Dagur - 16.09.1995, Page 8

8 - DAGUR - Laugardagur 16. september 1995
Nálægt Toronto í Kanada hefur Vestur-
Islendingurinn Gunnar Helgason komið sér
Gimli búgarðurinn er staðsettur í
Colborne í Kanada, skammt frá
Toronto.
upp myndarlegum hestabúgarði með eingöngu
íslenskum hestum. Deborah Robinson,
sem var í Kanada fyrir stuttu, kom við á
búgarðinum og ræddi við eigandann.
Gunnar er af íslensku bergi brot-
inn en forfeður hans yfirgáfu Is-
land árið 1875. Hann getur rakið
ættir sínar til ýmissa staða á land-
inu. Ættingjar móður hans komu
m.a. frá Eyjarfirði og föðurfólkið
er frá Áshildarholti í Skagafirði,
Kirkjuhvammi nálægt Hvamms-
tanga í Húnavatnssýslu og fleiri
bæjum.
Eg hitti Gunnar á búgarðinum
sem er aðeins klukkustundar akst-
ur frá Toronto. Rekstrarstjórinn,
Joe Leggette, býr á býlinu óg var
einnig viðstaddur og saman sýndu
þeir mér landareignina sem er alls
um 640 ekrur. Búgarðurinn er fal-
lega staðsettur, umlukinn aflíð-
andi brekkum og grenitré og hlyn-
ur lífga upp á landslagið.
Gunnar fékk fyrst áhuga á ís-
lenska hestinum þegar hann kom
til íslands í viðskiptaferð árið
1983. Hann heillaðist samstundis
og þegar hann kom aftur til Kan-
ada fór hann að leita að býli sem
væri hentugt fyrir kynbótaræktun.
Eftir margra ára leit fann hann
275 ekru landareign og hefur nú
bætt við sig svo landið er alls 640
ekrur. Hann nefndi búgarðinn
Gimli en hann á margar góðar
æskuminningar frá íslendinga-
byggðinni í Gimli í Manitoba.
Arið 1989 kom hann aftur til
Islands og valdi í undaneldisstofn
sex hryssur og einn stóðhest sem
er Skugga-Baldur frá Hörghóli en
hann er undan Baldri 790 frá
Syðri-Brekkum. Ári seinna í októ-
ber komu 33 hross í viðbótar til
Gimli frá íslandi og í undaneldis-
stofninum eru nú hestar frá mörg-
um bestu ættbogum íslands. Þeirra
á meðal eru Þáttur 722, Kjarval
1025, Hrafn 802, Þytur 710, Ylur
720, Hörður og Ófeigur 818.
Gríðarstórir markaðir
eru ónýttir
Á Gimli búgarðinum eru 120
hross og segir Gunnar að auk hans
séu 3 stórir hrossaræktendur í
Kanada sem leggi aðal áherslu á
íslenska hestinn en ef Bandaríkin
séu meðtalin, séu þeir alls tólf í
Norður-Ameríku. Gunnar hefur
nokkur viðskipti við hrossarækt-
endur í Bandaríkjunum og hefur
selt marga hesta til aðila á austur-
strönd Bandaríkjanna. Alls eru um
3000 íslenskir hestar í Norður-
Ameríku og telur Gunnar að mikl-
ir möguleikar séu á að stækka
markaðinn. Hann segir að gríðar-
stórir markaðir séu ónýttir og
markaðsetning hans fram að þessu
hafi fyrst og fremst miðað að því
að vekja áhuga fólks á íslenska
hestinum. Joe segir að 75% kaup-
enda séu fólk sem aldrei hafi átt
hesta áður, hvað þá íslenska hesta.
Allir vita að íslenski hesturinn
er dýr, jafnvel á íslandi. Þegar
Gunnar er spurður hvaða markhóp
hann hafi í huga sem helst myndi
kaupa íslenska hestinn svarar
hann því til að það sé miðaldra
fólkið. „Þeir sem eru nálægt
fimmtugsaldri og búnir að koma
sér upp fjölskyldu."
Islenski hesturinn kostar um
10.000 kandadíska dollara, eða
tæpa hálfa milljón tslenskar krón-
ur, en aðrar hestategundir, eins og
veðhlaupahesta eða hestana sem
kúrekar nota gjarnan í ródeo, er
hægt að fá fyrir 20-35% af þessu
verði. Gunnar hefur sett sér það
markmið að lækka þetta verð og
telur það raunhæft þar sem hann
er búinn að koma sér upp grunn-
stofni. Hann er því farinn að rækta
sína eigin hesta og kostnaður á
hvern hest er minni sem þýðir að
íslenski hesturinn verður á verði
sem er mun samkeppnishæfara en
Norður-Ameríka:
hann getur lært meira um íslenska
hestinn og hvernig best er að
temja hann.
Gunnar leggur áherslu á að
rækta hesta með mismunandi eig-
inleika og hefur þess vegna reynt
að rækta hesta í fjölbreytilegum lit-
um og hann gekk í skugga um að
Skugga-Baldur hefði til að bera hið
góða lundarfar sem íslenskir hestar
eru þekktir fyrir. Flestir hestar und-
an Skugga-Baldri eru dökkir en
auk hans notar Gunnar fjóra aðra
stóðhesta. Einn er leirljós og bles-
óttur, annar brúnskjóttur og tveir
eru jarpir. Hryssumar eru einnig í
mismunandi litum og á Gimli eru
hestar í öllum litum nema kolsvört-
um. Gunnar segir stoltur að hann
geti ræktað allar tegundir af hest-
um og uppfyllt mismunandi kröfur.
