Þjóðviljinn - 29.12.1945, Blaðsíða 5

Þjóðviljinn - 29.12.1945, Blaðsíða 5
Laugardagur 29, des. .1945 1 i , L Þ J Ó f> V I L J I N N. — ¦¦¦»¦ i ¦¦ ¦ m ......... ii i i.i. —,i .....i |L ., pV , ,j l.y..T.y—„¦ ,1,, .....,,-, ,iifui i, Hvað hef ur atíérli írialdsins í húsnæðis málunum kostað Reykvíkinga? Það er dauf heyrzt við öllum kröfum og til- lögum alþýðunnar, unz allt er komið í öng- þveiti og eindaga Er ekki tími til kominn að alþýðan taki sjájf forustuna í húsnæðismálum höfuðstaðarins? ð Eyjapóstur Ný prentsmiðja tekur til starfa í Vestmannaeyjum Sá skaði verður vart til-fjár metinn, sem bæjar- stjórnaríhaldið hefur valdið Reykvíkingum með framferði sínu í húsnæðismálum bæjarbúa síð- asta áratuginn. AHir mnna hvernig húsnæðisleysið svarf að hér fyrir stríð. 1929 höfðu verið samþykkt lög um bann við kjallaraíbúðum. Ár eftir ár voru þessi lög brotin. Þegar um það var að ræða að traðka á hagsmunum fólksins, þótti löghlýðnin ekki mik- ils virðt v Bæjarfulltrúar aiþýðunnar (fyrst Kommúnista- flokksins og síðar Sósíalistaflokksins) kröfðust þess að bærinn skærist í leikinn og byggði góð og ódýr íbúðarhús, eigi minna en 100 íbúðir á ári. Þá mun íbúðin hafa kostað um 10 þúsund krónur. Ár. eftir ár báru fulltrúar alþýðunnar þessa kröfu fram í bæjarstjórn Reykjavíkur. Ár eftir ár drápu bæjarfulltrúar íhaldsins þessar tillögur. Þeir héldu fast við þá stefnu íhaldsins, er borg- arstjórinn hafði markað með þeim orðum, að það væri ekki í verkahring bæjarstjórnar að bæta úr húsnæðisþörf bæjarbúa. Ekkert fékk orkað á stein- gerf ingshátt nátttröllanna í bæjarstjórninrJS Húsnæðis- vandiæðin uxu. Bygginga» verkamenn gengu atvinnu- lausir. , Múrarar urðu að fara að vinna yið að taka upp svörð, til þess að dunda cf.tthvað. Loks kom hernámið og at vinnuleysið hvarf — og nýj- ar kosningar urðu ekki um- flúnar. Húsnæðismálin voru kom- in í algert öngþvel'.ti. Aftur- haldsstefna bæjarstjórnarí- haldsins hafði ieitt til al- gers neyöarástands í bæn- um. ** Og þá fyrst lét íhaldið ofurlítið undan kröfum fólksins, byggðli 100 íbúðiri — 7 árum síðar en orðið| hefði ef sósíalistar hefðu ráðið. Þessi afturhaldsstefna í- haldsins í húsnæðsmálum hefur kostað Reykvíkinga mlljónir króna í peningum auk annars tjóns, sem af henni hefur hlotizt. En lærdómurinn sem al- þýöa manna eðlilega dreg- ur út; af. slíkri framkomu sem þessari, er: Það dugar ekki aö láta þá menn stjóma bænum, sem streitast á móti því að beita bæjarstiórninni og valdi hennar. til 'pess að upp fylla p-irfir fóiksins eins lengi og þeir þora það fólks ii.s vFgna Dómminn sem fólkið fell ir yfir svona stjórnaraðferð- um er: Of seint og of lítið. Það er ekki nóg að jðrast á síðustu stundu, þegar allt er komið í eindaga og ætla þá að bæta fyrir brotin, sem óbætanleg eru orðin. Það hjálpar ekki stjórnmála- flokki í lýðræðislandi að hanga í rangri og skaðlegri stefnu, svo lengi sem hann sér sér þaö fært og þorh* fólksins vegna, en hlaupa -vo frá henni, er hann ótt^ sst fordæmingu fólksins, e'ns og íhaldið genr nú í hú^æðismálionum. Fó'l^'ð sér hvað gerist, og lofar í^^idinu að'hlaupa *-* úr vistimi;. Alþýða Reykiavíkur veit að nú bíða bæjar fiprnaifnn ar hin otórtækusíu verkefni 3ð l.