Dagur - 08.02.1961, Blaðsíða 4

Dagur - 08.02.1961, Blaðsíða 4
4 m ENN A DAGSKRA ALLIR þeir menn, sem nú sitja á Al- þingi íslendinga, fullvissuðu kjósend- ur sína um það, að aldrei myndu þeir, cða flokkar þeirra, hopa fyrir Bretum í landhelgisdeilunni eða fallast á npkkrar tilslakanir frá 12 ntílunuin, einum eða neimnn til handa. Lands- fundur Sjálfstæðisflokksins gaf svo- hljóðandi yfirlýsingu vorið 1959: „. .. að flokkurinn skorar á alla 1 s- lendinga að sýna einhug í landhelgis- málinu og láta ekki undan síga fyrir erlendu ofbeldi né sætta sig við minni landhelgi en nú hefur verið ákveðin, heldur sækja fram, þar til tryggður er yfirráðaréttur fslands yfir öllu landgrunninu." Þessi yfirlýsing var svo tekin upp í kosningastefnuskrá flokksins við síð ustu kosningar. Aðrir stjórnmála- flokkar háðu kosningabaráttuna und- ir svipuðum yfirlýsingum. Um þetta var ekki ágreiningur. En Sjálfstæðisflokkurinn tekur Iof- orð og yfirlýsingar ekki hátíðlega og sizt sín eigin loforð. Brátt tóku að berast af því fregnir, að forystumenn flokksins, ásamt Alþýðuflokknum, sem gegnir vinnukonuhlutverkinu á stjórnarheimilinu, sætu á svikráðum við málstað landsins og hygðust semja við Breta um nokkur fríðindi innan 12 milna markanna. Yfir samningaviðræðunum hvíldi þó mikil leynd. Hinsvegar hafði ríkisstjórnin tilkynnt, að hún gæfi Bretum upp all ar sakir fyrir nokkur hundruð land- helgisbrot og ofbeldisverk innan ís- lenzkra fiskveiðitakmarka og var þetta mikill ávinningur fyrir brezka Ijónið, sem þegar hafði náð allgóðu taki á bráð sinni. Hinum óbreyttu Sjálfstæðismönnum úti um land allt til mikils hróss, skiptu þeir ekki um skoðun í málinu yfirleitt, og hafði þó Bjarni Benediktsson og fleiri íhalds- forkólfar miklar yfirreiðar um landið og opnuðu hjarta sitt á klíkufundum, — töldu land og þjóð e. t. v. geta kom izt að góðum kjörum á nýjum vctt- vangi viðskipta, þar sem landhelgin yrði gerð að eins konar verzlunar- vÖru. Þessir forkólfar flokksins, svo sem sumir yngri þingmenn, tjáðu sig fylgjandi hiiftii nýju stefnu og svo sjálfum Bjarna Ben. í lífi og dauða, samanber Akureyrarfundinn. Það var ekki fyrr en í útvarpsum- ræðunum um Iandhelgismálið, að glöggt lá fyrir alþjóð, hvernig mál þessi stóðu. Fylgjendur stjórnarflokk anna höfðu fæstir lagt trúnað á svik foringja sinna fyrr en þeir heyrðu málflutning þeirra í útvarpinu. Þar stóðu þeir afhjúpaðir frammi fyrir al- þjóð. Nú er stjórnin tregari í samning-^ um en áður. Bretar eru nú farnir að láta ófriðlega og hafa hótanir í frammi ef ekki sé samið. Senn mun draga til tíðinda. íslenzka ríkisstjórn- in hefur rétt Bretum Utla fingurinn og gengið inn á, að núverandi land- helgi gæti verið til sölu ef vel væri boðið. Hún á því erfitt með að hafna áframhaldandi samningamakki. En vonandi fær hún það aðhald hér heima, að hún þori ekki að hampa lengur fjöreggi þjóðarinnar og fal- bjóða það einu .