„Allir hestar á Gimli eru til sölu -
fyrir rétta verðið."
Sífelldar endurnýjanir
Sex ár eru liðin frá því að Gunnar
hóf hrossaræktun og á þessum
tíma hafa húsin og byggingarnar á
Gimli tekið stakkaskiptum. Á
íslenski hesturinn á
greiða leið inn á markaði
nú er. „Allt eru þetta langtíma-
markmið sem taka sinn tíma,“
segir Gunnar. Unt helmingur
stofnsins á Gimli er heimaræktað-
ur og á þessu ári fæddist fyrsta
folaldið af annarri kynslóð,
þ.e.a.s. kom undan hryssu sem
einnig fæddist á Gimli.
Aldrei séð folald fæðast
Joe Leggette sér um daglegan
rekstur á Gimli. Hann ólst upp í
kringum hesta og hefur mikla
reynslu, var m.a. forseti Ontario
ródeósambandsins og einn af aðal
keppnismönnunum þar. Þegar
hann kom fyrst til Gimli árið 1992
köstuðu hryssurnar á tímabilinu
apríl- september en nú kasta þær
allar á tveggja mánaða tímabili.
„Sjötíu og eitt folald hafa fæðst
síðan ég kom og ég hef ekki enn
verið viðstaddur þegar folald er að
koma í heiminn,“ segir Joe mæðu-
lega. Þegar ég forvitnast um
hvernig hann kunni við íslenska
hestinn í samanburði við aðrar
tegundir segist hann taka hann
framyfir aðra ef hann vill fá geð-
góðan hest sem er góður í reiðtúra
og þarf ekki of mikla umönnun.
Honum þykir gaman að temja
fimmgangs-hesta og í stuttu máli
lýsir hann íslenska hestinum sem
„vingjarnlegum, gáfuðum og auð-
veldum í tamningu.“ Ætlunin er
að senda Joe til Islands þar sem
Gunnar Helgason ásamt uppáhaldsreiðhestinum sínum
landareigninni var 140 ára gamalt
hús sem búið er að gera upp og
hefur það nú endurheimt fyrri
glæsileika. í húsinu er skrifstofa
en á neðri hæðinni býr Joe ásamt
fjölskyldu sinni.
Margar hlöður eru staðsettar
víða um búgarðinn og þar er
einnig fullbúið verkstæði sem
jafnframt er geymsla fyrir ýmis
áhöld og tæki. Búið er að byggja
hesthús sem Joe sá um að hanna
og í því eru bæði lausir og fastir
stallar. Meðfram stöllunum er
malbikuð gangstétt og í hesthús-
inu er herbergi fyrir reiðtygi og
geymsla fyrir hey. „Hesthúsið hef-
ur reynst vel og það er auðvelt að
halda því hreinu,“ segir Joe.
Gunnar stefnir enn hærra og í
framtíðinni sér hann fyrir sér stórt
gistiheimili og æfinga- og sýning-
arsvæði innandyra. Þangað gætu
knapar komið og fengið þjálfun
hjá atvinnuþjálfurum. Gimli gæti
þannig orðið eins konar miðstöð
fyrir íslenska hestinn.
Allir hestamir hafa lítinn kubb
ígræddan í hálsinn sem gegnir
svipuðu hlutverki og frostmerk-
ing. Þegar færanlegur skanni er
settur yfir kubbinn birtist númer
hestsins á skjánum. Hugmyndin er
að setja inn á tölvu upplýsingar
um hvern hest og myndir frá mis-
munandi aldursskeiðum svo hægt
sé að fylgjast betur með framför-
um og þróun.

Gunnar og rekstrarstjórinn, Joe Lcggette, skoða eitt af afkvæmum Skugga-
Baldurs. Myndir: Deborah
Fjórir af fímm aðal stóðhestunum: Skugga-Baldur er lengst til hægri, þá
Höttur frá Gimli, Blængur frá Leysingjastöðum og Leistur frá Gimli.
Hjálp og þekking frá íslandi
mikilvæg
Aðstaðan er komin og markaður-
inn er fyrir hendi. En hvert skyldi
vera næsta skrefið? „Við þuifum
meiri hjálp frá íslandi við að
þjálfa upp fólk sem getur kennt
öðrum um íslenska hestinn og get-
ur dæmt um hæfileika og gæði
hestanna," svarar Gunnar. „Allar
aðstæður hér í Norður-Ameríku
eru góðar og á Gimli er svæði sem
er tilvalið undir sýningarsvæði.
Þar eru tré sem veita skugga og
grasbakkar þar sem áhorfendur
geta setið.“ Gunnar segir að allir
hestamir séu skráðir í Kanada sem
búpeningur en nauðsynlegt sé að
endurbæta ýmsa viðmiðunarstaðla
og slíkt sé ekki hægt nema með
hjálp frá íslandi. AI