Dagur - 23.11.1982, Síða 7

Dagur - 23.11.1982, Síða 7
Tækin geymd á háaloftinu En hvað varð þess valdandi að þessir menn og fleiri höfðu for- göngu um að stofnuð yrði björg- urnarsveit á Akureyri? Ástæð- una má rekja til Geysisslyssins árið 1950. Pað var Kristinn Jóns- son sem undirbjó förina frá Akur- eyri upp á Vatnajökul fyrir hönd Flugmálastjórnarinnar, en farar- stjóri og foringi leiðangursmanna var Þorsteinn Þorsteinsson, en Tryggvi sonur hans var leiðsögu- maður eftir að kom á jökulinn. „Stofnfundurinn var haldinn í sal Barnaskóla Akureyrar og lengi vel voru tæki sveitarinnar, eða öllu heldur það litla sem hún átti, geymt á háaloftinuí skól- anum. Það var árið 1960 sem sveitin eignaðist fyrstu bílana, sem voru Dodge Wipon frá Varn- arliðinu á Keflavíkurvelli sem seldi sveitinni einnig snjóbíl um svipað leyti,“ sagði Gísli Kr. Lór- enzson, formaður sveitarinnar þegar hann rifjaði upp fyrstu spor hennar í samtali við Dag. Flugbjörgunarsveitin fékk leigt húsnæði hjá Kristjáni Kristjáns- syni á BSÁ á svipuðum tíma og umræddir bílar komu til Akureyr- ar. Árið 1964 festi sveitin kaup á því sem var nr. 55 b við Strand- götu. Gísli sagði að Kristján hefði verið sveitinni ákafléga hliðhollur og hann leigði henni húsnæðið fyrir lítinn pening allt fram að þeim tíma að Flugbjörgunarsveit- in keypti af honum eignina. „Þarna hefst í rauninni nýr kafli í sögu sveitarinnar," segir Gísli, „en nú fóru félagarnir að gera upp bílana. Þar voru fremstir Bragi heitinn Svanlaugsson, frændi hans Svanlaugur Ólafsson og Gunnar Jóhannsson. Þeir unnu þá allir á BSA. Þeir tóku annan bílinn, sem er enn í eigu sveitar- innar og er af mörgum talinn besti bíllinn enda fer hann mest, og byggðu yfir hann og gerðu upp. Þetta er ákaflega góður bíll.“ Endurnýjun fj arskiptabúnaðar Auðvitað hefur Flugbjörgunar- sveitin alltaf öðru hvoru átt í fjár- hagsvanda en þrátt fyrir það festi hún t.d. kaup á nýjum Rússajeppa árið 1970 og félagar í sveitinni innréttuðu bílinn. En þeir létu ekki staðar numið - fjórum árum síðar bættist nýr snjóbíll við í flota sveitarinnar og sex ár liðu þar til enn fullkomnari og betri snjóbíll stóð á hlaðinu í Galtalæk. Sömuleiðis var keyptur nýr fjallabíll með drifi á öllum hjólum. Um þessarmundirer unnið við að innrétta hann. Af þessari upptalningu - þó ófullkomin sé - má sjá að Flugbjörgunar sveitin á Akurevri er vel búin tækjum enda er þeim vel viöhaldið af hæfum mönnum. Gísli sagði að núverandi fjar- skiptabúnaður væri fremur léleg- ur. „En við erum þessa dagana að leysa það mál. Innan skamms mun sveitin fá ný tæki sem kosta tvö til þrjú hundruð þúsund. Það koma nýjar stöðvar í bílana og ný móðurstöð, en auk þess fáum við stöðvar fyrir ieitarflokka. Við stefnum að því að endurnýjun fjarskiptabúnaðar verði lokið á næsta ári,“ sagði Gísli og bætti því við að forráðamenn félagsins hefðu dregið að endurnýja bún- aðinn þar til nú af tveimur ástæð- um. Sú fyrri er fjárhagslegs eðlis „Við áttum ekki til næga pen- inga,“ sagði Gísli, „hins vegar hefur mönnum ekki borið saman um hvað væri best að kaupa og hvaða leið björgunarsveitirnar ættu að fara þegar þær endurnýj- uðu sín tæki. Ég tel að við höfum hagnast á því að bíða því þau hafa lækkað mikið frá því að við fórum fyrst að hugleiða nýjan búnað af alvöru.