þjóðinni, sem ekki hefur virt íslenzka Iandhelgi. Q HEIMSÓKN TIL ÞURU í GARÐI (|R ERLENDUM BLÖÐUM ÞEGAR Þura í Garði átti sex- tugsafmæli, og síðan er áratug ur liðinn, var hún stödd hjá vinafólki í Reykjavík: Borgin var öll fánum prýdd. Sjálfur Eisenhower kom í heimsókn til höfuðborgarinnar og þar var mikið um dýrðir. En í þann mund er hinn mikli leiðtogi gekk í síðasta sinn úr Hvíta húsinu sem forseti Bandaríkj- anna og nýr forseti var settur í embætti, með þeim amerísk- asta gauragangi, sem tæknin hefur upp á að bjóða, lauk Þura sjöunda tug ævi sinnar og hóf göngu hins áttunda, og svo sem ekki þegjandi og hljóðalaust heldur. Útvarp og blöð minnt- ust hennar, 100 vinir hennar sendu henni skeyti og félög og einstaklingar héldu henni veizl ur miklar, auk þess sem hún tók sjálf á móti gestum í fleiri daga. Og það var einmitt einn slíkan dag, sem ég hringdi til hennar og bað um viðtal. En áð ur en ákvörðun hafði verið tek in, sagði hún: Bíddu á meðan ég kyssi hann Einar, hann er að koma inn úr dyrunum. Og ég beið í símanum. Svo ákváð- um við stund og stað heima hjá henni í Eyrarlandsvegi 31. Ég var að hugsa um það á leiðinni þangað uppeftir, hvort nokkur íslenzk kona myndi í lifenda lífi hafa verið meiri þjóð saga en Þura í Garði er þegar orðin. Og hún mun verða það, löngu eftir að hún hefur safnazt til feðra sinna. Snillisvör henn- ar, bæði í óbundnu og eink- um þó í bundnu máli, halda nafni hennar á lofti. Af þeim hafa þeir, sem ekki þekkja hana sjálfa, gart sér hugmyndir um höfundinn og búið sér til þjóðsöguna Þuru í Garði. Og víst er um það, að Þura er ekki öðrum lík. Svo heimsótti ég skáldkonuna á tiltekinni stundu uppi á Syðri brekkunni. Þura sat við skrifborð sitt í litlu íbúðinni sinni og úr eld- húsinu barst kaffiilmurinn, og hún tók mér vel. Oftast hafði ég séð þessa konu vinnuklædda í Lystigarðinum eða dúðaða ferðafötum, útitekna, úfna og önnum kafna. Nú var hún vel klædd, virðuleg í fasi og gerði nú hvort tveggja samtímis, að bera fram ágætar veitingar að gömlum og góðum sveitasið og láta gamminn geysa í heimi bókmennta, skáldskapar og lista. Hvað fékkstu marga kossa á afmælinu þínu? Mér fundust kossarnir sízt of margir. Ég get svarið, að ég. hef oft verið kysst miklu meira. Manstu síðustu vísuna þína? Nei, sem betur fer gleymi ég mörgum vísum mínum jafnóð- um. En með því síðasta krotaði ég á jólakort til Einars Árnason ar, vinar míns. Það var hann, sem var að koma inn úr dyr- unum, þegar þú hringdir um daginn. En vísurnar eru svona og eiga að minna á gamla daga okkar Einars: Á frosinni rúðu rós, á rúmstuðlinum kertaljós, lummur á diski og laufabrauð líka ket af feitum sauð. Svo voru okkar sveitajól, sungu allir Heims um ból. Friður á jörðu, fæddur er frelsari manna á jörðu hér. Þú hefur víst kveðist á vjð marga? Já, þeir eru orðnir margir. Ég hef ennþá gaman af því að kveðast á við karlmenn. Þar kennir nú margra grasa, segir Þura og brosir, já og er ekki allt fínlegt, En orðaleikir eru skemmtileg íþrótt. Nokkurn tíma skotin, á seinustu árum? Mér hefur gengið illa að skil- greina hvað það er, sem kallað er að vera skotin. Skotin, eru held ég, einkum