Dagur - 07.07.1988, Blaðsíða 4

4 - DAGUR - 7. júlí 1988

ÚTGEFANDI: ÚTGÁFUFÉLAG DAGS
SKRIFSTOFUR: STRANDGATA 31,
PÓSTHÓLF 58, AKUREYRi, SÍMI: 24222
ÁSKRIFT KR. 800 Á MÁNUÐI
LAUSASÖLUVERÐ 70 KR.
GRUNNVERÐ DÁLKSENTIMETRA 530 KR.
RITSTJÓRAR:
ÁSKELL ÞÓRISSON (ÁBM.)
BRAGI V. BERGMANN
BLAÐAMENN:
ANDRÉS PÉTURSSON
(Reykjavík vs. 91-17450, pósthólf 5452, 105 Reykjavík),
ÁSLAUG MAGNÚSDÓTTIR, BJÖRN JÓHANN BJÖRNSSON
(Sauöárkróki vs. 95-5960), EGGERT TRYGGVASON, EGILL BRAGASON,
FRlMANN HILMARSSON (Blönduósi vs. 95-4070),
INGIBJÖRG MAGNÚSDÓTTIR (Húsavík vs. 41585),
JÓHANN ÓLAFUR HALLDÓRSSON, KRISTJÁN JÓSTEINSSON,
KRISTJÁN KRISTJÁNSSON (íþróttir), STEFÁN SÆMUNDSSON,
VILBORG GUNNARSDÓTTIR,
LJÓSMYNDARAR: GUÐMUNDUR HRAFN BRYNJARSSON,
TÓMAS LÁRUS VILBERGSSON,
AUGLÝSINGASTJÓRI: FRlMANN FRlMANNSSON
ÚTBREIÐSLUSTJÓRI:
HAFDlS FREYJA RÖGNVALDSDÓTTIR, HEIMASIMI 25165
FRAMKVÆMDASTJÓRI: JÓHANN KARL SIGURÐSSON
PRENTUN: DAGSPRENT HF.
Þorsteinn gerist
„hvassyrtur“
Nú er svo komið að DV sá sérstaka ástæðu til að
taka saman greinarkorn um Þorstein Pálsson
forsætisráðherra, þar sem sýnt er fram á og
sannað með dæmum að forsætisráðherra gerist
nú æ hvassyrtari. Þessi greinarstúfur, sem birt-
ur var á áberandi stað í DV fyrr í þessari viku, er
verulega skemmtilegur. Þarna fær maður á einu
bretti staðfestingu á því að forsætisráðherra er
orðinn maður ákveðinn og sterkur. Þessi nýi
forsætisráðherra kemur jafnvel samflokksmönn-
um sínum á óvart. Þannig kemst Matthías
Bjarnason að orði: „Hann er ólíkt hvassyrtari en
verið hefur, sérstaklega síðustu dagana. Ég get
ekki skýrt hvers vegna en þetta er nýtt fyrir
mér. “
Og hverju eiga landsmenn það að þakka að
Þorsteinn Pálsson er nýr og breyttur maður. DV
virðist hafa fundið svarið. Haft er eftir „stjórnar-
sinna“ að það séu framsóknarmenn sem hafi
loks gengið fram af Þorsteini með „stöðugum
árásum á forystu hans í ríkisstjórninni, “ svo not-
uð séu orð stjórnarsinnans. Sé það rétt að fram-
sóknarmenn beri ábyrgð á hamskiptum Þor-
steins verður að telja það hin merkustu tíðindi.
Sjaldan eða aldrei í þingsögunni hefur það gerst
að þingmaður - í þessu tilviki ráðherra - eigi
samstarfsflokki það að þakka að hann nær því
að fylla út í stólinn. Sjálfstæðismenn eiga fram-
sóknarmaddömunni skuld að gjalda. A næsta
landsfundi sjálfstæðismanna verður t.d. tekið
eftir því sem Þorsteinn kann að segja.
Vel mætti hugsa sér að framsóknarmenn
tækju aðra ráðherra Sjálfstæðisflokksins fyrir og
reyndu að hrista svolítið upp í þeim. Hver veit
nema mætti ná iðnaðarráðherra úr þeim dvala
sem hann hefur verið í undanfarna mánuði.
