Þjóðviljinn - 25.06.1949, Blaðsíða 5

Þjóðviljinn - 25.06.1949, Blaðsíða 5
Leuírardsgur 25. júni 1949. ÞJÓÐVJUINN REFSIAÐGERÐIR A RAUFAROFN ¦ . ¦ -. ' ¦ Mkwpagaipai Um það geíur í gamalli bók, að þá er Þorgeir Hávarðsson fóstbróðir Þormóðs Kolbrúnar- skálds hafði skip sitt í Hraun- böfn norður kom til hans mað- ur nokkur og falaði skiprúm til utanferðar. Leist Þorgeiri maðurinn hinn ósjálegasti og linur til stórræðanna en innti hann þó ef tir naf ni og því hvað hann kynni til síns ágætis. Hinn kvaðst Helgi seTseista heita og fáir væru sínir kostir utari þeir, að hann væri hlaupagarpur svo mikill, að eliks myndu fá e% engin dæmi Síðan í verkföTlunum vorið 1947 þegar barizt var um við gang Alþýðusambánds Norður- lands kemur okkur Norðling- tim þessi frásögn um hlaupar- ann mikla í hug, þá er við heyr um getið manns þess er einna verst mun þokkaður allra innan íslenzkra verkalýðssamtaka —; hvítliðans, verkfallsbrotafor- jngjans frá Isafirði, sem nú fyrir hlaup sín fyrir íslenzkt afturhald hreykir sér á veldis- stóli samtakanna að því er virð ist kostum rúinn að öðru en því að hlaupa erinda auðvaldsins, sundrandi og niðurrífandi, það, er áunnizt hefur fyrir þrotlausa baráttu þúsunda alþýðumanna og kvenna í þessu landi liðin ár. ura rr-j Sem betur fór sigraði eining ncrðlenzkrar alþýðu vorið 1947 og fáa mun þá hafa órað fyrir því, að Helgi Hannesson myndi hreykja sér í forsetastóli alls- herjarsamtaka alþýðunnar inn- an svo lítillar stundar sem raun varð á .En eigi skal sak- ast um orðinn hlut enda mun þess eigi langt að bíða, að sú eining er grundvallaði A.S.N. cg varði, í einni heiftúðugustu árás, sem íslenzkt auðvald og ríkisstjórn þess hefur nokkru sirini gert á íslenzk samtök losi alþýðuna við þá smán að þola hvítliðastjórn í höfuðvigi Eamtaka sinna. Svo lengi sem skömm Helga Hannessonar verður uppi skal hans minnzt á þessum stað, enda lengi við hann kenndur, þar sem hann trauðla fékk áheyrn hjá sínum dyggustu flokksbræðrum og af þeim gjörsamlega neitað um aðstoð til illverkanna, a. m. k að sinni. Var þó bersýnilega allmikið að þeim lagt, þar sem hlauparinn gerði sér aðra ferð um langa og illfæra vegu til þorpsins eftir að verkamenn höfðu uppkveðið þann dóm, að þeim virtist maðurinn til einkis nýtur utan þess að hlaupa er- inda auðvaldsins og forsvara verk fyrstu stjórnar sem al- þýðu (lausi)flokkurinn mynd- aðj á Islandi. Það læfur að líkum að slík- ur maður sem því líka útreið íékk hjá óbreyttum alþýðu- mönnum. myndi ¦ hugsa þeim lenzku þjóðina meðan nýsköp- unarstjórain sat að völdum náði að sjálfsögðu til alþýðu þessa þorps. En það tók nærri allt stjórnartímabilið að sannfæra þá er hrunpólitíkin hafði sett mark sitt á og illu heilli réðu samtökum fólksiris um hið gullna tækifæri er gafst til.at- vinnuuppbyggingarinnar og þar með bættrar efnahagslegrar af komu. Þó fór svo að lokum fyrir markvissa og sigursæla baráttu beztu manna verka- mannafélagsins að þorpsbúar bundúst samtökum með hrepps- félagið og K.N.