fyrir fermingar stelpur, og maður er nú vaxinn upp úr fermingarkjólnum. En ég get hrifizt af fallegum karl- mönnum, eins og af fögru kvæði. En ég hefði ekki viljað eiga svo sem neina þá menn, sem ég hef þó orðið hrifin af. Og ekki öfunda ég blessaðar kerlingarnar af þssum körlum sínum. Svo er þó fyrir að þakka að ég hef átt andlega vináttu margra þeirra. í því efni geri ég engan greinarmun á giftum mönnum og ógiftum og fer ekki eftir neinum lögum. Af því vin fengi eru sprottnar margar góð ar minningar. Hvernig er að verða sjötug? Ekki finn ég nú neina stökk- breytingu við þau tímamót. En smám saman verður þó ævin önnur og viðhorfin breytast til margar hluta, þegar aldurinn færist yfir. Sjálfur gerir maður sér þess kannski ekki grein, nema við töluverða gegnumlýs- ingu á eigin persónu. Þó held ég, að yfirleitt verði fólk betra með aldrinum. Eigingirnin vík- ur og maður lærir að fyrirgefa mótgjörðir. Þetta finn ég á sjálfri mér. Ég var stundum beizk á fyrri árum. En ég finn, að hugurinn er mildari en áður. Hvað hefur ævi þín gefið þér fegurst? Tvennt er það einkum. Hið fyrra eru kynni mín af fjölda fólks úr öllum stéttum þjóðfé- lagsins. Það held ég að hafi ver ið mesta lán lífs míns. Ferðir mínar og persónuleg kynni við allt þetta fólk, gerði sjóndeildar hringinn víðari og jók skilning minn á mörgum sviðum. Hið síðara er náttúrufegurðin. Ég varð snemma hrifnæm á þá hluti. Oft var ég löngum stund- um alein úti á víðavangi og naut þess að eiga samfélag við sumarið, fuglasönginn, blómin og allt hið iðandi líf, kvöldsól- ina, já, og sólaruppkomuna, lit- brigði ljóss og skugga í vatni, fjöllum og láglendi. Hver er munurinn á æskufólki í Mývatnssveit fyrir 50 árum og æskufólki á Akureyri nú? Hyldýpi skilur þar á milli, segir skáldkonan. í mínu ung- dæmi var fólk nægjusamt og gladdist af litlu. Það þótti gott að fá tvær skemmtanir á vetri. Svo voru heimsóknir og ung- mennafélagsfundir. Þá voru ekki gerðar kröfur til að skemmta sér á hverjum degi. Allir vita hvernig þetta er nú. En það eru hinar ytri aðstæður, sem eru breyttar og breyta venj um fólks. Fólkið sjálft er auð- vitað alltaf sjálfu sér líkt. Ætli viS hefSum ekki brugSiS á leik í Mývatnssveit fyrir 50 árum, ef við hefðum haft fullar hend- ur fjár, eins og unga fólkið hef- ur haft á síðustu árum. Áður fyrr var meiri munur á ríkum og fátækum. Það þótti ekki við eigandi að fátækar stúlkur klæddu sig eins vel og dætur efnaðra óðalsbænda. í þá daga var erfiðara að vinna sig upp úr fátæktinni en nú er. Þá þótti sjálfsagður hlutur að elztu börnin hjálpuðu foreldrum sín- um, kauplaust, við það að ala upp yngri börnin. Ef þú ættir eina ósk? Ekki veit ég hvernig ég hefði svarað þessari spurningu á fyrri árum. Nú er það mín heitasta ósk að heimsfriður ríki í orðs- ins fyllstu merkingu. Oryggis- leysið og óttinn er hið voðaleg- asta í mannheiminum um þess- ar mundir. Fyrir sjálfa mig á ég heldur enga aðra ósk betri. Þú vinnur ennþá að ættfræði og skáldskap? Tæplega er nú hægt að kalla það því