“ Fjós varð að björgunar- og félagsmiðstöð Það var brotið blað í sögu sveitar- innar þegar hún eignaðist Galta- læk, sem eitt sinn þjónaði sem fjós. Galtalækur stendur upp í brekku gegnt flugvellinum og r kttftsr aScins kr. 10.00 til óranÁ'la. Akw«yr», 2L wjptRmber 1850 99 GEYSIS” AF VATNAJ0KLI Sameiglnlegur leiðangur Akureyringa og Reykvíkinga gekk lengri skíðadagleið á jöklin- um en áður hefur ver- ið farin á jöklum á íslandi LeiSaagxur sWpulagður á 2 ktst, Fréttin uiji aft tleyjtii varri fundinn ng áiiöfníti •'t h'U, ft'w eir.s ag lojji yfir akur uin Ur »1. ntifnmliij' V;u Ju'ui sömt, var ht'ui ósrjðfrst {JugtlfrejÓ!? SvatiA v:ir skj<dfcji»íð. Akurryj.n- t:t/li»>, afí jcthwAi luífot ia)w«tUm<J vkV l!ug* vclar jj.r'í ,<‘r hingað vxkju, yuuMmli íiöttiua {»<■*{■ at. I' jiildi uiauna safua6i.*,t sjrtiati við *knfM«ítu J'iugféUg ÍsjiMás, til }>r« :tð Jeitá fFu }«.»r vat liiill imú ril aft svara sputuínguit) ímviiinn.i fvt'jarnunft.i. l»ut v;u }icgar hytjaö að skíj>til<*ggj.t Ícii'ÁuguT {i.inft, scrti hjargaðí iUuitn Orytis ;«[ jokiítnifn tvrímui dogimt ii&n. kotn :í >kritVlofn fki^fcjagsiit.y uiu scx fcytið ú ift.ituí- (Jygskvöldið, var skjpuutgrtifig Id&mgtmíftS þt'g- ,iy Jiatíft <% þrcmur ttluntium tUMtt voru JofV.utg uruuctm áJetð iil jöknisim ;S bifrriðutn. m«*ð a!f- a» nauffcynJegan útbihiað mcftifciðís. Vat ctigtuu ífnta evu tiJ únýtís cftíi að ukvcðið v:«r ;«15 fr< i«,i {>cí,s j<V í»kit :«Á jökúlrbtidimii fivAin gnng.i Á iökulínti. i’úð var Krhíinn fúmsott, triimkvirutdastjóri MuiífclagJÍnv hér;i st iðnum, se»»i undirbjú föriua tirðan tyrir höftd ilugift.'»i.istjutuartntur, ert iar> amjúri og foiingt fi'ifiangwi'Mnaníia var |.*út ;«kvt'ði n n Þoratcín n Þo txteiMsan, fs;»m i, v.ctft<í;i* sijörí Feiðafci.igv Akutfymt, ktuinur li'nVut;i.«öur og {wulkuftftugur í tVbyggrtftnt, t'cg..r cg kftin & ) u-'bHagxskriístntuna su'ú j .íðsiclna K.ti.u jrs «»g Kusu'im v«.»u fi.rsi. t'urstrinu var þcss tús að veíui h:i<5angritiun« tnr*t<3ðu Itann lagðt og ;í ráfVjn uro |>aA, hvctvu fjolmcnmtr J>anti jvkvldi verftí og tíi hvcna skykli lcitað'. Jtman fítiiiar Hundar vat tisti yfír leiðangunjtienrt tilbúinn. jeppábtíteiðar ráftnar itl íciðariamtr <^> faiat túni ('Framlftikl á 2. $íftu>. Millilandaílugvélm Geysir, á íeið frá lwctmthaw fil £eykjavikur, týndist fimmtudags- kvöldið 14. septsmber s. L, við suðausturströnd íslands, eða á suðcmsturhálendi landsins, að þvi er talið var. Var vélarinnar leitað úr lofti, á sjó og lcradi, fösiudag, laugardag, sunnu- dag og mánudag, en síðdegis þann dag fannst flakið á norðvesturhluta Vatnajökuls, og var áhöfnin á líii. Hafði henni iekizt að senda neyðarskeyti, sem leiddí til þess, að flakið fannst. Sama dag var gerður út björgunarfeiðangur héðan frá Akureyri, og ráðstafanír til þess að koma flugvéf á jöIaUinn tii þess aS Bjarga .