Dagur - 20.03.1971, Page 2

2
TÍÐINDi Presfafé
á.iwf «rr
ÚT er komið þriðja hefti þessa
rits. Það flytur efni um trú- og
kirkjumál í þessum landshluta,
prýtt teikningum af kirkjum,
er séra Bolli Gústafsson gerði.
Prestafélag Hólastiftis er 70
ára og af því tilefni birtir ritið
afmæliskveðju frá biskupi ís-
lands, herra Sigurbirni Einars-
syni, Pétur Þ. Ingjaldsson ritar
minningar um séra Friðrik
Friðriksson, minnzt er séra Sig
urðar Stefánssonar á Möðru-
völlum, í tilefni þess að hann
lét af störfum, sagt frá vígslu
séra Péturs Sigurgeirssonar og
ræða sú birt, er biskup íslands
flutti við það tækifæri, og enn-
fremur ræða hins nýja vígslu-
biskups. Séra Gísli Kolbeins
ritar hugleiðingu um rppruna
Nýja-testamenntisins og séra
Pétur Sigurgeirsson segir frá
alheimsþingi Lúterstrúar-
manna. Systir Unnur Halldórs-
dóttir skrifarr greinina Verið
gjörendur orðsins, minnzt er
látinna presta, birt prestatal og
séra Þórir Stephensen skrifar
um safnaðarheimili Sauðár-
krókskirkju, en séra Birgir
Snæbjörnsson greinina Safnað-
arráð. Aðrir greinarhöfundar
eru m. a. séra Jón Kr. ísfeld,
og Brynjólfur Sveinsson, Efsta-
landskoti.
Jón A. Jónsson húsvörður Út
vegsbankans á Akureyri er af-
greiðslumaður þessa kirkjulega
rits, svo og prestarnir. □
Togaraaflinn varð 79,850 fonn
Myndin tekin á æfingu.
NEMENDUR MENNTASKÓLANS Á AKUREYRl
FRUMSÝNA NÆSTK. MIÐVIKUDAGSKVÖLD
LEIKFÉLAG M. A. mun á mið-
vikudagskvöld hefja sýningar á
leikritinu „Rómeó og Júlía“
eftir William Shakespeare.
Raunar ætti að vera óþarft að
kynna slíkan höfund sem
Shakespeare. Engu að síður
mun hér á eftir farið fáeinum
orðum um leikritið, höfundinn
og helztu einkenni verka þans
í þeirri von, að hjá einhverjum
kunni að vakna löngun til að
sjá og heyra þetta fræga verk,
sem nemen'dúr M. A. hafa sett
á svið með ærinni vinnu á und-
anförnum mánuðum.
William Shakespeare fæddist
árið 1564 í smábænum Strat-
ford við ána Avon. Það er á
sunnanverðu Englandi. Hann
ólst upp í fæðingarbæ sínum og
mun hafa hlotið lærdóm sinn í
menntaskólanum þar. Hann
fluttist til London, þegar hann
var nokkru innan við þrítugt
og freistaði gæfunnar sem leik-
ari. Honum varð vel ágengt,
starfaði við þekkt leikhús í
borginni, og þar kom, að hann
tók sjálfur að fást við leikrita-
gerð. Einkum voru það gaman-
leikrit, sem hann samdi í fyrstu,
en síðar komu sorgarleikirnir
og leikrit, er fjölluðu um at-
burði úr sögu Bretlands. Hann
var afkastamikill höfundur.
Alls eru til eftir hann 37 leikrit
auk nokkurra kvæða. Fyrsta
heildarútgáfa á leikritum
Shakespeare‘s kom út árið 1623,
sjö árum eftir dauða hans.
„Rómeó og Júlía“ hefur að
líkindum verið frumraun Shake
speares í gerð sorgarleiks.
(Sennilega skrifað árið 1595).
Á næstu árum ritar hann svo
flelri gamanleiki ásamt nokkr-
um sögulegum leikritum, eink-
um þætti úr ævisögum þekktra
enskra konunga. Síðan snýr
hann sér aftur að sorgarleikj-
unum, og á fyrstu árunum eft-
ir 1600 verða til þekktustu verk
hans svo sem Hamlet, Macbeth,
Anton og Kleopatra og L-ér kon
ungur — hafa tvö hin síðast-
nefndu verið flutt í útvarpi
ekki alls fyrir löngu í þýðingu
Helga Hálfdánarsonár.
Um sorgarleiki Shakespeares
mætti mikið skriía, enda hafa
flest verk hans orðið bók-
menntafræðingum og gagnrýn-
endum efni í margar bækur og
þykkar. Hér er ekki vettvangur
til að gefa sig slíkum þönkum
á vald, en samt skulum við
staldra ögn og hugleiða örfá
atriði, er margir telja einkenna
leikrit Shakespeares öðrum
fremur, og þá kannske sér í lagi
sorgarleiki lians. E. t. v. mætti
segja, að víðsýni væri eitt meg-
ineinkenni á verkum Shake-
speares. Hann býr yfir undra-
verðri hæfni til að túlka fjöl-
breytni mannlegra viðhorfa og
tilfinninga — til að draga upp
fyrir okkur sannfærandi og
áhrifaríkar myndir af hugar-
heimi gerólíkra einstaklinga.