nafni. En þjóðleg fræði hafa alltaf verið lokkandi og svolítið á ég í fórum mínum af handritum, segir Þura og sýnir mé'r marga doðranta og suma stóra um ættfræði og margan annan fróðleik. Og þar er mörg vísan hnyttilega kveðin, bæði eftir hana og aðra. Þura segir: Það er eins með ættfræðina og hænganetin í Garði. Mér þótti gaman að greiða netin. Stund- um voru þau í einum hnút. En ef maður fann bein, raknaði kannski allt saman, nærri því af sjálfu sér, ef rétt var að far- ið. Þannig er það líka stundum í ættfræðinni, að vissir einstak- lingar, sem maður rekst á, greiða mikinn vanda. Ættfræð- in sýnir manni betur en nokkuð annað, hve ættardramb er mik- ill hégómi, eins og ættirnar eru krossaðar hver í aðra og bland- aðar sitt á hvað. Engin „fín" ætt er eiginlega til. Ýmsir hæfi leikar ganga að sjálfsögðu í erfðir og eru mismunandi hjá hinum ýmsu greinum ættanna. í minni ætt eru atorku bænd ur, vinnugefnir og fúsir á að kvænast og eiga börn. Sjöundi ættliður í beinan karllegg elzt nú upp í Garði og sýnir það að staðfesta er til í ættinni. Lengra -verður nú samtalið ekki rakið og þakka ég svörin. Þura Árnadóttir, eða Þura í Garði, vann 10 vor og einnig mörg haust við skógrækt Héð- ins Valdemarssonar á Höfða í Mývatnssveit með þeim glæsi- lega árangri, er þar gefur að líta. Hálfan annan vetur vann hún í heimavist Menntaskólans á Akureyri, ennfremur í Gróðr arstöðinni. En í 15 sumur vann hún í Lystigarðinum á Akur- eyri. Hún hefur átt heima á Ak ureyri síðan 1941. Ljóðabók hef ur hún gefið út, sem síðan var endurprentuð og aukin, enn- fremur Skútustaðaættina, og margt á hún í handriti, einsN og fyrr er sagt. En frægð sína á Þura að þakka hinum lands- frægu stökum, sem hún hefur kastað fram við ýmis tækifæri, eða að gefnu tilefni. Sjálf mun hún ekki meta þann skáldskap eins mikið og ýmsir aðrir. Hin aldna og stórbrotna skáldkona,' sem við fyrstu kynni virðíst hrjúf, tannhvöss nokkuð og mikilúðlegrer skör- ungur að allri gerð, hreinlynd, tilfinninganæm og laus við upp gerð. Og hún er hið mesta tryggðartröll. Yfir harða og fastmótaða andlitsdrætti og rúnaristur langrar ævi, bregður heiðríkja efri áranna birtu sinni.' ' MeS þökkum og beztu árn- aðaróskum. e. d# IMI.....IMMIMIM.......ll Einn a sjo [ Hauganesi, 6. febrúar. Hér hef- ur í vetur aðeins einn dekkbát- ur róið og er það Níels. Hann hefur aflað mjög vel og stund- um ekki þurft langt að sækja fiskinn. — í fljótu bragði virS- ist, aS fleiri hefðvr getað róið til fiskjar með góðum árangri. D Heiðurslaun útgefanda. Á afmælisdegi (stofndégi) ,Gyldendal Norsk Forlag" (Har ald Grieg) 2. janúar sl., heiðr- aði forlagið Þelamerkur-rithöf- undinn Tarjei Vesaas með 7500 króna árlegum launum héðan af til æviloka. Þorgeir er nú 63 ára, kvæntur skáldkonunni Halldísi Moren úr Þrysidölum, dóttur rithöfundarins Sven Mor en. Þáu eiga heima að Vinjum á Þelamörk. Góður dráttur. Fyrir skömmu fengu fiski- menn í Suður-Noregi allvænan drátt og óvæntan. Var það kassi allmikill, vafinn í segldúk, og svo þungur, að