Dagur - 28.11.1985, Blaðsíða 15

28. nóvember 1985 - DAGUR - 15
Einar Eggertsson
- Nokkur kveðjuorð -
Sumarið 1954 er eitt lengsta sum-
ar sem komið hefur á Norður-
landi um langan tíma. Sláttur
hófst um 10. júní og ég minnist
mikillar heyhirðingar á þjóðhá-
tíðardaginn. Þó er fyrsta minning
mín um þetta sumar ekki tengd
sól og sumaryl þótt hún sé upp-
hafið að þessu langa sumri sem
þó varð undarlega fljótt að líða.
Hún er frá súldarlegum degi síð-
ast í maí. Faðir minn stóð upp
frá morgunkaffinu og ég barnið
spurði hvað hann ætlaði að fara
að gera. Ég ætla að fara upp að
fjóshlöðu, sagði hann. Mér
fannst það ekki alveg fullnægjandi
svar og spurði, til hvers. Til þess
að rífa hana, sagði hann og and-
litið á mér þandist af undrun og
spurningu. Þótt torfhúsin sem ég
sex ára hafði þekkt og átt minn
undraheim í skúmaskotum væru
ekki neitt merkileg, hafði ég
aldrei heyrt um að byggingar
væru rifnar. Ég varð víst fljótur
út og fylgdist með því af miklum
áhuga hvernig hlaðan hvarf, stór
jarðýta sléttaði burt öll ummerki
um hana og skildi eftir sig flöt og
stóra moldarhauga. Það kom líka
timburstafli og daginn eftir mætti
Einar Eggerts með smíðakistuna
sína.
Það er í mínum huga hið eigin-
lega upphaf sumarsins og timbur-
staflinn tók fljótlega á sig nýjar
og ótrúlegar myndir. Það voru
þó ekki fyrstu kynni mín af Ein-
ari. Hann hafði smíðað eitthvað
áður fyrir foreldra mína og ég var
ekki hár í loftinu þegar ég man
fyrst eftir honum. Hann kom,
trúlega til að gera eitthvert viðvik
og hann dró upp úr kistu sínní
heimasmíðaðan svan úr tré og
fékk mér. Þvílíkt leikfang hafði
barnið aldrei augum litið. Á hjól-
um og þegar það var dregið eftir
gólfinu blakaði svanurinn vængj-
unum og hneigði höfuðið. Ég hef
aldrei efast um að Einar smíðaði
svaninn sjálfur. Svona leikföng
voru ekki algeng fyrir rúmum 30
árum og hann bar mjög vott um
eiginleika og aðalsmerki Einars,
gott hugvit og listilegt hand-
bragð.
Ég dvaldi oft í fjósgrunninum,
sem síðar varð tóft og loks hús
með þaki, gluggum og hurðum
og hreinlegri steinsteypulykt sem
minnti lítið á fjósdauninn í gamla
moldarkofanum. Það voru mörg
handtök á leiðinni frá timbur-
stafla við moldarhaug til full-
smíðaðs fjóss en þó aldrei fleiri
en svo að ekki ynnist tími til að
rabba við sex ára drenginn og
rétta honum hjálparhönd við að
byggja hans eigin hús úr afskurð-
arkubbum, smásteinum og mold.
Ég held að ég hafi ekki þekkt
annan smið sem tók að sér svona
alveg óbeðinn hlutverk barna-
píunnar á meðan hann handlék
smíðatólin. Trúlega hefur hann
stundum fylgst með barninu
svona í laumi á meðan hamars-
hausinn hitti eins og sjálfkrafa á
naglann.
Þótt starfað væri að fram-
kvæmdum sem verða að halda
sínu striki frá degi til dags var
Einari svo ríkulega í blóð borið
að gefa gaum að hinum smærri
atriðum, að hann lét þau hvergi
framhjá sér fara og kunni þá list
að flétta saman verk sitt og þær
aðstæður sem upp kunnu að
koma. Mörgum árum síðar, var
Einar enn að byggja fyrir for-
eldra mína, í þetta skipti hlöðu
og steypubílar og vélkranar voru
komnir til sögunnar. Steypubíll-
inn var mættur en það vantaði
einhvern hlut til þess að unnt
væri að hella steypunni niður í
mótin. Einar skrapp norðan úr
Arnarneshreppi til Akureyrar á
„Grána gamla“, sótti það sem
vantaði og var mættur þegar
steypubíllinn var búinn að snúa
sér við og bakka undir kranann.
Ekki veit ég hvort hann ók alveg
á löglegum hraða. Það skipti
heldur ekki máli. Það varð að
bregðast við aðstæðunum og
greiða úr. Það þoldi enga bið.
Seinni árin kenndi Einar sér
heilsubrests nokkurs sem gerði
það að verkum að hann varð að
hægja dálítið á ferðinni. Tak-
marka þann vilja og dugnað sem
hann nánast þjáðist af og hlífa sér
ögn. Ég hygg að það hafi stund-
um reynst honum erfitt. Hann
þurfti helst að vera þotinn af stað
þegar honum fannst hann hafa
verk að vinna.