Hvort sem er á ferðinni kotkarl
eða konungur, tekst Shake-
speare ávallt að skapa hverjum
einstaklingi tungutak, viðhorf
og framkomu, er hæfa stétt
hans og uppruna, svo að ekki
finnast þar misfellur á, jafn-
íramt því sem hver persóna er
gædd skýrum einstaklingsein-
kennum. Eitt einasta leikrit
eftir Shakespeare getur sýnt
okkur ótrúlega fjölbreytni
mannlegs lífs og mannlegrar
hegðunar.
Einlyndi er vissulega ekki
einkenni Shakespeares sem rit-
höfundar, og jafnvel í sorgar-
leikjum hans kemur fram rík
kímnigáfa. Alvöruþunganum er
öðru hverju létt af áhorfend-
um; frani koina litríkar persón-
ur, sem skemmta okkur með
skringilegum og fyndnum orða-
tiltækjum. í Rómeó og Júlíu
hittum við fljótlega fyrir fólk af
þessu sauðahúsi, þar sem þau
eru Merkútíó og Fóstran.
Hnyttnum orðaleikjum bregður
víða fyrir. T. d. hefst Rómeó og
Júlía á skemmtilegum orða-
hnyppingum, sem koma áhorf-
andanum í gott skap, en eru
jafnframt að nokkru táknrænar
fyrir andrúmsloft það, sem rík-
ir í leikritinu — rótgróna óvild
fjölskyldnanna tveggja, er
koma mest við sögu.
Hæst rís þó málsnilíd Shake-
speares í samtölum elskend-
anria. Við kynnumst annars veg
ar alsælli ást þeirra, hins vegar
örvæntingú og ótta við það,
sem framtíðin kann að bera í
skauti sér. Þar skiptast á skin
og skúrir, bjartur dagur og nið-
dimm nótt. Jafnvel nafn
Rómeó fyllir Júlíu kvíða — það
minnir hana á hatur fjöl-
skyldna þeirra, sém á eftir að
verða svo örlagaríkt.
(Ljósmyndastofa Páls)
ðspeares
„O, nefn þið öðru nafni;
hvað binzt við nafn? Það
blóm, sem nefnt er rós
hefði jafn ljúfan ilm með
öðru nafni;
eins væri Rómeó, hvað svo
sem hann héti,
jafn kostum búinn, kær og
yndislegur.“
(þýð. Helga Hálfdánarsonar)
En saga þeirra Rómeós og
Júlíu skal ekki rakin nánar hér.
Sjón er sögu ríkari, og eins og
áður er getið, ætlar I.eikfélag
M. A. í næstu viku að gefa okk-
ur tækifæri til að kynnast
þessu ágæta verki.
(Framhald af blaðsíðu 4)
og stai-fsþjálíun hjúkrunarliðs.
í 3. gr. frumvarpsins segir, að
stefnt skuli að því að hagnýt
kennsla og starfsþjálfun geti
átt sér stað í sambandi við
sjúkrahúsið á Akureyri með
sérstöku tilliti til sérmenntunar
héraðslækna og aðstoðarfólks
þeirra.
Yrði þá um að ræða einskon-
ar háskóla á Akureyrri?
Nei, ekki er það nú. Hins veg
ar kynni þessi hugmynd að
leiða til háskóladeildar, sem
yrði þá á vegum Háskóla ís-
lands. Ef þessi hugmynd yrði
að veruleika, yrði jafnframt að
stofna sérstakt kennaracmb-
ætti, líklega fleiri en eitt. En
það, sem við höfum þarna í
huga, er sérþjálfun héraðs-
lækna og aðstoðarfólks þeirra.
Ber að skoða þessa tillögu,
sem einhverskonar vantraust á
læknisfræðikennsluna í land-
inu?
Vantraust er stórt orð, en eitt
er víst, að sú starfsþjálfun, sem
fram fer í læknadeildinni, virð-
ist ékki verka hvetjandi á nem-
endur um að takast á við ýmis
þau yCrkefni, sem brýnust eru
í heilbrigðismálum, s. s. eins og
það að sinria kéraðsiæknisstörf-
um. Ég er þeirrar skoðunar, áð
taka eigi ÍæknisffæðiÍcenhsÍuna
til ýtarlegrar endurskoðunar og
setja sér skýr og ákveðin mark-
mið í því sambandi. Ég held, að
það sé hoÍlt fyrir alla aðila, að
menn geri sér skýra grein fyrir,
hver sé tilgangurinn með því
að halda uppi læknakennslu í
landinu. í því sambandi kemur
sjálfsagt margt til greina. En
eitt sjónarmið má ekki gleym-
ast. Öll sérfræðikennsla, sem
ÁRIÐ 1970 var fjöldi íslenzkra
togara hinn sami og áður eða
22 talsins. Samkvæmt upplýs-
ingum Fiskifélags íslands nam
afli togaraflotans á árinu 1970
samtals 79.850 tonnum á móti
84.100 tonnum árið 1969.