beita þurfti vindunni til að lyfta honum inn byrðis. Og þá var innihaldið ekki neitt óhræsi: 15 flöskur af ginni (genever), all margar flöskur af viskíi og konjakki, þrír spritt-brúsar, 4000 vind- lingar o. fl. Fengnum skiluðu fiskimenn- irnir til lögreglunnar í Krist- jánssandi, en hún kom honum til geymslu í tollskemmunni, meðan rannsókn færi fram. Heiðursskjal fyrir hundadráp. Skaut 7 hunda sama daginn. Víðar er rifizt um hunda en í Reykjavíkurblöðunum! — Er hér þó sjaldnast um þá hunda að ræða, sem tjóni valda á sauð fé og öðrum búpeningi. En það er altítt erlendis', þar sem laus- ir ganga stórir hundar, veiði- hundar og aðrir, og safnast oft saman og rása um haglendi bænda. Verða þeir títt eins og vargar og villidýr, er þeir sjá sauðfé og geitur, elta þau uppi og drepa og sprengja, og gera títt bæði tjón og usla, og eru enda réttindalausir og réttdræp ir, er svo ber undir. En erfið- lega gengur að fá bætur fyrir þessháttar tjón. í Björgvin í Noregi og ná- grenni er fjöldi hunda (600 skrá settir, og sennilega jafn margir óskráðir). Hafa hundar þessir oft valdið tjóni í búfjárhögum bænda, og eru því allmargir skotnir á ári hverju. 1 sumar sl. skaut t. d. sveitapiltur skammt frá Björgvin 7 slíka hunda sama daginn! Og fyrir það af- IMIIIIIIIIItllIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIII :M.....I.......Illl rek sæmdi Fjár- og geitarækt- arfélag fylkisins hann verðlaun um og heiðursskjali. Nú er unnið að því að stofna til „ábyrgSar-trygginga hunda", sem tjóni kunna aS valda, þann ig að tryggingafélagið greiði skaSabætur þeim, er fyrir tjóni verSa af hunda völdum. Attavilltar grágæsir. Svo virðist, sem grágæsirnar hafi mislesið almanakið víðar en hér heima í vetur. Þann 20. f. m. (janúar) sáust 8 grágæsir koma fljúgandi að sunnan og stefna í norðurátt, segir frétt frá Sogni í Noregi, og er talið einsdæmi í manna minnum. Vænta menn þar um slóðir, „að nú muni senn vora!" Skíðantót haldið í Hlíðarfjalli SKÍÐARÁÐ AKUREYRAR gekkst fyrir skíðamóti sl. sunnu dag. Keppni fór fram í Hlíðar- fjalli í bezta veðri. Keppendur vorp. margir, eða 42 alls. Urslit urðu þessi: Kvennaflokkur: Helga Hilmarsd. KA 97.1 sek. Anita Þórarinsd. KA 122,5 — 10 ára drengir og yngri. Jón Halldórsson KA 59,4 sek. Árni Óðinsson KA 73,9 — Sig. J. Sigurbj.son KA 77,7 — 11—12 ára drengir. Stefán Þorvaldss. KA 94,0 sek. Ragnar Ingólfss. KA 98,1 — Úlfar Ragnarss. KA 120,9 — 13—15 ára drengir: Reynir Brynjólfss. Þór 59,7 sek. Halld. Kristinss. ÍMA 79,2 —! Sig. Jakobsson KA 79,6 — A, B og C flokkur: Hákon Ólafsson ÍMA 49,1 sek.. ívar Sigmundss. KA 54,5 — Hörður Þorleifss. ÍMA 54,6 — Mótsstjóri var Ragnar Sig- tryggsson, en brautirnar lögðu Halldór Ólafsson og Sigtrygg- ur Sigtryggsson. Veður var hið fegursta og all margt bæjarbúa í fjallinu. Inn- réttingu skíðaskálans miðar all vel áfram og þykir matsalurinn, sem nú er unnið að, vera hinn vistlegasti. Heyrzt hefur, að skautamenn hafi í hyggju að ýta til sunnan við skálann og gera sér þar lítið æfingasvæði, og