Þjóðviljinn - 29.12.1945, Blaðsíða 4

Þjóðviljinn - 29.12.1945, Blaðsíða 4
ÞJQPVIL.J. INN Laugardagur 29. des. 1945 þJÓÐVILJINN Stftgef andi: Sameinmgarflokkur alþýðu — Sósíalistaflokkurinn Rftstjóri og ábyrgðarmaður: Sigurður Guðmundsson. Stjórnmálaritstjórar: Binar Olgeirsson, Sigfús Slgurhjartarson. Ritstjórnarskrifstofa: Austurstræti 12, sími 2270. (Eftir kL 19.00 2184). Afgreiðsla: Skólavörðustíg 19, sími 2184. • Auglýsingar: Skólavörðustíg 19, sími 6399. Prentsmiðjusími 2184. Askriftarverð: í Reykjavík og nágrenni: Kr. 6.00 á mánuði. Úti á landi: Kr. 5.00 á mánuði. Prentsmiðja Þjóðviljans h. í. Atorka og framtak í viðskiptum verður að fylgja stórhuga nýsköpun Bann Breta á sölu freðfiskjar í Bretlandi er sem vænta m4 e„„ ei.t h^WœteM og vandamá! KSandi **&g* W^S^HSfSC A AÐ LEGGJA NIÐUR KAFFI- TÍMANA OG STYTTA MATAR- TÍMANN? „Að undanförnu hefur mátt sjá í Morguntílaðinu hvatningsorð til manna að leggja niður kaffi- og matartíma, pg enn fremur hafa áður birzt greinar' baeði í Álþýðublaðinu og Þjóðviljanum í svipuðum anda. Sæmundur Ólafsson forstjóri skrifaði grein í Alþýðublaðið í sumar þar sem hann reifaði þessi mál og taldi fram margt, sem ar. Hefur nokkurs uggs gætt manna á meðal út af þess- um köldu kveðjum Breta, svo sem von er. Mö.rgum finnst illa og ómaklega launað það, sem íslendingar hafa fram lagt- og misst í þessu stríði. En yér munum verða að horfast í augu við það, íslend- ingar, að nú sé hafin barátta um markaðina, barátta, ekki sízt við Breta, hina gömlu, miklu fiskveiðiiþjóð og sjó- farendur. Vér íslendingar berjumst nú til landa, — eigi til þess að drottna yfir þeim, •— en til þess að fá að selja þeim ágætar vörur vorar, og vér vitum hver þörfin er fyrir þessar vörur á meginlandi Evrópu. Vér getum því ótrauði.r lagt til þeirrar baráttu í fullri vissu um sigur. Vér höfum ríkustu fiskimið hekns og erqm að afla oss ágætra, nýtízku tækja. Vér höfum dugandi sjómenn og erum að ala upp færa starfsmenn á öllum sviðum þjóðlífs vors, Vér höfum auð og efni til þess að koma vörum vor- um út, kynna þær, skapa söluskipulagning um þær er- lendis óg lána ýmsum þjóðum andvirði þeirra um nokk- urt skeið nú, meðan þær enn eru í sárum eftir eyðilegg- ingu ófriðarins. Sumir hafa efast um hvort vogandi væri að efna til slíkra viðskipta við ríkin á meginlandi Evrópu, hvort ekki myndi allt fara aftur í bál þar. , Engum manni; er til þekkir, hefur dottið slíkt í hug. Veröldin þolir ekki nýtt stríð næstu áratugina og það verður ekki heimsstríð að nýju a. m. k. ekki meðan þessi kynslóð lifir. Hún er búin að fá nóg af þeim. Ráðstefna þríve]danna í Moskva / gefu.r og frekari fullvissu um þetta mál. Kjarnorkupólitíkinni er lokið. Kjarnorkusprengjan verður ekki notuð sem hótun fram- ar, heldur fhun nú verða skipulagt sarnstarf þjóðanna að því,að hagnýta þá óíakmörkuðu orku, sem þessi uppgötv- <un hefur leyst úr læðingi. Friðarfundurinn er þegar á- •kveðinn 1. maí 1946. Hrakspár bölsýnÍEmannanna hafa ekki rætzt, en vonirnar um gott samstarf stórveldanna í 'höfuðmálum heims, þrátt fyrir smærri árekstra á ýmsum sviðum hafa glæðst og eru nú bjartari en nokkru sinni fyrr. — Fyrir oss íslendinga er fyrirheitið um öruggan frið og vaxandi samstarf þjóðanna, samtímis fyrirheit um inn ávihning fyrir atvinnuveit- endur, því margar mínúiur færu til spillis því að verkamenn væru lengur en góðu hófi næmi að hefja vjnnu aftur, að oft færi mjkyi tími UV'l spill|is vegna verkatafa sem því fylgdi að með taka næringu á venjulegum tím- um. Næst kom fram á ritvöllinn skrifstofumaður hjá Iðju, Hall- dór Pétursson. í hans grein var mest sett fram sem vert er að athuga. Hann benti á þau miklu hlaup manna í og úr mat, svo að matartíminn yrði