nonna og Matthíasar. Listamenn færu með valda kafla úr ljóðum þeirra og skáldritum. A[ miklu er að taka hjá báðum. Óhætt' er að fullyrða, að hægt væri að halda þessi skáldakvöld í heila öld, án þess að endurtaka efni úr arfleifð þeirra snillinganna. Eg vænti að á- hugamenn á Akureyri athugi, hvort þessi skáldavika gæti ekki orðið varanlegur merkisþáttur í menn- ingarlífi hins norðlenzka höfuð- staðar. ¦ Friðjon nær ekki kosningu, en verðor uppbóiarmaður Alþýðuflokkurinn er að reyna að telja mönnum trú um, að Friðjón Skarphéðinsson sé í baráttusæti. Samkvæmt kosn- ingatölu sl. vor hafði Alþýðu- flokkurinn ekki nema tvo þriðju hluta af því atkvæðamagni, sem þyrfti til að fá einn mann kjör- inn hér í kjördæminu. Kosning Friðjóns kemur því ekki til greina. Hins vegar gefa sömu kosningatölur til kynna, að Frið- jón sé öruggur í uppbótarsæti fyrir Alþýðuflokkinnn, og það eins þó að flokkurinn fengi allt að 160 atkvæðum færra en í vor. Ætla má, að þeir 160 kjósendur, sem hér er um að ræða, gætu, Friðjóni að skaðlausu kosið B- listann, lista Framsóknarfl, og þannig hjálpað til að fjölga þeim frambjóðendum, sem á þing fara úr kjördæminu. Má vera, að einhverjir þeirra manna minnist þess, að Framsóknar- menn á Akureyri komu Friðjóni á þing vorið 1956 og sýndu hon- um fullan trúnað. Kjósendur, sem fylgt hafa Alþýðuflokknum að málum, en eru hins vegar sannir íhalds- andstæðingar, munu einnig hug- leiða, hvort þeir vilja í raun og veru leggja fylgi flokks síns að fótum Sjálfstæðisflokksins. Ef þeir óska þess, geta þeir hrein- lega kosið íhaldið. Séu þeir hins vegar íhaldsandstæðingar, ætttu þeir að styðja þann stjórnmála- flokk, sem það telur höfuðand- stæðing sinn, Framsóknarflokk- ÞÁNKÁR OG ÞÝDINGAR NÝTT. Komnir eru á markað í Bandaríkjunum gluggar, sem hægt er að opna með því að styðja á hnapp og loka með því að kippa í snúru. Þverfetið kostar um 3 dollara. ADAMS FÆR ARF. John Adams, enski læknirinn, sem fyrir fáum árum var ákærður fyrir að hafa deytt sjúkling, sem hafði arfleitt hann, á eitri, hefur nú enn orðið um- talsefni í blöðum. Sök hans sannaðist ekki þá, en málareksturinn vakti heimsathygli. Nú hefur ógift kona í Eastbourne, en þar stundar Adams læknis- störf, arfleitt hann að 500 sterlingspundum. Konan var 90 ára. Ekki er þess getið, að málið þyki grunsamlegt. EKKI SAMÚÐ MEÐ NÝLENDUVELDUM. André Maulraux, franski kennslumálaráðherr- ann, var í haust á ferðalagi um Suður-Ameríku til þess að afla fylgis við Frakka í Alsírmálinu, en það reyndist ekki sérlega -létt, a. m. k. ekki meðal al- mennings. Er hann talaði í háskólanum í Chile, æptu stúdentarnir að honum og kölluðu sífellt: „Lengi lifi Alsir! Niður með ráðherramorðingj- ana!" Að lokum sprakk lítil sprengja í salnum, ogr. þá flýðu flestir áheyrendanna. . •. MARCEL PROUST. (1871—1922) fránskur rithöfundur. Marcel Proust sagði eitt sinn opinberlega, að rit- höfundur nokkur- væri sneiddur öllum hæfileikum andans. Maðurinn reiddist sem von var, og skoraði Proust á hólm, en Proust var líkamlega fremur veiklaður og manna ólíklegastur til afreka í bar- daga. . .... „En þér eigið auðvitað rétt á því að velja vopn- in," sagði hinn reiði maður, um leið og hann flutti Proust hólmgönguáskorunina. „Þá vel eg penna," sagði Proust og bætti við: „Þér getið litið á sjálfan yður sem dauðan, herra. CONRAD PINEUS. (1872—1935) sænskur matsmaður og listaverka- saf nari. Eitt sinn í veizlu kynnti húsfreyja hann fyrir frti Wennerholm og sagði um leið hreykin: „Hún er systir furstafrúar Bismarck " Pineus nefndi nafn sitt og bætti við: „Og systir mín heitir frú Waller." Pineus var nútímamaður á marga vegu, en held- ur þótti hann strangur og gamaldags í skoðunum á. siðferði og hegðun. Dag nokkurn gerði dóttir hans uppreist og sagði:: „Það slial eg bara segja þér, að eg trúlofa mig„ gifti mig og eignast börn þegar mér sýnist og eins; og mér sýnist!" „Ef þú lofar," sagði faðir hennar „að gera það t þessari röð, þá skal eg láta það afskiptalaust." KÓNGUR SKRIFAR KÓNGI. Þeir, sem heyra og lesa þær tilkynningar, sent fara á milli ríkja á þessari öld (sbr. mótmælaorð- sendingar íslendinga til Breta), hafa kannski gam- an af að heyra pistla, sem orðaðir eru hressilega. Hér kemur hluti af bréfi, sem Kristján 4. Dana- konungur (1577—1648) ritaði Karli 9. Svíaknungi:: Þétta ósæmilega og ósvífna bréf þitt hefur núi verið afhent oss af sendiboðanum. Vér getum fund- ið, hve hitinn í ágúst hefur haft óheppileg áhrif á heilann í þér. Þú segir, að vér höfum rofið Stettín- arfriðinn, en það er bláber lygi. Það er einnig lygi, að vér höfum unnið Kalmar með svikum. Þú ættir heldur að skammast þín fyrir að láta taka borgina þarna rétt við nefbroddinn á þér. Hvað hólmgöngu okkar viðvíkur, þá er hún óþörf, því að Guð hefur þegar fellt þig í duftið. Þú þarfnast nú aðeins lækn- is, sem getur haft umsjón með sjúkum heila. Þú ættir að skammast þín, gamli hálfviti, • að ráðast svona á heiðarlegan mann, en það hefurðu vafa- laust lært af gömlu þvottakerlingunum, sem ekki geta varið sig nema með kjaftinum. Christian Rex.

x

Dagur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagur
https://timarit.is/publication/256

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.