er það vel, þar sem aðstaða þeirra hefur verið hin erfiðasta til skautaiðkana. Ennfremur mun það án efa auka aðsókn að skálanum, ef þarna myndast að staða til æfinga í báðum þessum vetraríþróttagreinum. D B. G. HORFIR í SJÓNAUKANN ÖFUGAN I Diskó og Harald G. Haralds, sem skemmta á vegum | | skemmtiklúbbs K. R. A. að Hótel KEA næstkomandi laug- 1 | ardags- og sunnudagskvöld, er vinsælasta hljómsveit unga | | fólksins i Keykjavík. ^, | íll lltllllllllllllllllllltllHllllllllflllllltlllllllllllllllllllllllllllllllllllliiiiniiiiiiiiiiiiiliHiiiiiiiiiiiiniHiiiiinl,IIIMIII* HÉR FARA á eftir kaflar úr ræðu, sem Karl Kristjánsson hélt í Efrideild Alþingis 15. nóv. 5.1. við 1. umræðu um frum- varp Framsóknarmanna um að létta af Ræktunrasjóði og Bygg ingarsjóði sveitabæja erlendum lánum, sem gengisfellingin hafði á svipstundu hækkað um þríðjung. Umræðurnar höfðu staðið í nokkra daga og K. K., sem var framsögumaður, hafði Iokið þrem ræðum, sem framsögumað ur hefur rétt til, þegar Bjart- mar Guðmundsson, 10. lands- kjörinn , kvaddi sér hljóðs og flutti skrifaða ræðu og sneri máli sínu aðallega til K. K. Sú ræða var í meginatriðum birt í Morgunblaðinu. Forseti Efrideildar, sem er maður sanngjarn, leyfði K. K. að taka enn til máls. Svaraði K. K. Bjartmari um leið og hann ræddi þó fyrst og fremst mörg atriði úr ræðum, er landbúnað- arráðherra, Ingólfur Jónsson, og menntamálaráðherra fluttu. Af því að MorgunblaSiS flutti ræðu B. G., þykir Degi við eiga að flytja þá kafla úr svarræðu K. K., sem snertir hana: „Bændur hafa orðið fyrir ill- um búsifjum af völdum efna- hagsráðstafana hæstv. ríkis- stjórnar. Enginn þarf að furða sig á orðum bóndans, sem ég vitnaði í, þegar á þetta er litið (Það er hart að þurfa að lifa móðuharðindi af mannavöld- um). Sá maSur, sem er hrundiS í krap, mælir ekki blíSlega til þess, er hrindir honum. Bændastéttin lítur svo á, og er ekki ein um þaS, aS hæstv. rikistjórn hafi meS efnahags- ráSstöfunum sínum unniS ó- happaverk, aS vísu ekki vísvit- andi, og þaS hefur aldrei legiS í orSum mínum, en óviljandi, eins og þegar gefiS er inn skakkt meSal. „Þetta hefur leitt af sér lömun þjóSarlíkamans", sagSi formaður L. I. Ú. Hann skóf ekki utan af því og er þó Sjálfstæðismaður. Þá hefur annar Sjálfstæðisflokksmaður — eftir því sem blöð herma — kveðið ærið fast að orði, Jó- hann Pálsson úr Vestmannaeyj um. Hann kvað hafa sagt á fundi L. í. Ú.: „Ennþá hefur ekkert eitur verið framleitt í heiminum, sem orkar fljótar á meindýr en efnahagsmálapóli- tík ríkisstjórnarinnar verkar á. sjávarútveginn." Hann líkir að- gerðunum við bráðdrepandi eitur. Háttv. 10. landskj., Bjartmar Guðmundsson, var síSasti ræSu maSur á undan rhér. Ég hafSi gaman af þessari ræSu granna míns, þó að ég hefði getað unnt honum, vegna okkar fyrri kynna, að halda rökvísari ræðu og viðhorfasannari. Ræðan sýndi, að nokkuð hafði komið við hann það, sem ég hafði eft- ir bóndanum, sem var Þingey- ingur eins og við háttv. 10. landskjörinn (ég get sagt það nú) og ekki úr „þröngum dal" eins og háttv. 