*»\-a. Aíio'ðan veit að stjtíðs^róðatím'nn er lið'"M og hún veiit lika, að sterk öfl í þjóðfélaginu, þ. á. m. Coca-cola-liðið í íhaldinu, leitast við að leiða kreppu og atvinnuleysi yfí;r þjóðina aftur. Alþýðan hefur dýrkeypta reynslu af því hvernig íhald iö stjórnar Reykjavíkwbæ á erfiðum tímum og hvernig bæiarstjórnin þá er hag nýtt gegn hagsmunamálum fólksins, bæð/i í húsnæðis- málum, atvinnumálum og öðrum., íhaldið hefur orðið að láta undan alþýðunni síðan það gerði tilrauróna með Framsókn í ársbyrjun 1942, tU þess að brjóta verklýðssamtökin á bak af t- ur með gerðardómnum og það hefur þvi horfiff frá fyrri stefnu sinw bæði ? af því aö alþýðan var . sterk (og styrkur hennar birtist stjórnmálalega í vexti Sósí- alistaflokksins) — og af því beztu menn Siálfstæöis- flokksins sáu aö ýmislegt var rangt eða óhyggilegt j stefnunni, er fylgt haföi ver ið. En hver yröi afstaða bæj- arstiórnar Reykiavíkur, ef íhaldið hefði meirihluta og aftur kæmu erfið ár, — svo maSur ekki tali um þann möguleika ef Coca-cola- valdiS ætti aS fá úrslita- valdið í bæjarstjórn? Er ekki ferill áratugsins 1930—1940 nógu svartur til þess að fólkinu finnist ó- þarfi aS eiga slíkt á hættu aftur? Það væri glapræði fyrir alþýðu Reykjavíkur að fela íhaldinu aftur stjórn Reykjavíkurbæiav í 4 ár. Það er tími til þess kom- 'nn að alþýðan tak£ sjálf forustuna í bæjarstjórn Reykjavíkur, geri Sósíalista flokkinn að sterkasta flokki bæ.iarstjórnarinnar og leysi sjálf þau yandamál, senj í- halc'i'ð með meirihlutavaldi sínu í bæjarstjórn hindraði hana í að leysa þegar mest á reið og auðveldast og ó- dýrast var að leysa húsnæð ismál Reykvikinga. Sigurbjörn Maríusson Fæddur 26. jan.1912 Dáinn 20. des. 1945 í dag verður Sigurbjörn Maríusson brunavörður bor- inn til grafar. Hann lézt á bezta aldri í bílslysi 20. þ. m. Menn setti hljóða við and- látsfregin þeirra félaga( enda var það að vonum. Sigurbjörn Maríusson var fæddur í Reykjavík 26. janú- ar 1912 sonur Ma^r'u-ar Fáls- sonar skósmiðs á Öldugötu 61. Þriggja ára gr nall missti toann móður slna, en ólzt upp hjá föður sínum og fóstru, Hansínu Hansdóttur. Hann var tvíkvæntur. Fyrri kona hans, Steinunn Jóhannsdótt- ir, dó frá tveim börnum þeirra. Með síðari kcau sinni Björgu Þorkelsdóttur, eign- aðist hann þrjú börn. Sigurbjörn var hægur og stilltur maður. Frekar sein- tekinn en tryggur vinur þeim er hann batt vináttu við. Hann var félagsgefinn og starfaði mikið að félagsmál- um í Alþýðuflokknum og víðar. Laugardaginn 1& þ. m.! bauð stjórn hlutafélagsins „Eyrún" f réttamönnum út- varps og blaða á sinn fund, til þess að sjá og kynnast nýrri prentsmiðju, sem um þessar mundir var að taka til starfa. Prentsmiðjan er í rúmgoð- um húsakynnum í húsi Gísla Gíslasonar við Heimagötu. Sveinn Guðmundsson for- stjóri skýrði fyrir hönd prentsmiðjustjórnarinnar frá undirbúningi og . gangi þeirr- ar starfsemi, sem þarna er hafin. Sagðist honum frá á þessa leið: Hinn 25. okt. 1944 var hlutafélagið „Eyrún" stofnað með því markmiði að koma upp hér í Eyjum prentsmiðju sem tæki að sér prentun á blöðum og bókum fyrir hvern sem væri, eftir því, sem möguleikar leyfðu og gerði öllum stefnum og sjón- armiðum jafn hátt undir höfði, enda kvað hann alla stjórnmálaflokkana hafa fal- azt eftir prehtun á flokks- blöðum sínum hjá fyrirtæk- inu. Blöð þessi kvað hann verða afgreidd í sömu röð og pantanir um prentun þeirra hefðu borizt, og væri nú Eyjablaðið, • blað Sósíal- istafélags Vestmannaeyja í