áhöfninaL - Bítstjóri Dags var raeð hjáfparleíð- angri þoi’n, r~?v, héðan lagði upp. Verður hér á eftjr sögð saga þessa lelðangurs, - saga tvoggjc*. daga á öræfum íslands, sem seint raunu líða úr minni þeirra, sem þá lifðu. Myndina tók Kdvard SiqutgekAzon viS íktidð aí CJeySÍ s. J. mlö'nkuáaq. Kcnledófté' flugberaa. GuSmundur Sivemen loffcd ^Haaafraeðln-attr. BoUi <>g bagtínaur Sletónmton %■ ÖugmoSur. fxct viiwtri! lasflqcitStxt Gísli Kr. Lórenzson. ■ «*• þaðan sést vel yfir næsta nágrenni og út fjörðinn. Um áramótin 1975-76 fóru fram skipti á Strand- götu 55b og Galtalæk. Galtalæk- ur var í eigu Akureyrarbæjar. „Fjósið hafði staðið autt í eitt ár þegar einn félaginn fékk þá flugu í höfuðið að réttast væri að við reyndum að komast yfir það. Okkur tókst það og um leið hófst endurbygging fjóssins sem stend- ur reyndar enn. Við höfum varið háum fjárupphæðum til endur- bóta og félagsmenn hafa unnið þúsundir og aftur þúsundir vinnu- stunda til að koma því í endanlegt horf. Að sjálfsögðu hafa þeir unn- ið endurgjaldslaust við Galtalæk. Og við höfum uppskorið árangur erfiðsins. í dag eigum við mjög fuilkomna björgunar- og félags- miðstöð sem hvaða björgunar- sveit sem er gæti verið fullsæmd af. Auðvitað er mikið eftir óunn- ið. Nú er unnið við að ljúka við bifreiðageymsluna og jafnhliða erum við að vinna við geymslu fyrir vélsleða. í þessar* geymslu munu félagsmenn geta geymt og gert við sleðana sína, en sveitin mun líka hafa möguleika á að fá þá lánaða ef mikið Iiggur við.“ Gísli svaraði því játandi þegar spurt var hvort öll fjósalykt væri horfin úr Galtalæk en hún var römm í kjallaranum eins og vera ber í haughúsi. „í þessu húsi fer fram öll sú starfsemi sem er á okk- ar vegum. Þarna eru t.d. fræðslu- kvöld og fundir og við getum unn- ið þarna að viðhaldi tækja.“ Gífurlegur kostnaður mikil útgjöld Flugbjörgunarsveitin hefur farið í marga og stranga leiðangra um hálendi íslands. Gísli sagði að ef Geysisslysið væri undanskilið mætti segja að tveir atburðir væru e.t.v. minnisstæðastir. í fyrsta lagi væri það leitin að flugvélinni sem fórst í Norðfjarðarflóa, en það mun vera einhver sú erfiðasta og lengsta leit sem félagar í Flug- björgunarsveitinni hafa nokkru sinni lent í. Hinn atburðurinn sem Gísli minntist á gerðist á s.l. ári. Það var leitin að flugvélinni sem fórst á Holtavörðuheiði. Leit að flugvél eða rjúpna- skyttu, svo dæmi séu tekin, getur kostað stórfé. Nægir þar að nefna bensínkostnað og slit á tækjum. Flugbjörgunarsveitin á Akureyri varð þrítug þann 22. nóvember. Eflaust finnst mörgum þetta vera síður en svo hár aldur en tilfellið er að hún hefur komið ótrú- lega mörgu í verk á þessum tíma. Margir jafnaldrar hennar gætu verið hreyknir efþeir ættu jafn sögulega braut að baki. Það er með öllu ómögulegt að segja hve mörgum tímum félagar sveitarinnar hafa varið til þess að aðstoða aðra, eða hve mörgum stundum þeir hafa eytt tii þess að byggja upp Galtaiæk, en svo heitirfé- lagsheimiiið og tækjageymslan gegnt flugvellinum. Félagar í Flugbjörgunarsveitinni hafa aldrei lagt það í vana sinn að tíunda unnin afrek - þvert á móti hafa þeir unnið sín störf í hljóði og er það vel. Fyrstu stjórn félagsins skipuðu þeir Kristinn Jónsson, starfsmaður Flugféiags íslands, SigurðurJón- asson, fulitrúi, Þorsteinn Þorsteinsson, gjaldkerí, Guðmundur Karí Pétursson, yfiriæknir og Karl Magn- ússon, járnsmiður. Tryggvi Þorsteinsson var ráðinn sveitarstjóri. Hvernig í ósköpunum fara fjárlítil samtök að greiða slík útgjöld? Gísli sagði að t.d. ríkið og Ákur- eyrarbær hefðu stutt við bakið á sveitinni og þó sérstaklega síðar- nefndi aðilinn. „Ég hygg að Akur- eyrarbær hafi aðstoðað okkur mun meir en mörg önnur bæjar- félög hafa gert við sínar sveitif.