10. landskj. taldi að vera mundi, heldur úr Mý- vatnssveit. Við háttv. 10. landskj. höfum báðir alizt upp í sveit, og báðir veriS bændur. Eigum við báSir þarafleiðandi að hafar svipuð skilyrði til aS finna og sjá, hvað að bændum snýr. Um alllangt skeið var það líka svo að okkur greindi ekki — mér vitanlega — á í skoðunum í höfuðmálum héraðs og lands. Nú greinir okk ur á, svo mér veldur mikilli furðu. Og ég er ekki einn um það, að furða mig á afstöðu hátt virts 10. landskj., heldur veit ég ekki betur en sama furða hafi lostið granna okkar og samferðamenn á heimaslóðum yfirleitt. Hv. 10. landskj. virðist telja mjög viðunandi fyrir bændur, þær efnahagsaðgerðir, sem hæstv. ríkisstjórn hefur látið fram fara. Og hann sagði til sönnunar því, að ekki syrti aS bændum fyrir norSan, eSa þar væri um að ræða nokkur ösku- fallsáhrif frá ráðstöfunum stjórnarinnar, að í tveim stór- um hreppum, er hann nánar til greindi, hefðu fjárfestingarfram kvæmdir verið svipaðar í ár og árið áður. Nú hefur þessi háttv. þing- maður skilyrði til að vita og skilja, aS menn höfSu ákveSið sig til framkvæmda áður en efnahagsráðstafanirnar skullu yfir. Ekki voru þær boðaðar fyrirfram. Ekki voru þær boð- aðar í kosningunum haustiS áð ur! Ráðstafanirnar komu að mönnum óvörum eins og gos. En svo kemur líka annað til, sem háttv. þingmaður veit líka ákaflega vel — alveg eins vel og ég — að menn hafa lifað að meira eða minna leyti á verð lagi vinstri stjórnarinnar þetta ár, sem er að líða (1960), og verðlag hæstv. núverandi ríkis- stjórnar er fyrst fyrir alvöru aS leggjast með fullum þunga á landsmenn nú. Bændur í S.- Þingeyjarsýslu, á verzlunar- svæði Kaupfélags Þingeyinga, fengu miklar efnisvörur, meira að segja sumir mestan hluta efnisvara — sem þeir þurftu á að halda til fjárfestingarfram- kvæmda sinna, hjá kaupfélag- inu, með gamla verðinu. Það gerði þeim mögulegt aS halda áfram meS þaS, sem þeir höfðu ætlað að framkvæma. Þó hættu margir, sem áttu erfitt með að hætta. Það veit háttvirtur þing maðurinn. (Hér kom svo upp- talníng á aðilum í Aðaldæla- hreppi, sveit Bjartmars sjálfs,' sem hætt höfðu við áformaðar byggingar). Ef háttv. þingmaðurinn hefði sagt að hann hefði sannanir fyr ir því að næsta ár, árið 1961, yrðu framkvæmdir ekki minni en að undanförnu, þá hefði það verið innlegg til sönnunar fyrir því, að ekkert væri skylt með ástandi því, sem veriS er að leið'a yfir" landið og móðuharð- indum. En hann veit það ákaf- lega vel að fáir láta sér detta í hug nýjar framkvæmdir á næsta ári, að óbreyttu. Svo lam aður er þjóðarlíkaminn, eins og Sverrir Júlíusson, flokksbróðir hans, sagði á landsfundi LÍÚ. Svo sterkt og drepandi er eitr- ið, sem hinn Sjálfstæðismaður- inn á landsfundi LÍÚ talaði um. Og svo dimmt er fyrir augum, að vonum. Háttv. 10. landskj. steig í stól inn sem vandlætari yfir því, að ég hefði notað of sterka lýsingu. Ég skal játa, aS líking bóndans um móðuharSindin er sterk, en hún er rökrétt, og verðskulduS af því hve illa var í þaS mál tekiS, sem hér er til umræðu. Ég hefSi aldrei hreyft henni, ef málinu hefSi verið vel tekið. Við Framsóknarmenn höfum ekki hafið ertingar í þessu máli, eins og háttv. 