setningu og mundu hin blöð- in síðay korna - hvert af ¦ öði:u. Stjórn fyrirtækisins kvað Sveinn hafa átt við mikla örð Ámundi Hjörleifsson Fæddur 17. okt. 1914 Dáinri 20. des. 1945 Ámundi Hjörleifsson slökkviliðsmaður verður til grafar borinn í dag. Ámundi heitinn lézt á bezta aldri, rúmlega þrítugur. Hann yar sem kunnugt er annar þeirra slökkviliðsmanna, sem fór- ust, í hinu hörmulega bílslysi í Höfðaborg 20. þ. m, Ámundi ólzt upp hér í bænum. Vann lengst af hjá Verzlun Björns Kristjánsson- ar.. A unglingsárum sem sendisveinn, en síðar sem bifreiðastjóri. Hann var ráð- inn slökkviliðsmaður árið 1938. Ámundi var kvæntur og átti einn sor^ barna, innan fermingaraldurs. Heimili hans var á Vesturgötu 16B. Hann var einstakt prúðmenni og vel látinn af þeim, sem þekktu hann. Hann var ákveðinn verka- lýðssinni og eindreginn stuðn •ingsmaður alls þess, er til sameignlegra hagsmuina ¦horfði ; fyrir alla alþýðu manna., Slíkra manna er gott að minnast. 17.' R.;; ugleika að etja um útvegunl véla og vinnukrafts og ena er ekki nema einn prentar^f, tekinn til starfa, en það er; Gunnar Sigurmundsson og: mun' hann framvegis verða yfirprentari fyrk"tækisins. í prentsmiðjunni er ein: setjaravél, blaðapressa af ný^ legri gerð, en ekki stór, get-> ur stærst prenrað blöð í svip- uðu broti og Fálkinn og Vik- an eru í, heftivél, voldugur; hnífur, blýsög og pressa, semr ætluð er fyrir smærri prent* un. Allt eru þetta rafknúirt tæki. En sá galli er þó á, að= tæki þessi eru öll ætluð fyr-*- ir riðstraum. en hér er enn-» þá jafnstraumur, á .rafkerff bæjarins, og hefur-- þv-í orðið að gera ýmsar breytingar áí' tækjum þessum cg er vinnat þeirra ekki í öllum atriðumi- eins fullkomin og vera ætt3 vegna þessa. Hlutfhafar í „Eyrún" erti um 30 að tölu og er stjórnin!' þannig skipuð: Gísli Gísla-* son, stórkaupmaður formað-* ur, Sigurður Guttormsson:v bankaritari, ritari.. Sveinn Guðmundsson. forstjóri, gjaldt , keri og auk • þeirra Einar; Guttormsson. "iæknir og Magnús Bergsson bakara-i meistari. Að sícasf-. ó?kaði prent->- smiðjustjórnin íkilnings út-* gefenda-- þeirra. blaðar sem skipti.. ætla að; ¦ eiga við prentsmiðjuna. á þyí að ekkij yrði hægt fyrst um sinn aðl ákveða fastlega útkomudag' hvers blaðs um sig, en kvaðst! y.ona að bráðkgr. félli þetta allt í fastar: skorður. I>að er vissulega ánægiu* legt til þess að vita, áð n# loks skili Vc:.t:"3nnaeyingart' eiga þess kost að skipta við- prentsmiðju, sem ekki hefuií skoðanakúgun og skerðingu! prentfrelsis að markmiði. Ert- beim sem þskkja til mála i Eyjum er það vel kunnugt lað einmitt þetta tvennt va? ! höfuðboðovS fiildsms, þegaf, j það fyrir 4 árua? keypti Eyj* 'þrentsimiðjuna. enda hafai- ráðamenn bæjarins óspart notað þejnnan tíma, sem þeir] gátu varnað - andstæðinguml.-. sínum máls til þess að van- rækja málefni baejarfélagsm^- og maka sinn eigin krók. í 4 á.r gat íhaldið séð uml: það með aurunum sínum, að1 prentfrelsið í Vestmantiaeyj-t um væri í hinni eiginlegustuj- mynd vestræns iýðræðis, enl.- að þessum áru:n liðnum siU ur það uppi með.gamla pren"Ö dótið s'tt serpal]s ónýta fornj:. gripi við hliðina á tæk]'umif. sem heyra nútíðinni til. —»¦ Þetta er enn eitt dæmið unlt: það, hve skammgóð - bola-t, brögð afturhaldsins eru t- glímunni við framvindu tím#- •nna. K. G.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.