“ Einnig hafa bæjarbúar, fyrirtæki og íbúar í Eyjafjarðarsýslu verið mjög hliðhollir sveitinni og styrkt hana með ráðum og dáð. Þeir hafa t.d. keypt hluti af félögunum á jólasölum og einnig hefur geng- ið vel að selja happdrættismiða. Gísli sagði að það skiptust á skin og skúrir í fjármálum sveitarinn- ar en svo mikið væri víst að það væri alltaf hægt að koma pening- unum í lóg. Það hefur komið í Ijós að við hverja leit eflist skilningur ráða- manna í bæjar- og sveitarfélögum á þýðingu þess, að innan héraðs starfi sterk björgunarsveit. Gísli sagði að það væri tiltölulega auð- velt að leita til hins opinbera þeg- ar leit væri afstaðin og á þann hátt væri hægt að brúa það gil sem myndaðist í peningakassa gjaid- kerans. Harður kjarni ungra manna Um þessar mundir eru félagar í Flugbjörgunarsveitinni um 170 að tölu. Það taka ekki ailir virkan þátt í störfum félagsins, en Gísli sagði að tala félagsmanna hækk- aði jafnt og þétt. Hann bætti því við að það skipti e.t.v. ekki höf- uðmáli hvort viðkomandi væri „virkur“ ef ráðamenn sveitarinn- ar vissu að þeir mættu leita til hans ef mikið væri að gera. Þannig þarf t.d. menn til stjórnunarstarfa í Galtalæk ef leit stendur yfir auk annarra starfa sem teljast tæplega til erfiðisverka. í dag er í sveitinni harður kjarni ungra og vaskra manna sem Gísli sagði að myndi án efa taka við stjórnartaumunum innan tíðar, en Gísli hefur verið formaður síð- an 1966. “Við reynum að þjálfa mannskapinn eins og hægt er en það verður þó að viðurkennast að þau ár sem við stóðum í hvað mestum byggingarframkvæmdum lágu æfingar mikið niðri. Það var einfaldlega ekki tími til að sinna þeim. Nú hefur þetta breyst og við erum farnir að snúa okkur meir að sjálfu félagsstarfinu - þjálfuninni svo dæmi sé tekið. Aðstaðan til þess arna er mjög góð, með því besta sem þekkist hér á Iandi.“ Aðspurður sagði Gísli að sam- starfið milli Hjálparsveitar skáta og Flugbjörgunarsveitarinnar væri mjög gott, enda gerðu forráða- menn beggja sveitanna sér mæta vel grein fyrir því að báðar stefndu þær að sama marki, þ.e. björgun mannslífa og aðstoð við almenning og það væri út í hött að hafa ekki náið samstarf. Hins veg- ar er ekki sömu sögu hægt að segja um allar björgunarsveitir landsins - víða ríkir mikill rígur á milli en hér er hvorki stund né staður til að velta þeim málum öllu nánar fyrir sér. „Ef við vær- um ekki með náið samstarf okkar á milli væri t.d. mun erfiðara að leita til almennings með fjárfram- lög svo eitthvað sé nefnt,“ sagði Gísli. Leggja ber QhPfdll Q sjálfboðaliðastarfið „En auðvitað má deila um hvort sé skynsamlegt að vera með tvær eða þrjár björgunarsveitir á sama staðnum. Það væri t.d. skynsam- legra að kaupa einn bíl í stað þess að