Þjóðviljinn - 14.10.1943, Blaðsíða 1

Þjóðviljinn - 14.10.1943, Blaðsíða 1
«. árgaagur. Fimmtudagur 14. okt, 1943. Þjóðviljinn 8 síðar! Herðið fjársöfnunma fyrir stækkun Þjóðviljans. Framlögum í blaðsjóð Þjóð- viljans er veitt móttaka á skrif- stofu Sósíalistaflokksins, Skóla- vörðustíg 19. 230. töiublað. Þjóðviljiun 8 síðwr! Island sem skípfímynf sfórvelda? uipflast nera afl afhenda isiand sem „apiniiiir Effírfekfarverdar upplýsíngar ufanríkísmálarádherra á Alþíngí í gær. Iblfa I strfði við Þýzkaland Stfðrnir Bretlands, Sovétríkjanna og Bandaríkjanna viðurkenna ítöisku þjóðina sem bahdamann ítalska Badogliostjórnin hefur sagt Þýzkalandi stríð á hendur. Yfirlýsingu frá Badoglio um friðslit ítalíu og Þýzkalands var útvarpað frá ítölsku borg- inni Bari síðdegis í gær. Jafnframt var birt í London, Moskva og Was- hington tilkynning þess efnis að stjórnir Bretlands, Sovétríkjanna og Bandaríkjanna viðurkenndu ítölsku þjóðina og herinn sem samherja („co-belligerent") í stríðinu gegn Þýzkalandi. í yfirlýsingu þríveidastjórn- anna segir, að undanfarnar vik- nr hafi raunyerulega skapazt það ástand, að ítalska þjóðin og herinn sé orðinn samherji þjóð- anna sem berjast gegn Hitlers- Þýzkalandi, og sé yfirlýsingin því ekki annað en viðurkenn- ing á staðeynd. Lögð er áherzla á það í yfir- lýsingunni að þó Badogliostjórn Bandamanna, haldi hinar sam- einuðu þjóðir fast við þá kröfu að ítalska þjóðin fái sjálf að velja sér stjórn þegar Þjóðverj- ar hafa verið hraktir burt úr landinu. A vígstöðvunum á ítalíu hef- ur mátt heita hlé á bardögum, en báðir aðilar halda áfram und ^irbúningi að átökunum sem í in sé nú viðurkennd samherji i vændum eru. TllIDoup Siáifsiseiisiloiis n niððiiisii i Tillaga Gunnars Thoroddsen er þannig: „Neðri deild Alþingis ályktar að kjósa rannsóknarnefnd mjólkurmála, er skipuð skal 5 innandeildarþingmönnum. — Nefndin kýs sér sjálf formann Vilhjálmur Þór, utanríkismálaráðherra, sagði á Alþingi í gær í ræðu þeirri, sem prentuð er á öðrum stað í blaðinu eft- irfarandi: „Hinn 4. okt. s.l. tilkynnti sendiráð Breta mér hins- vegar í formlegu erindi, að brezka flotastjórnin muni hér eftir hafa hönd í bagga með aðal olíubirgðastöðinni' hér á landi, og að hún hafi tilnefnt brezka olíufélagið Asiatic Petroleum Co. umboðsmann sinn, til þess að fara með umráðin yfir birgða- stöðum, meðan brezk yfirvöld hafa umráðaréttinn." Einar Olgeirsson vakti sérstaka athygli á þessari tilkynn- ingu í ræðu, sem hann hélt um skýrslu ríkisstjórnarinnar í olíu- málinu. Hann benti á að ísland hefði samning við Bandaríkin um hervernd og útvegun nauðsynja, en eftir þessu að dæma væri Bandaríkjastjórn að afhenda umráðarétt, sem hún hefði fengið með samningi við ísland, án þess svo mikið sem að spyrja íslendinga að og án nokkurrar heimildar til slíkrar afhend- ingar, því ólíklegt væri að hér væri bara um olíubirgðastöð- ina að ræða, heldur fylgdi raunverulega flotastöðin með, því olíutankarnir væru aðalmannvirkin þar. Ætía þeír ad drepa málínu á dreíf ? Loks kom að því að Sjálfstæðismenn og Alþýðuflokksmenn á þingi sáu sér ekki annað fært en að koma með tillögur í mjólkurmálinu, eftir að frumvarp sósíalista hefur verið á dagskrá í neðri deild níu sinnum og verið rætt meira en nokk- uð annað þingmál. Gunnar Thoroddsen flytur tillögu til þingsályktunar um rannsóknarnefnd í mjólkurmálinu, og mun í henni felast af- staða Sjálfstæðisflokksins. Emil Jónsson og Haraldur Guðmunds son flytja þingsályktunartillögu um að stöðva mjólkursölu til setuliðsins. og skiptir að öðru leyti með sér störfum. Nefndin skal rannsaka og gera tillögur um þau atriði, er hér segir: 1. Að hve miklu leyti séu rétt- mætar