Dagur minnist þess að aðeins einu sinni hefur
iðnaðarráðherra risið upp við dogg svo brakað
hefur í beddanum. Þetta gerðist þegar álvers-
umræðurnar komust á flug hér um daginn.
Menntamálaráðherra hefur a.m.k. tvisvar sinn-
um látið á sér kræla. í fyrra skiptið veitti hann
skólastjóraembætti í Reykjavík og svo var það
staða við háskólann. Hvorugur ráðherranna var
neitt sérstaklega hvassyrtur við umrædd tækifæri
- þó skal viðurkennt að menntamálaráðherra
gerði tilraun öðru hvoru. En ekki komust þeir
félagar Friðrik og Birgir með tærnar þar sem
Þorsteinn hefur hælana. Þeir náðu ekki þeim
eina sanna hvassa tón sem forsætisráðherra
hefur tamið sér. En vel má vera að Þorsteinn
Pálsson vilji sitja einn að honum. Ef til vill fer
líka best á því. ÁÞ.
„Allir landsmenn eiga
rétt á sömu þjónustu“
- segir Guðmundur Einarsson forstjóri Skipaútgerðar ríkisins
ar fyrir u.þ.b. 10 árum voru aðal-
lega tvö markmið höfð í huga. í
fyrsta lagi að bæta þjónustuna við
hina einstöku staði úti á landi í
því skyni að auðvelda atvinnu-
þróun og framfarir á þeim
stöðum. í öðru lagi var tilgangur-
inn að gera samgöngukerfið í
landinu þjóðhagslega hagkvæm-
ara, meðal annars með því að
létta mestu þungaflutningunum
af vegakerfinu.
Pað er ljóst að eigi þjóðin að
standast samanburð við aðrar
þjóðir í lífskjörum verður að
nýta alla landkosti hverjir sem
þeir eru og hvar sem þeir eru á
landinu eða í kringum það. Hag-
kvæmt og ódýrt samgöngukerfi
er höfuðforsenda þess að það sé
mögulegt."
- Er þá Ríkisskip þjóðhags-
lega arðbært fyrirtæki?
„Pað er enginn vafi á því og
það er auðvelt að sýna fram á, að
þótt aðeins sé tekinn sá beini
sparnaður, sem náðst hefur
vegna eflingar strandferðanna,
nemur hann mun hærri fjárhæð-
um en því sem ríkissjóður greiðir
með rekstrinum.“
- Sérðu fram á miklar breyt-
ingar á flutningakerfi og sam-
göngukerfi þjóðarinnar í náinni
framtíð?
„Þetta er að hluta til pólitísk
spurning. Hvað eru stjórnmála-
mennirnir tilbúnir að leggja mik-
ið fé til að bæta samgöngur og í
hvaða samgöngur verður fjár-
mununum eytt? Pað er oft talað
um að vegakerfið sé að batna hér
á landi og það er alveg rétt, en
það má ekki gleyma því að tækn-
inni og hagkvæmninni fleygir líka
fram í sjóflutningum. Einnig ger-
ir veðráttan hér á landi að erfitt
er að treysta á samgöngur á landi
og í lofti, sérstaklega á veturna.
Flutningar á landi eiga samt
fullan rétt á sér á styttri leiðum
og einnig að vissu marki á löng-
um vegum, því strandferðaskipin
geta aldrei orðið eins fljót í för-
um og flutningabílar eða flugvél-
ar. Hins vegar má ekki gleyma
þeirri staðreynd að ísland er eyja
og allir stærri verslunarstaðir eru
því við ströndina eða stutt frá
henni. Flutningar sjóleiðina
munu því áfram vera hagkvæm-
astir í náinni framtíð,“ sagði
Guðmundur Einarsson forstjóri
Skipaútgerðar ríkisins að lokum.
AP
Elva Björk Gylfadóttir, Hildur Ösp Gylfadóttir, Lilja Dóra Jóhannesdóttir,
Anna María Ingþórsdóttir og Þóra Þorleifsdóttir héldu hlutaveltu til styrktar
Hjúkrunarheimilinu Seli. Alls söfnuðu þær kr. 3.600.-
Skipaútgerð ríkisins er mikil-
vægur aðili í því að halda
mörgum af smærri stöðum
landsins inni í samgöngukerf-
inu. Fyrirtækið þjónar áætlun
á 36 höfnum og flytur árlega
um 130 tonn af vörum til og frá
þessum stöðum. Guðmundur
Einarsson hefur verið forstjóri
Ríkisskips frá árinu 1976. Dag-
ur leit inn á skrifstofu hans nú
fyrir skömmu og ræddi við
hann um starfsemi fyrirtækis-
ins.