Þ. að bakhjalli á síð-ustu mánuðum nýsköpun- arstjórnarinnar um atvinnu- framkvæmdir. Hlutafjársöfnun var þegar hafin og voru undirtektirnar með þeim ágætum sem einkenn i raðeins fórnfýsi fátækrar al- þýðu í öruggri sókn til mann- sæmandi lífs. Nauðsynleg leyfi voru fengin hjá Nýbyggingarráði er sýndi málinu vinsemd — og skilning á þörfinni til atvinnuaukningar. Hafizt skyldi handa um bygg- ingu nýtízku hraðfrystihúss til að byrja með — útgerðin skyldi aukin jafnframt. — Efni og vélar voru pantaðar, — undir- búningurinn heima fyrir haf- inn. En svo skall ógæfan yfir Nýsköpunarstjórnin tvístr- aðist af ástæðum sem öllum eru kunnar og ekki verða rakt- ar hér. Var þá auðsætt að stungið yrði við fæti um stór- stígar framkvæmdir, þó játa verði að vissir menn tryðu því trauðla, að traðkað myndi jafn hastarlega og raun hefur á orðið á björtustu vonum og helgustu hugsjónum þjóðarinn- ar af druslum þeim er ame-j ríska auðvaldið hefur sett til| höfuðs tilveru hennar. Á síð-j astliðnu hausti var húsið steypt af grunni. Aflvélarnar og allt það efni er erlendan gjaldeyri þurfti fyrir var komið til stað- arins — en hlutaféð var þrot- ið. Stjórn fyrirtækisins hafði tilgangslaust leitað fyrir sér um aðstoð hjá lánastofnunum gegn öruggum tryggingum en allt kom fyrir ekki. Var það nú mögulegt að rík- isstjórn sem alltaf var að væla um gjaldeyrisleysi léti slíkt henda sem þetta ¦— slíkt tæki- færi til gjaldeyrissköpunar glat ast? Þyldist slíkt tilræði við efnahagsöryggi heils sveitarfé- lags, sem ef ekki úr raknar hlýtur að krefjast aðstoðar rík isins til framfærslu íbúanna ? — Slíkt var ótrúlegt. Ef rétt væxi að farið spariskildingar verkamarina- heimilanna voru að móta vonir þeirra í harðan stein hústóftar- innar kom skýringin. Mærðárlegar raddir móðúr-' sjúkra manna bérgmáluðu um þorpið lausn vandáns. Ef þið kjósið einhverh þann á þetta þing sem hlýðnast vill kröfu afturhaldsins um afnám alls þess, sem ykkur er kærast skulu riægir peningar streyma til hússin.s. Þýlyndi hefur aldrei einkennt verkalýð þessa þorps. Sannfæringu sinni og sjálf- stæði hafa menn haldið og munu halda hversu hart sem að kreppir, enda kusu þeir í þetta skipti sem önnur eftir sínu eig- in höfði. Slitin loforð gauð- menna um gull og græna skóga breyta engu um ákvarðanir er mótast hafa í þrotlausu striði óblíðra ævikjara. Varla höfðu hin ólánlegu handbendi afturhaldsins hreiðr að um sig í skrifstofum alþýðu samtakanna er höfuðpaurinn fór að ávarpa meðlimi Verka- mannafélagsins í gegnum Jón klofning og gefa fylgifiskum sínum fyrirskipanir eftir bein- um leiðum áður en stjórnarkjör færi fram. Laust eftir síðustu áramót tók það að síast út úr hripum breiðfylkingarinnar hér, að möguleikar til lánsf jár- öflunar væru fyrir ef rétt væri að farið. Helgi Hannesson hafði párað vildarvinum sínum nokkr- ar línur til að kynna þeim hina „stórglæsilegu" fjögra ára á- ætlun Emils og látið þess getið um leið að Alþýðusambandið fengi ráðstöfunarrétt á í—5 milljónum árlega af væntanlegu betlifé amerikuþjónanna. „Seg- ið vinum vorum verkamönnun- um, að biðja og óska (eins og Emil!) og þeim mun veitast og þeir verða þægir (eins og Em- il!)