Um þetta o. fl. segir Loftur
Bjarnason í Ægi:
Af heildaraflanum voru
19.170 tonn karfi á móti 21.935
tonnum árið áður. Af því magni
var 14.200 tonnum landað
heima á móti 18.500 tonnum
1969. Hins vegar nam allur sá
afli, sem landað var heima
45.300 tonnum á móti 51.850
tonnum árið 1969. Á sama hátt
nam aukning landana erlendis
um 3.060 tonnum, voru 34.550
tonn á móti 31.490 tonnum árið
1969. Allar þessar tölur eru mið
aðar við óslægðan fisk. En hér
á eftir, þegar rætt verður um
kostuð er af almannafé, hvort
sem það er á sviði læknisfræði
eða öðrum sviðum, hefur þann
megintilgang að tryggja þjóð-
ínni tiltekna nauðsynjaþjón-
ustu. íslendingar reka lækna-
deild í háskóla sínum fyrst og
fremst til þess að tryggja það,
að tiltækir séu hæfir menn til
að gegna læknisstörfum meðal
fólksins í landinu. Mjög fer því
fjarri, að þessu markmiði hafi
verið náð. Að verulegu leyti má
skrifa læknaskortinn á kostnað
starfsþjálfunar og undirbún-
ingsmenntunar lækna. Þess
vegna á að endurskoða lækna-
námið og skipuleggja margt á
því sviði upp á nýtt. Það þarf
sérstaklega að auka veg héraðs-
læknisstarfanna og hinna al-
mennu læknisstarfa, m. a. með
sérstakri þjálfun stúdenta í því
sambandi. Við flutningsmenn
frumvarpsins um nýtt sjúkra-
hús á Akureyri viljum stefna
að því að koma upp einskonar
héraðslæknadeild við sjúkra-
húsið á Akureyri, einnig að þar
verði þjálfað ýmiskonar aðstoð-
arfólk héraðslækna, sem mjög
yrði til þess að létta læknum
störfin og aUka öryggi í heil-
brigðisþjónusturini.
Nokkuð fleira, sem þú vildir
taka fram, Ingvar?
Aðeins það, að ég tel nauðsyn
legt, að sjúkrahúsmálið fái sem
fyrst framgang. Við þingmenn
Framsóknarflokksins höfum
með flutningi frumvarpsins m.
a. viljað leggja áherzlu á mikil-
vægi málsins með því að kynna
það fyrir þingheimi og alþjóð.
Vona ég, að það hafi þegar
borið nokkurn árangur, segir
Ingvar Gislason að lokum, og
þakkar blaðið viðtalið. □
«1
ísfisksölur erlendis, er magn
fisksins miðað við slægðan fisk
með haus, nema karfa, sem
ætíð er óslægður. |
Verðlag á ísfiskmörkuðunum
í Bretlandi og Þýzkalandi var
að meðaltali hærra á sl. ári en
1969. En það í sjálfu sér skýrir
þó ekki auknar sölur togaranna
erlendis, þar sem allur tilkostn-
aður þar hefir jafnframt hækk-
að. Þannig leiddu verkföllin
innanlands á sl. sumri til þess,
að mörgum togaraförmum var
landað erlendis, sem ella hefði
verið landað hér á landi. Verk-
föllin náðu til allra löndunar-
hafna togaranna hér.
Á árinu 1970 fóru togararnir
alls 182 söluferðir með ísfisk til
Bretlands og Þýzkalands (157
ferðir 1969) og seldu þar 27.535
tonn (26.060 tonn Í969) fyrir
559.4 millj. króná (453.5 millj.
kr. 1969). Var meðalverðið kr.
20.32 hvert kg. (kr. 17.40 hvert
kg. 1969).
Til Bretlands fóru togararnir
45 söluferðir með 7.044.0 tonn
(8.519.7 tonn árið 1969), sem
seld voru fyrir 134.7 millj. kr.,
og reyndist meðalverðið kr.
19.12 hvert kg. (kr. 15.95 hvert
kg. 1969), og til Þýzkalands
fóru togararnir 137 söluferðir
með 20.480.8 tonn (17.540.7 tonn
1969), sem seld voru fyrir 424.7
millj. kr. og reyndist meðal-
verðið kr. 20.73 hvert kg. (kr.
18.10 hvert kg. 1969. Hér ber
þess þó að gæta, að síðla árs
1969 var gengi vesturþýzka
marksins hækkað. um 8.5% og
ef meðalverðlag ársins 1969
hefði verið reiknað á hinu nýja
gengi, hefði það verið kr. 18.92
hvert kg.). □
Fyrir fermiiigar-
stúlkuna:
Hvítír HANZKAR
Hvítir VASA-
KLÚTAR
Ilvítar SLÆÐUR
Hvitar SOKKA-
BUXUR
(myriztraðar)
VERZLUNIN DRÍFA
Sími 1-15-21.
GÓÐ AUGLÝSING -
GEFUR GÓÐAN ARÐ
(R. K.)
- Fullkomið sjúkrahús á Akureyri þolir ekki bið