erfiðasti tímí dagsins. En er það ekki að miklu leyti af skipulagsleysi, af þyí að menn, sem eiga heima í Austurbænum vinna í Vestur- bænum og svo aftur öfugt? En svo sló út í fyrirhonum; hann fqr að dæma þá sem væru á annarri skoðun en hann sjálfur án þess að nokkur rök lægju fyr ir hvað þeir hefðu til sins máls. Um sælu kræsingamar, mjólk, rúgbrauð með smiöri og alls kon ar gómsætt álegg er auðvitað gott að eiga von á, en það hefur viljað vera hverfult sumt af þessu hnossgæti hjá almenningi að undanförnu þó menn hafi lagt sig alla fram að eiga þess kost. Það kann vel að vera að þeir, sem hafa Reimili, geti lát- ið konurnar ganga búð úr búð til að velja nesti, en mér hafa sagt konur sem áttu menn í Bretavinnu og annarri vinnu sem úthefintir að menn væru nestaðir, að það fæðið yrði mik- ið dýrara þó lítið meira væri borið í það. Og margur maður sem borðað hefur á matsöluni hefur þótt hólpinn ef hann átti þess kost að fá með sér mat í ut anbæjarvinnu og ekki horft í það þótt töluverðir aukaaurar hrykkju fyrir þann snúning að taka saman bita". VILL EKKI TAPA MATAÍt- TÍMANUM „En er þá ekki rétt að athuga þá hliðina sem snýr að okkur verkamönnum sem borðum á sjoppum og matsölum; að ein- hver okkar. láti sína rödd koma fram í dagsljósið. Eg vil ekki tapa matartímanum, þó hluti af honum fari í gang, ef ekkert hjól eða annað farartæki er til staðar. Eg hef bæði verið í Breta vinnu og bæjarvinnu utanbæjar og mundi ekki óska eftir því ó- neyddur að taka það. matarlag aftur, að vera án þess að íá heitan miðdag. Pó veit ég 'að betra nesti átti- • ég kosf á, en margur annar, því víða er sá háttur á matsölum að menn fá ekkert með sér. Og f ramlár yrði ég fljótlega ef ég ætti að vera í svelti meiri hluta dags- ins og stunda erfiðisvinnu því ekkert gæti komið inn fyrir mínar vari sem gagn væri í um leið og komið væri á fætur". VEITINGASÖLUR ÞURFA A» VERA NÆRRI VINNUSTÖÐUM ,,Þetta spursmál að breyta matartímanum er alls ekki tima- bært, fyrst verður að hafa staði fyrir menn að borða á. Eins og nú er skipað þeim málum, þá verða menn helzt að vera komn- ir á suma staði fyrir. klukkan tólf, annars fá þeir ekki af- greiðslu, því margsetið er við sömu borðin. Annars staðar er allur matur búinn þegar pláss fæs.t og víða fá menn . ekkert með sér en er þó talinn fullur matur. Auðvitað á að leggjast niður að f ara. bæinn á enda til að komast í mat. Veitingar eiga að vera til reiðu sem næst vinnu stöðum, en það á ekki að vera neitt okur, það á, að vera ó- dýrara fæði þar sem fjölda- framleiðsla er, en þó jafn gott. Sölufæði á að vera jafn mikl- um kostum búið og það rsem framleitt er á heimilum". KAFFITÍMINN ER DÝRMÆTUR TIL HVÍLDAR „Við, sem höfum einhvern tíma verið í'vegavinnu, þekkjum af eigin raun þau gæði sem fylgja því að sleppa hinum dýr- mæta hvíldartima sem kaffimín úturnar veita. Að vinna 4 tíma í erfiðisvinnu án þess að hafa leyfi til að rétta úr sér, er eng- in sæla hvað þá þegar hávær- ar vinnuvélar eru með til að auka vinnuhraðann os skapa meiri -og fjölþættari þreytu". ÞESSI MÁL VERÐUR AD RÆÐA SEM SKIPULAGSMÁL „Hitt get ég skilið að atvinnu:- rekendur og þeir sem vinna létta vinnu, hafi áhuga fyrir að kaffi- tíminn hverfi, en hinir ekki. Það- sem hiálpaði mönnum til að halda út hinn langa vinnutíma sem var í sveiitum áður við slátt, voru hmir löngu matar- og kaffi timar, þeir frískuðu fólkið, sköp- uðu því hvíldir á líðandi stundu. Það gleður mig stórlega er Morg unblaðið og önnur blöð ásamt verkalýðsfélögum fara að hugsa af alvöru um þessi mál og taki að ræða málin sem skipulags- mál. Því það er áreiðanlega tímabært spursmál, en það er að byrja á öfugum enda að leggja niður kaffitímana og stytta mat- artímann". Páll