." Anægjulegar ráðagerSír áfram að ráðgera. Það fólk sem í upphafi lagði eyrun að öllum þessum ráðágerðum er farið að hugsa og ráðgera og mun fram- kværiia við riæstu kosningar; þar liggur munurinn. Og klofningur heldur áfram „að félögin eigi að beina at- hugyn sinniað ráðstöfunum til varanlegra atvinnubótá svo sem bættum skipastól þar sem þess er þörf, hafnarbótum og sam- göngumálum og byggingarfram kvæmdum, stofnun. jðnfyrir- tækja ræktunarmálúm, rraforku málum og þess háttar. Með til- liti til framangreindra sam- þykkta óskar miðstjórnin þess eindregið að þið framkvæmið rannsókn á og gerið tillögur um á hvern hátt notaðir yrðu sem bezt allir þeir möguleikar er verða mættu til aukinnar at vinnu hvort sem er heldur á sjó eða landi og sendið A.S.Í sundurliðaðar tillögur ykkar með ýtarlegri greinargerð í síðasta lagi fyrir lok marzmán- aðar n. k." Það lá svo sem ekki litið á. Ekkert nema „híöfí" Verkamanriafelagið mun hafa svarað bréfi þessu um hæl. Hygg ég þó að þar hafi meiru um ráðið nægilegt tóm til bréf a- skrifta «n hitt að menn gerðu sér nokkra von um árangur, enda sennilega fáum ljósara en mönnum hér hvert mark er á- takandi orðagjálfri þessara veslinga um atvinnuuppbygg- ingu og annað er til hagsældar horfir alþýðu manna. Stjórn íshússfélagsins taldi þó rétt að athuga það gaumgæfilega hvort útlit væri fyrir nokkrar lag- færingar á lánamarkaðiuum og: sendi með það fyrir augum hreppsnefndaróddvitann til Reykjavíkur ef verða mætti, að hægt yrði að klófesta fé til lúkningar húsinu. Árangurinn varð enginn nema sá, að hann sannfærðist persónulega um að hin „stórkostlega" áætlun rík-- isstjórnarinnar var ekkert nema ,^blöff" frómar óskir ráða lausra. manna til auðjöfranna í westri til endurgjalds cÍElenzkri starfsemi. i Enn er því haldið fram af vissum monnum — þeim er munu sveipa brjóst sitt Alþýðu blaðinu þá er holdið eilíflega hefur snúið tánum upp sem andinn nú, að allt sé þetta ofui*- einfalt og eðlilegt. Fólkið hér ^é undir áhrifum frá ógnarstjórn- Stalíns, „öfugir" menn séu. sendir til fjáröflunar og annað; eftir því. Vel má það vera og skal tekið trúanlegt þar til ann að verður sannað. En seint mun uppbygging atvinnulífs á þessum stað ganga eigi hún að kosta ákvörðunarrétt ibúanna. Og fyrr mun tönn tímans mylja í smátt það sem byggt hefur verið, en menn hér syngi þeim tréhestum spiHlingarinnar ' lof og prís, sem auðvaldið hefur spennt fyrir stríðsvagn sinn. gegn alþýðunni udanfarin ár. Og þó Helgi Hannesson hafi máski aðstöðu til þess nú, að bregða fæti fyrir þá er forsmá feril hans og annarra afturhalds þjóna skal hann gera sér þess fulla grein að sú stund varir ekki lengi — því sú óánægju- alda sem óstjórn afturhaldsins hefur myndað síðasliðin ár held- ur áfram að hækka jafnt og þétt og hlýtur senn að brotha. og skola honum og öðrum hjálp arkokkum þess í ómælisdjúp mannlegrar fyrirlitningar. Raufarh. síðasta vetrard. '49. Eíríkur Ágósísfeon. Frét tabréf ir &idavík þegjandi þörfinni, ef tækifæri En fyrir Alþýðusambands %te,í\Kt og mun.að^því^^ yikið sið- kbaningarnar s.l. haust kom ?