í fjósgrunninum forðum átti ég
tvær spýtur sem Einar hafði sag-
að fyrir mig. Önnur var dálítið
lengri og sú styttri var lögð ofan
á. Ég átti síðan að negla þær
saman. Ég fékk að stinga hend-
inni eins oft ofan í naglapakkann
og ég þurfti og ég kepptist
við að negla, snéri spýtunni við
og hnykkti og negldi meira. Ég
held það hafi ekki verið orðin
nein leið að ná spýtunum sundur
jafnvel þótt kúbein væri við
hendina. Eins var um tengsl Ein-
ars við fjölskylduna á Ásláks-
stöðum. Ég hygg að ekkert kú-
bein hefði náð að ganga þar á
milli.
Reykjavík, 20. nóv. 1985.
Þórður Ingimarsson.
„Silfuitunglið“ skín hjá L.A.
- Frumsýnt 24. janúar
Það er stutt milli stríða hjá
leikurum og öðru starfsfólki
Leikfélags Akureyrar, því
strax að lokinni frumsýningu
á „Jólaævintýri“ eftir Dick-
ens var hafist handa við
æfíngar á „Silfurtunglinu,“
eftir Halldór Laxness.
Allir leikarar úr „Jóla-
ævintýrinu" koma fram í „Silf-
urtunglinu. Haukur J. Gunnars-
son er leikstjóri sýningarinnar,
auk þess að vera hönnuður bún-
inga. Örn Ingi gerir leikmynd
og Ingvar Björnsson er ljósa-
meistari. Auk þeirra og leikar-
anna koma fjölmargir við sögu,
því mikið verk er að koma upp
einni leiksýningu eins og flestir
vita. Myndin er tekin eftir fyrsta
samlestur á „Silfurtunglinu." í
aftari röð eru Guðbjörg Krist-
insdóttir, Þórey Aðalsteinsdótt-
ir, Örn Ingi, Pétur Eggerz,
Ingvar Björnsson. í fremri röð
eru Marinó Þorsteinsson og
Haukur J. Gunnarsson. Fyrir
aftan hann er Árni Tryggvason,
þar næst Erla B. Skúladóttir,
Sunna Borg, Barði Guðmunds-
son, Vilborg Halldórsdótt-
ir,Theodór Júlíusson og Þráinn
Karlsson, (með hanska). gej-
„Það vantaði
bara snjóinn"
„Þetta tókst stórkostlega vel,
ég er viss um að slík vélsleða-
sýning verður árlegur við-
burður hjá okkur framvegis.
Eini gallinn var sá, að það
vantaði snjóinn. Ef hann
hefði verið til staðar hefði
verið meira fjör í viðskiptun-
um. Menn hefðu veifað
veskjunum ef þeir hefðu get-
að prófað gripina. Þrátt fyrir
það seldist talsvert af notuð-
um sleðum og ég held að öll
umboðin hafí selt eitthvað.“
Þetta sagði Vilhelm Ágústs-
son hjá Höldi, þegar forvitnast
var um gengi vélsleðasýningar-
innar um síðustu helgi. Það var
bílasala Hölds hf., sem sá um
i sýninguna.
„Upphaflega ætluðum við
| eingöngu að hafa vélsleðamark-
í að, þar sem nýlegir en notaðir
sleðar yrðu boðnir falir og síðan
gætu eigendur þeirra braskað
sín á milli eins og hestamenn
gera gjarnan á hestamannamót-
um. Síðan bað eitt vélsleðaum-
boðið um að fá pláss og loka-
niðurstaðan varð sú, að öll vél-
sleðaumboðin voru þarna með
sinn bás. Útkoman varð stærsta
vélsleðasýning, sem hefur verið
haldin á íslandi,“ sagði
Vilhelm. Hann var að lokum
spurður um aðsóknina?
„Það var stanslaus straumur
fólks til okkar alla helgina og!
við erum mjög ánægðir með
Það er sko töggur í honum þess-
um, skal ég segja þér.
hvernig til tókst. Það komu
þarna fleiri þúsund manns og
umboðsmenn vélsleða að sunn-
an vildu ólmir koma á hlið-
stæðri sýningu syðra. En það er
þeirra mál að sjá um það. Og
fólk kom langt að til að sjá sýn-
inguna; frá Siglufirði, Ólafs-
firði, Mývatnssveit og Húsavík,
svo einhverjir staðir séu
nefndir. Ég frétti jafnvel af
mönnum, sem komu á sýning-
una langt að báða dagana.
Auk vélsleðanna sýndum við
ýmiss konar útilegubúnað, fatn-
að og annað í þeim dúr. Og svo
fengu allir hressingu, kaffi og
kökur frá Brauðgerð KEA,
þannig að ég held að allir hafi
farið ánægðir frá okkur,“ sagði
Vilhelm í lok samtalsins. - GS
Nú vantar mig ekkert annað en snjóinn og ef til vill örfáar krónur til að
kaupa þennan villikött.
Hver skyldi nú eiga þennan rennilega sleða?