10. landskj. gaf i skyn. Það eru þeir, sem hafa talað af hálfu ríkisstjórnarinn- ar, sem hafa kallað fram sterk orð. Og hvað segir svo háttv. 10. landskj. um líkingar Sjálf- stæðisflokksins á fundi L.Í.Ú.? Og svo kom það nú fyrir, að háttv. vandlætaranum varð það sjálfum á, að nota eina sóða- legustu líkingu, sem íslenzk saga getur lagt til — likinguna við Axlar-Björn. Á því mátti heyra, að vandlætingin var upp gerð og ekkert annað, enda er ástæðulaust að vera með tæpi- tungu í þessu máli. Samlíking- ar eru notaðar til að gera það, sem um er rætt, skiljanlegra og auðsærra með samanburði. Ég hafði gaman af sumum samlíkingum háttv. 10. landskj. Hann vildi sýna með þeim bæði að hann hafi lesið sitt af hverju og komizt í snertingu við skáld gáfuna! En allt verður að vera í hófi ef vel á að takast. Hon- um varð það á, sem slíkum mönnum verður stundum á, að ofhlaða með tilvitnunum. Hon- um fór eins og eldabusku, sem lætur allt, sem hún nær hendi til, í pottinn í einu, hversu frá- leitt sem er, að það eígi suðu saman. Hemingur Ásláksson, Vel- lygni Björn, Þórarinn Nefj- ólfsson — allir voru þeir í ein- um graut. Hitt er samt enn verra, að hann virðist ekki skilja líkinguna um móðuharð- indin. Hann virðist alls ekki átta sig á því, að hún er óbein og aðeins um efnahagsaðgerð- irnar og afleiðingar þeirra. Hann tekur hann bókstaflega og telur hána alls ekki standast, af því, eins og hann orðaði það, „sól skein með mesta móti í sumar", og ,,og haustið 1960 var dýrðarveSráttuhaust." Svo haldinn fer þessi háttv. þingmaður af trú á hæstvirta ríkisstjórn, að hann gerir ekki gremarmun á því sem kemur frá drottni sjálfum og henni. Líkingar eru, eins og ég sagði, sjónaukar á sinn hátt, til þess að gera það, sem horft er á stærra og skýrara. En það er um þær eins og sjónauka: Séu höfS á honum endaskipti, smækkar hann þaS, sem horft er á, og óskýrir þaS. Háttv. 10. landskj. virðist hafa orSiS fyrir því, að sjón- aukar hans hafi snúizt viS. Nú- verandi félagar hans hafa haft á þeim endaskipti í þessu máli og fleirum. ÞaS verðum viS sjálfsagt, gömlu grannarnir, aS sætta okkur viS. Við getum ekki að því gert. Hæstv. menntamálaráðherra (Gylfi Þ. Gíslason) hefur margt sagt í þessum umræðum, sem ber þess vott, að hann hefur ennþá ekki áttað sig á gildi landbúnaðarins fyrir þjóðina og hlutverki bóndans. Orð hans haf borið það með sér, að hann telur að þetta frumvarp feli í sér ofrausn við bændur og að yfirleitt sé þeim of mikill stuðn ingur veittur af þjóðfélaginu. Háttv. 10: landskj. lét vel yfir afstöðu hæstv. menntamálaráð- herra og taldi að hann hefSi talað málefnalega. Þegar trúin og kærleikurinn fara saman, er nú allt umborið á þeim bæ . . . ."

x

Dagur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagur
https://timarit.is/publication/256

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.