margítrekaðar umkvart- Einár kvað þess fulla þröf að Alþingi ræddi þessa hlið máls- ins1 eigi síður en olíuverðið og skipulag olíusölunnar. íslending ar yrðu að halda fast á því að þeir hefðu einir umráðaréttihn yfir sínu landi og hverskonar afhending í sambandi við hann væru óheimil án þeirra sam- þykkis. Þar 'með væri ekki um það sagt hvort oss þætti ljúfara eða lakara að Bretar tæku við þessum umráðarétti af Banda- ríkjamönnum eða ekki. Vér Is- lendingar vildum ekki að land vort væri nein skiptimynt, sem stórveldin gætu samið um eins og þeim þóknaðist, víxlað því sín á milli, t. d. fyrir einhverjar eyjar í Kyrrahafi og tilkynnt svo bara íslendingum á eftir anir neytenda í Reykjavík og Hafnarfirði 'um gallaða og lé- lega mjólk. 2. Orsakir þess tilfinnanlega skorts á mjólk og mjólkurafurð- um, svo sem smjöri, skyri og rjóma, sem oft hefur gert vart við sig. 3. Hversu mikið mjólkurmagn hefur á hverjum tíma verið selt hinu erlenda setuliði. « 4. Hversu mikið mjólkurmagn hefur hin síðustu ár farið til neyzlu og hversu mikið til vinnslu mjólkurafurða. 5. Rannsaka dreifingar- og vinnslukostnað, flutningskostn- að og fl'utningsfyrirkomulag í Framhald á 4. síðu. hverju þeirra þóknaðist að ráða landinu nú. Hvað hann nauðsynlegt að rík "isstjórnin mótmælti þessum að- förum jafnhliða því, sem hún stæði á verði um hagsmuni landsmanna gagnvart olíuhring- unum. Það er engum efa bundið að hér er á ferðinni mál, sem alla þjóðina varðar, — mál, sem í senn er mikilvægt sjálfstæðis- og utanríkismál. Sameinaðir verða Islendingar að standa á verði um að sjálfsákvörðunar- rétti þeirra sé ekki misboðið, standa fast á þeim sáttmálum og loforðum. er þeir hafa og hvika hvergi frá rétti sínum til algers umráðaréttar yfir landi sínu. Setuliðið óskar ekki eftir mjólk ef íslend- ingar þurfa hennar Er séra Sveinbjörn að þröngva því til að kaupa mjólk sem Reykvíkinga skortir? Utanríkisráðherra til- kynnti eftirfarandi á fundi í sameinuðu þingi miðvikudag inn 13. okt., utan dagskrár: „Að gefnu tilefni þykir mér rétt og nauðsynlegt að upplýsa, að öll ámæli á setu- liðsstjórnina, sem kunna að hafa fram komið í blöðum og annars' staðar út af kaupum hennar á mjólk, eru með öllu ástæðulaus. Setuliðsstjórnin hefur hvað eftir annað formlega yfirlýst, að hún óskaði ekki eftir að kaupa hér á landi mjólk né aðrar matvörur, nema aðeins í þeim tilfellum. sem matvör- ur þessar væru til umfrám það sem landsmenn sjálfir gætu eða vildu nota. ¦ Setuliðsstjórnin hefur hins vegar oftar en einu sinni eft- ir ósk aukið mjólkurkaup sín á þeim tíma árs þegar mikill mjólkurafgangur hefur verið, en þá gengið ríkt eftir að fá að vita, að um afgangsmjólk væri að ræða. Setuliðsstjórnin óskar ekki frekar nú heldur en áður að kaupa mjólk hér á landi nema um sé að ræða afgangs- mjólk. Af þessum ástæðum er ljóst, að með öllu er ástæðu- laust að gera nokkrar sam- þykktir á Alþingi til þess að hefta setuliðið í kaupum þess á mjólk. Þetta vildi ég hafa upp- lýst til að fyrirbyggja mis- skilning." Samstiiling hernaðaraðgeröa aðaiverkefni Hoskvaráð- stefnunnar Aðalviðíangsefni þríveldaráðstefnunnar í Moskva verða ráðstafanir til að samstilla svo hernaðaraðgerðir hinna samein- uðu þjóða, að hægt verði að ljúka styrjöldinni með sigri sem fyrst, segir í ritstjórnargrein er Pravda, aðalmálgagn Kommún- istaflokks Sovétríkjanna, birtir í fyrradag. Pravda telur algerlega ó- ari um landamæri Sovétríkj- þarft að taka nokkurt mark á anna. Slíkt sé jafnmikil fjar- slúðri, sem komizt hefði á kreik, stæða og farið yrði að ræða þar um að rætt yrði á ráðstefnu þess Framhald á 4. síðu.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.