Þjóðviljinn - 25.06.1949, Blaðsíða 3

Þjóðviljinn - 25.06.1949, Blaðsíða 3
 -n.-ifriiiKnMif'Tiiiinairii fíifi'>ifí-i fa«8 *¦¦- WOÐVIUníN ii ,i-r>T, j míLmmm—Vmítm^m^ ^W^n-™* -i ?I'"?y''iö~í< garar *•.>'. " alramfcvwpd .- ¦ - ' .'. ára áætliiiiar „Btilgarár iúku með ágatum árángri fyrstu efnahags- áætlún sinni; tveggja ára áæthin um árin 1947—48. Þrátt fyrir miklar eyðileggingar af völdum fasistastjórnar oe örðugieika eftirstriðsáranna tókst í aðalatriðum aðalverk- efni tveggja ára áætlunarinnar að hef ja framleiðslugetuna á fyrirstríðsstig pg hærra", segir í grein eftir V. Julzari í esperantoblaðinu Internacia KuKuro. „Iðnaðarframleiðslan varð nærri 70% meiri en fyrir stríð og þróunarhraði þungaiðnaðar- jns mun meiri en léttaiðnaðar- jns. i >¦.¦ Handiðnaframleiðsla tók einnig miklum^.j.líbfeytingum. Mikill hluti handiðnamanna batzt samtökum i'frá'nfleiðslu- sarnvinnufélögV' YfirtóiÍT var6 framleiðslan, bæði samyinnufé- laga og einstaklinga, ja-fnmikil og fyrir stríð. Búlgaría varð fyrir þremur miklum þurrkaárum í röð, (1945, 1946, og 1947). Einnig af öðrum ástæðum voru miklir erfiðleikar á skipulagningu landbúnaðarins. Þrátt fyrir það náðist líka á því sviði veruleg- ur árangur. Miðað við 1939 varð kornframleiðslan 103%, timburframleiðsla og loðskinn 165 %. Einungis kvikfjárræktin varð lægri, 91.5% 1948 miðað við 1939. Fiskafurðir úrðu 40% meiri en 1939. Á þessu tveggja ára timabili (1947—40) urðu samvinnubúin alstaðar það form sem nýsköp- un og vélvæðing landbúnaðar- . ins fékk. I landinu eru nú á annað þúsund samvinnubúa og um 70 vélamiðstöðvar fyrir Mndbúnaðinn. 'Framkvæmd tveggja ára á- ætlunarinnar bjó í haginn fyrir fíinm árá áætlunina, en með . framkvæmd hennar leggja Búlg arar grunn að sósíalismanum í , landi sínu. Aðalverkefni fimm ára áætl- ... unarinnar (1949—1953) er iðn- væðing landsins og vélvæðing landbúnaðarins svo landið verði óháð auðvaldsheiminum. Hlut- fall landbúnaðarframleiðslu og iðnaðaðarframleiðslu er nú 70:30, en er ætláð að verða í lok fimm ára áætlunarinnar 55:45, og verði enn lögð áherzla á þróun þungaiðnaðarins. 1 þyí skyni er áætlað að fjár- festing í nýjum f ramleiðslutækj um verði 83% allrar fjárfest- ingar í iðnaðinum. Lögð verður áherzla á stíflu- byggingar, raforkustöðvar og verksn^iðjuibyggingar. Áæt'tað er að raforkuframleiðsla hafi í •< ¦ - lok fimm ára áætlunarinnar þ»efaldazt- frá 1948, vélsmíði ., seWaldazt og kolaframleiðslan áukizt úm 63%. • - . Fyrirhúgað ér að vinna bug á.lerfiðtökum . korhframleiðsl- \: urmar'með,.^^innf yélvæðingu; ög'^^'nétíai^*&mS-Vélamiðstöðv.- F a að; fjölga , i :rJt&?. c^^toDryéííitó í 10 þús. ánna miðað við 1939 á að aiik- ast um 20%. Gert er ráð fyrir að hinn samvirki hluti land- búnaðarins gefi 1953 af sér 60% allrar landbúnaðarfram- leiðslunnar. Framleiðsluaukingin öll (iðn- aður og landbúnaður) á að auk- ast um 78% miðað við 1948. Með því móti er gert ráð fyrir að þjóðartékjur Búlgara verði í lok finim ára áætlunarinnar tvöfaldar á við 1939. Að framkvæmd tveggja ára áætlunarinnar gekk búlgarska þjóðin og þó fremst æska lands- ins með einlægri starfsgleði. Aðalkrafturinn kom innan frá, afl hinnar vinnandi alþýðu, lausrar undan oki fasista og heimsvaldas. Verulegrar hjálpar nutu Búlgarar frá hinum öðr- um alþýðulýðveldum og þó eink xrin frá Sovétríkjunum, með lýðræðislegri samvinnu sjálf- stæðra ríkja. Með sama hætti verður fimm ára áætlunin framkvæmd, en með.henni munu Búlgarar efla sjálfstæði sitt og leggja grunn sósíalismans í landi sínu." Internaeia Kulturo). J'émni" Sæmmiidax Ólalssoiac Verkalýðshreyf ingin hefur inn