¦}'¦ i/isi ->;¦ 'i jskýringin á^^vrþessári -einstæðú „ .. &\ Sé.¦fit)é«iiugur;¦ -isðapa..;írreif'-í»vHÉJeán^Öiniu^I^m-Mééð^:b^'-,tóéii»tix": Til staðfestingar þessum orð- rómi barst svo félaginu bréf dags. 17. jan. undirritað af Jóni klofning, þar sem A.S.I. lýsir „ánægju sinni yfir f jögurra ára áætlun þeirri, sem ríkisstjórnin hefur nýlega birt þar sem ráð- gert er að hef ja á næstu þrem- ur árum byggingu áburðarverk- smiðju, sementsverksmiðju o. fl." —Við beygjum eflaust höfuðið samþykkjandi í auomýkt — það skyldi þó ekki hafa verið þessi sama ríkisstjórn sem ráðgerði í áætlun þeirri er hún birti er hún „presenteraði" sig fyrir þjóðinni og kallaði riiál- efnasamnng: „að gæta sjálf- stæðis lands og þjóðar — að vinna bug á dýrtíðinni —: að halda áfíam uppbyggingu • at- vinnulífsins og skapa þjóðinni örugga efnahagsafkoriiu." Jú það var víst sama stjórn- irií—; og hún hefur .'ráðgcrli ffeiira -^ og.hftldivhú»'bara- leitt um mjög litla atvinnu að ræða. Fara menn þá venjulega í burtu að leita sér vinnu þar sem bezt gegnir. 1 þetta sinn munu allmargir hafa fengið jatvinnu á flugvellinum í Kefla- svo að teljandi sé. Hinsvegar [vík. Gera menn sér vonir um brá mjög til hins betra svo jað hafa þar góða sumaratvinnu. Eins og kunnugt er, var mjög óstöðugt tíðarfar í vetur. Gæft- ir voru hér með afbrigðum vondar fj'rst framan af vetri, svo að vertíð hófst raunverulega ekki fyrr en með marzmánuði að allan marz má heita að dag- lega hafi gefið á sjó. Fiski- gengd var þá góð og stundum mjög góð, einkum í net. Eftir að netavertíð lauk, var hér mjög tregur afli, en gæftir góðar, svo að heildarútkoma þessarar vertíðar mun vera sízt lakari en í fyrra. Aflahlutur er að sjálfsögðu mjög misjafn, allt frá ca. kr. 6 þús upp í ca. kr. 15 þús. — Aflahæsti báturinn að þessu sírini var „Hrafn Sveinbjarnarsön" með 960 skip- púrid. 'Skipstaori ^r Sigurður Magnússon Sólhtrimum. — Alls voru geröif-út héðan 11 bátar. I löK'vertfðs'r er hér yfír- Barna- og Unglingaskóla Grindavíkur var slitið 15. þ.m. Barnapróf tóku 12 börn. Hæstu einkunn hlaut Gróa Engilberts- dóttir, 8,1 í meðaleinkunn. 1 unglingaskólanum varð Eiríkur Alexandersson hæstur með 9 í meðaleinkunn. Aðra hæstu einkunn. 8,3 hlaut Rafnar A. Sigurðsson. Báðir þessir drengir hlutu. fyrstu og önnur verðlaun úr „Sæmundarsjóði". Sjóður þessi var stofnaður af dr.. Bjarna heitnum Sæmundssyni, fiskifræðing árið 1935 til minn- ingar um Sæmund heitinn Jóns- son bÓDda að Járngerðarstöðiun, : j..... Tramháld a 7. sfðu-

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.