kaupa einn fyrir hverja sveit, segja sumir en dæmið er ekki svona einfalt. Hins vegar held ég að sú verði framtíðin að allar björgunarsveitir landsins verði sameinaðar, en hvernig og hve- nær það gerist, get ég ekkert sagt um. Ég er líka sannfærður um það að við munum aldrei sjá þann dag að þessar sveitir verið sameinaðar og látnar í ríkisforsjá. Ég hef mikið unnið í sjálfboðastarfi, fyrst í skátafélagi og síðar í Flug- björgunarsveitinni, og ég hef komist að þeirri niðurstöðu að það væri spor aftur á bak ef ætti að fara að launa forráðamenn sveit- anna. Ég er sannfærður um að ef við værum launaðir myndum við ekki skila eins góðu starfi fyrir al- menning og við þó gerum eins og málum er háttað í dag.“ Gísli sagði að það mætti e.t.v. segja að ríkið ætti að koma betur til móts við björgunarsveitir landsins enda væri það ljóst að þær spöruðu hinu opinbera ótrú- lega háar upphæðir. „íslenska ríkið hefur sýnt þessu starfi of lít- inn skilning. Björgunarsveitir þurfa t.d. að standa í skilum með fasteignaskatt, símagjöld, raf- magn og upphitun og fleira mætti eflaust nefna. Að mínu mati mætti taka liði eins og þessa til endurskoðunar, en hið opinbera hefur oft gengið hart eftir að björgunarsveitirnar greiddu þessi og fleiri gjöld. Það hefur komið fyrir að síma björgunarsveitar hefur verið lokað vegna vangold- inna símareikninga. En það verð- ur líka að geta þess sem vel er gert. Fyrir aðeins einu og hálfu ári felldi ríkið niðurgjöld af þeim tal- stöðvum sem björgunarsveitirnar nota. Annars virðist mér að þeir sem eru vel að sér í tollalögum geti gert einna bestu kaupin á búnaði til björgunarsveita, en sá frum- skógur sem tollalögin eru geta gert hvern mann vitlausan. Björg- unarsveitirnar verða líka að hafa á sínum snærum mjög bókhalds- fróða menn ef þeim á eitthvað að verða ágengt í skattamálum. Af- staða hins opinbera gagnvart björgunarsveitunum er svo sann- arlega oft einkennileg. Eitt sinn gaf Lionsklúbbur hér í bæ okkur súrefnistæki og starfsmenn hins opinbera voru lengi að ræða það hvort við gætum hugsanlega mis- notað okkur þetta tæki. Hvernig það átti að geta gerst gátum við aldrei skilið, en svona spurningar koma upp og sýna mæta vel skiln- ingsleysi hins opinbera á okkar högum, en sú staða kemur of oft upp.“ Gísli var að lokum spurður hver væri framtíð Flugbjörgunar- sveitarinnar. “Hún er björt. Við erum ákveðnir í að gera okkar besta og meira er ekki hægt að krefjast af okkur. í sveitinni, sem er vel búin tækjum, er góður kjarni ungra og hraustra stráka sem eru tilbúnir til að vinna og taka við af hinum eldri.“ á.þ. Frá æfingu í bjargsigi. Fyrsti snjóbíli Flugbjörgunarsveitarinnar á Akureyri. Myndin er tekin á æfingu. Sveitin eignaðist nýja bifreið á síðasta ári og þessa dagana er innrétt ing hennar á lokastigi. Hér sést er bifreiðinni er skipað á land á Akureyri. Frá æfingu. Þama er verið að hífa upp mann í körfu. FLUGBJORGUNARSVEITIN 6 - DAGUR - 23. nóvember 1982 23. nóvember 1982 - DAGUR - 7

x

Dagur

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Dagur
https://timarit.is/publication/256

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.