einasta eyri í eipirnarl Á fundi Fulltrúaráðs verka lýðsfél. í fyrrakvöld hélt „varaforseti" ASl, Sæmund- úr Ölafsson, þá furðulegustu ræðu, sem erin hefur heyrzt um eignamál verkalýðsfélag- anna. Voru fullyrðingar hans svo ótrúlegar, að nærri stapp aði andlegri vanheilsu. Sæmundur tilkynnti sem sé að „Alþýðuflokkurinn einn heffii átt eignirnar frá upp- hati, ætti þær enn og myndi eiga þær framvegis''! En „þegar Alþýðnbranð- gerðin var orðin nógu stór, hehntuðu kapítalistarnir, að henni yrði breytt í hlutafé- lag, því afi það var ekki hægt að segja, hver ætti Alþýðu- brauðgerðina"! Ármannsmótíð Framhald af 8. síðu. m. hlaupi; keppendur verða þar 10, m. a. Guðm. Lárusson, Örn Clausen og, Ásmundur Bjarna- son. Hástökk: Halldór Lárus- son, Sigurður Friðfinnsson, o. fl. 400 m. hlaup: Magnús Jóns son, Sveinn Björnsson, Ingi Þor steinsson og Sigurður Björns- son, allir úr KR. Kringlukasti: Gunnar Huseby, Gunnar Sig- urðsson, Friðrik Guðmundsson o .fl. 100 m Jilaup drengja; hástökk kvenna; og loks 4x100 m. boðhlaup og tugþraut. Þess skal getið að fyrir börn kostar aðgangur að móti þessu kr. 3.00. " ' Þetta verður siðasta keppni finnsku íþróttamánna hér, þvíi á morgun fara'þéir austur að; Gullfossi;'Geysi'óg á Þingvelli,j| í boði bæjarstjórnar iReykjayV^ ur.. Á mánudagskvöldið halda Ármcnningar iþróttamönnunum Ög: fárareQóra ' þeirray Ýtjð Nora, kveðjusatásæti* 'í' -Breiðt • firðingabúð. ^¦'•".¦^'¦'¦é-^- -¦¦i^" „Fulltrúaráðið var svo lát- ið eiga Alþýðubrauðgerð- ina4<! Eftir að hafa skýrt frá þessu öllu, lýsti Sæmund;ur þvi yfir állt að einu, að „AI- þýðubrauðgerðin hafi verið hlutafélági frá upphafi"! Þegar að því atriði kom, hverjir héfðu raunverulega skapað þessar eignir og væru því sjanriir eigendur þeirra, upplýsti „varaforsetinn" þetta: „Verkalýðshreyf ihgin hef ur ekki lagt einn einasta eyri í eignirnar"! ¦ „Verkalýðsfélögin lögðo aJdrei fc í Alþýðuhásið h. f.! Ilinsvegar „gaf Alþýðuflokk- urinn þeim félögum, er það vildu þiggja, hiutabréf í AI- þýðuhúsinu h. f."! Það ber aðeins að harma, að „varaforsetinh" skuli hafa lumað á þessum sjónar- miðum þar til eftir að Hæsta réttardóiriur féll. Hæstirétt- ur hefði áreiðanlega getað sparað sér þriggja ára strit hefði Sæmundur flutt honum fregnirnar í tima. Hinsvegar sýnir ræða Sæ- mundar nákvæmlega hugsun arhátt-----írttrýðnftTTkksbrodd- anna eins og hann er: Hann slær striki yfir áratuga fórn fúst starf verkalýðshreyfing arinnar í Reykjavík, neitar þeim um nokkra hlutdeild í sköpun hinna stolnu eigna, jafnvel svívirðir þau með þyí, að - Alþýðuflokkurinn hafi. „gefið" þeim hlutabréf, þegar öll þjóðin veit, að það voru foringjar Alþýðuflokks- ins, sem gáfu sjálfum sér hlutabréf í eignurium! /RæðaSæmundar er rétt mynd af því, hvernig þessi tegund þölitískra stigamanná sekkúr riiður; í yundu-djúp Bpulingarinnar í skjóli • log- ??"heJg«áls*þjéfB«Öar.' »: '¦ }"»' JL- Prófessor Russell Scott, sem dvalizt hefur hér á land'i undaníarna íimni mánuði og hélt námskéið' í Ésperanto í Vestmarmaeyjum pg-.' Horna- firði, er nýlega farinn heim til Englands. Hann lét vel yfir dvölinni her á landi og þeim á rangri, semvarð'af starfi hans. Próf. Scott varð esperantisti 1930, og várð það með þeim hætti, að'þegar hann var að prófa. -nemendur %¦¦ frönsku í Ox- ford það ár (próf. Scott hefur prófað um 50þúsund manns í frönsku), var haldið þar í borg- inni 22. alþjóðaþing esperant- ista. Þetta varð til þess, að hann fór að kynna gér ajþjóða- málið, og kom hahn þegar áuga á uppeldislegt gildi hins auð- lærða og rökrétta máls. Hann telur, að allt málanám eigi að byrja á esperanto-hámi, ^með