- Nú er mikið talað um að
selja fyrirtæki í ríkiseign. Þetta
leiðir hugann að því hvort ríkið
eigi að vasast í útgerð. Er ekki
einfaldara að selja fyrirtækið til
einkaaðila?
„Það er nú hægara sagt en gert,
því ólíklegt er að einhver vilji
kaupa það. Skipaútgerðin þjónar
í fastri áætlun 36 höfnum víðs
vegar um landið. Margir þessara
staða ættu enga möguleika á hag-
kvæmri flutningaþjónustu, ef
ekki væri þetta fyrirtæki.
Árið 1982 skipaði Steingrímur
Hermannsson, þáverandi sam-
göngumálaráðherra, nefnd til að
koma á viðræðum milli þeirra
þriggja fyrirtækja sem stunda
strandflutninga, þ.e. Ríkisskips-
Eimskips og Sambandsins, með
það í huga að sameina strand-
flutninga þessara aðila.
Nefndin skilaði áliti ári síðar til
þáverandi samgönguráðherra,
Matthíasar Bjarnasonar, og
höfðu viðræðurnar reynst árang-
urslausar. Of mikið bar í milli hjá
þessum fyrirtækjum og ekki hef-
ur verið rætt um þetta mál alvar-
lega síðan.
Hin fyrirtækin sigla á stærri
hafnirnar, en siglingar á marga
smærri staðina geta aldrei. frá
hreinu fjárhagslegu sjónarmiði,
staðið undir sér og því er fyrir-
tæki eins og Ríkisskip nauðsyn til
þess að það fólk geti verið inn í
samgöngukerfi þjóðarinnar.
Allir landsmenn eiga rétt á
sömu þjónustu og Ríkisskip er
þjóðareign. Takmark útgerðar-
innar er að búseta manna breyti
engu um lífskjör þeirra. Flutn-
ingar með skipum Ríkisskips eru
stuðningur við þetta megin-
markmið.
Það má ekki heldur gleyma því
að margir af þessum smærri stöð-
um eru mikilvægir útgerðarstaðir
og leggja margfalt meira til þjóð-
arbúsins en þessi þjónusta
kostar. Það er einnig ágætt að
muna að þetta fyrirtæki var stofn-
að fyrir rúmri hálfri öld vegna
þess að strandferðaþjónustan,
eins og hún var þá rekin, þótti
allt of dýr og krefjast of mikilla
styrkja úr ríkissjóði.“
- Hvað starfa margir hjá fyrir-
tækinu og hvað kostar að reka
svona þjónustu?
„Hjá Skipaútgerð ríkisins
starfa rúmlega 100 manns. Þar
eru ekki meðtaldir umboðsmenn
okkar víðs vegar um landið, én
lögum samkvæmt megum við
ekki vera með rekstur afgreiðslna
úti á landi. Við þurfum því að
ráða umboðsmann í hverri höfn
og sjá þeir um afgreiðslu skipa
okkar og öll önnur samskipti við
viðskiptavini okkar. Á Akureyri
er t.d. Skipaafgreiðsla KEA
umboðsmaður okkar.
Áætluð velta fyrirtækisins í ár
er um 450 milljónir og á fjárlög-
um er gert ráð fyrir að við fáum -
155 milljónir. Einhverjum finnst
þetta e.t.v. há fjárhæð sem
greidd er með þessum siglingum,
en þetta er hluti af því að gera
fólki jafn hátt undir höfði hvar
sem er á landinu. Það má minna
á það að ferjur eins og t.d. Herj-
ólfur, Baldur í Breiðafirði og
Djúpbáturinn á ísafirði njóta
einnig töluverðra ríkisstyrkja."
- Starfsemi fyrirtækisins var
stokkuð töluvert upp skömmu
eftir að þú tókst við. Hver var til-
gangurinn með þeirri endur-
skipulagningu?
„Þegar við hófum endurskipu-
lagningu strandferðaþjónustunn-