Helgason. HVAÐ VAE GERT VIÐ RJÓMANN? Húsmóðir hér í bænum hringdi. til Bæjarpóstsins núna á dögun- um, og sagði honum frá því, að á aðfangadagínn hefði hún ekki fengið riómann sinn eins og vant var. Þessi húsmóðir, sem skiptir við mjólkurbúðina á Ásvallagötu 1, fékk þau svör, þegar hún kom þangað .til að sækja rjómann eins og venjulega, að eng- inn rjómi hefði yerið sendur- þangað frá mjólkurstöðinni þá um daginn. Var nú hringt til stöðvárinnar og spurst fyrir um það, hvernig á þessu stæði. Svar- aði stöðin því að rjóminn hefði verið sendur þennan dag ,sem. aðra daga . Eins og geta má nærri, var húsmóðurinni nokkur forvitni "á að vita, hvernig rjómi þessi hefði horfið, og vill. Bæjarpósturinn mælast til þess að þeir, sem kynnu að hafa orðið hans varir láti .sig vita af því við fyrsta tækifæri. Raddir úr sveitinei HVER ER MUNURINN? ... Tímamenn hamast. á Búnaðarráði, ásamt ýmsu efnalegan viðgang þeirra landa, sem vér verðum að treysta j öðru, sem fer í taugarnar á á sem markaðslönd vor í framtíðinni. ! þeim góÖU mónnum. En Einmitt nú er bví tækifærið fyrir oss til þess að gera | Þeir Sá ekki aS Þvi. a^ meö öllum þessum gauragangi þær þjóðir, sem vér áður höfðum lítil viðskipti við. að viðskiptaþjóðum vorum, — svo sem Frakka, Belgi, Tékka og aðrar, og endurlífga viðskiptin við þær þjóðir, sem áð- ur voru viðskiptaþjóðir vorar, en nú eiga um sárt að binda, svo sem Pólverja^ ítali, Finna o. fl. Markaðsmöguleikun- um í Þýzkalandi má held'ur ekki gleyma, þó Þjóðverjar ráði þeim nú ekki sjálfir og auðséð er að frændur vorir, Norðmenn, muna eftir þeim möguleikum. Það er eitt skilyrðið fyrir því að stórhuga nýsköpun þjóðar vorrar flytji henni þá blessun, sem til var ætl- azt, að mar-kaðsmöguleikar vorir séu einmitt nú hagnýttir til hins ýtrasta, lika þótt veita þurfi lán a.ð vissu marki til ýmissa þjóða.: Viðskiptastefna vor gagnvart öðrum þjóð- um verður að einkennast af sama stórhug og dirfsku, er -einh;ennir nýsköpunina. hafa þeir áreiðanlega stór- spillt fyrir sölu á kjötinu innanlands og þar með unnið gegn hagfmunum bændastéttarinnar. Og hver er svo þessi pólitíski ágrein- ingur Framsóknaimanna og meirihluta þeirra bænda, er skipaðir voru í Búnaðarráð? Eg hef reynt aö kynna mér lífsskoðanir og hugsunar- hátt beggja þessara aöila, þ. e. Framsóknarbænda og Sjáifstæðisbænda, og mun- inn hef ég ekki getað fund- ið. Báðir eru hákapítaliskir í öllurn skoðujaum. Báðir telja- sig samvinnumenn í verzlun og báöir hata verka lýðinn framar öllu öðru. Það er aðeins eitt, sern Framsókríármenn hafa ver- ið skeleggari með, en það er að krefjast rýrari kjara fyrir verkamenn en bændur, sjálfsagt af umhyggju fyrir þeim, sem vinrla skí'tvinnu ariö um kring. Eg undraðist oft, er ég sá greinar um. þessi mál í Tím- anum. Mér gat varla dott- ið í hug, að hér væri stétt- arflokkur bændanna, sem stæöi á b.ak við þessi skrif, þar. sem hverjum heilvita manni hlaut að vera ijóst, að allir einyrkjabændur hefðu flosnað upp. 1929, en þá opnuðust augu mín fyrir því, sem var áð gerast úti í heimi og hér heima, og síðan hefur rás viðburöanna sannfært mig betur og betur um réttmæíi þeirra skoöanaj sem ég að- hyllist..'. RAS OG VIÐBURÐANNA SÓSÍALISMINN ... Eg var Frámsóknar- maður fram að kreppunni ILL NAUÐSÝN .... Verðlögn búvaranna er auövitað þaö, sem íí;í blasir mest við ?,ugum hver-, bónda. Flestir líta á fyriiv komulagið sem iila nauðsyn en engir hafá mcitbárur á takteinum eða. önnur ráö, sem betur myiiau duga, að því er framleiðandanum við- kemur. Hinsvegar . sýmst mörgum, sem framkvæmd greiðslunnar | muni verGa örðug, en.einnig þar er eij* itt að benda-á betri leiðn* nema þá í smáatriðum...

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.