því að málið skerpir ' áfar vel skilning némendanna á máiúiíi yfirleitt. Próf. Scott skrifaði eftirfarandr grein fy'rir hið nýja blað Sambands ísleözkra' é'sper- antista, Vocórde-'Islando, ,og. mun hún birtást í næsta tölu- í blaði þess (að sjálfsögðu,á es-' peranto). G*einin heitir: „Þýð- Ing tslands l.vrir esperanto- hreyfinguna," og ýarpar hún' skýru ljósi á það, hve ómetan- legt gildi það gæti. háft, ef js- lenzka bjóðin og ísletí'zk''s;tjórn- arvöld sýna þá framsýni að verða fyrst allra þjóða til að innleiða alþjóðamálið. .í skóla sína. Ó.SJ«. ^- Þó að Norðurlandaþjöðirnar Jík ist mjög ; mikið hver -annarri á sviði menningar, bókmennta og þjóðfélagsmála, þa eru þær mál- farslega jafn sundurgreindar og þær þjóðir, sem tala rómönsk mál. Rómanskar þjóðir geta sennilega á helmingi skemmri tíma tileinkað 'H ' ?» * * ser megmatriðin v esp©rant<fevegna þess, hve margir pr^sfoírfar í mál- inu eru komnir úr rómönskum málum; en .Norðurlandaþjóðirnai' þurfa sökum smæðar sinnar meira að halda é sameiginlegu máli, og ég dreg í efa, að munurinn á mögu leikum til að nema esperanto verði mikill, eftir að komið er yfir byrj- unaratriðin. -^- Eg hef þess vegna þá von, að Norðurlandaþjóðirnar visi heimirt- Um vegihn á þéssu svjði. skilninga pg samúðar þjóða í milli, eins or . þær hafa gert á ýmsum öðrum sviV um. Mér virðistþví að skynsam- legt væri \fyrir AlþjóSasambaii* esperantista að beina kröftum sín- um á sviði útbreiðslustarfsins eink um að Norðurlöndum, þar ser* virðist vera mest von um skjótan. árangur. <jL Hvers vegna valdi ég þé hií minnsta af Norðurlöndunum og1 það þeirra, þar sem esperanto- hreyfingin er einna veikust, til a& starfa lítillega í fyrir málefni al- þ-jóðamálsins? Auðvitað einmitt vegna smæðar landsins; því aS þúsund esperantistar á Islandt mundu hafa jafnmikjl áhrif 0% tugþúsundir í löndum með marg-r falt meiri íbúafjölda. ^- Þegar ég því nú í júnímánuðí kveð islenzku esperantistana, sem. hafa sýnt mér vináttu og gestrisni á árinu 1949, vil ég segja við þá ao*"• skilnaði: Þið hafið þrefaldaff tölú-ykkar á síðastliðnum tvéimur áríim. Þrefaldið hana á sama hátt fyrir júníbyrjun 1951. Þá mund« þxiðju tvö árin þýða svo marga esperantista (27-falda tölu stríðs- áranna), að jafnvel fræðsluyfii'- völd, sem væru á móti#esperanto. ættu erfitt með að standa á móti þvi, að alþjóðamálið yrði innleitt í skóla landsins. Þetta yrði 4riS. 1953 eða 1954. Þá yrði málefni okk ar lika búið að taka framförum í öðrum löndum, og að minnsta kosti hin Norðurlöndin mundit fýlgja dæmi Islands.* Önnur lön* mundu ef til vill bíða nokktir ár til að sjá árangurinn í þeim lön4 um, sem ruddu brautina. En ég tel að á sviði hinnar nýju aukningar málefnisins eftir striðið ¦ rækti ís- lenzku esperantistarnir þýðingar- mesta jarðveginn. Þeir þurfa þvíL að etarfa af fullum krafti og fá. :allá mögulega aðstoð frá" öðrur» löndum, einkum Bandaríkjunum, þar sem — vegna • algerlega and- stæðra skilyrða í þessu efni — er aðcins hægt að vonast eftir al- mennri innleiðingu esperantos, þe'g1 ar sýnilegt er, ' að ekki verður langt þangað til, að allar þjóðir heims innleiði það í skóla sina. Russell Scott. . ¦¦ „ •_. - .. -•' «; *.«¦•; JlliMM ^.'_»-.I.^.-.....'v--'-,'--. ' • -.. Þjóðréttarnefnd SÞ bom nýlega saman 4 tyrsta.' fnnd sinn í New Vorh. Hún fjallár bm bvaða. ákvæði • gilda um skipti rikja í m'tJIi. Meðlhmr hénnar eru írá vÍBHtri » myudinni: Eoretski fra. Scvétríbjunuia, vHoMm i BandarihJoniHn, Ban lodlaDdt og-Am*do<Br««4Ílh>. ..-•¦¦ -..-<.--.; í ¦ .- •¦¦ :- ¦

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.