Þjóðviljinn - 11.08.1949, Side 6

ÞJÖÐYIUDíN
Firaratudag-ur 11. ágúst 1949.
Lie áminnir Vesturveldin
mjrEÐ hjálp SÞ hafa á liðnu
ári fjórðungi mannkyns-
ins ,sem bjó við styrjöld eða
styrjöld vofði yfir, verið búin
friðsamleg skilyrði, segir
Trygve Lie, dðairitari Sþ( í
skýrsiu'sinni um störf alþjóða-
samtakanna á árinu sem lauk
30. júní sl. Öryg'gisráðið kom á
vopnáþléi í Kásmír, en áf
vopnaviðsiciptum þar stafaði sí-
felld styrjaidarhætta íyrir 350
milljónir íbúa Indlánds og
Pakistan. Er nú úndirbúin
þjóðaratkvæðagreiðsla um
framtíð Kasmír undir yfirum-
sjá Sþ. 1 Palestínu var fyrir
milligöngu Sþ. endir bundinn á
styrjöldina milli ísraelsríkis og
Arabaríkjanna og horfur á
endanlegum friðarsamningum
á ráðstefnunni í Lausanne, sem
Sþ. gengust fyrir, hafa vænk-
azt nokkuð upp á síðkastið.
Milli Indónesa og Hollendinga
er nú komið vopnahlé. 1
skýrslu sinni leggur Lie á-
herzlu á þá öru þróun, sem nú
á sér stað i Asíu, þar sem
meira en helmingur manri-
kynsins býr. (,Ef þeim gefst
tími og: efnahagsiegir iriögu-
leikar þeirra ná að njóta sín“,
segir hann, „rriunu Asíuþjóðirn-
ar fá áhrif ,sem betur sam-
svara höfðatölu þeirra, en á-
hrifin, sem þær hafa riú“.
^RANGUR Sþ á síðasta ári
náðist þrátt fyrir ósam-
komulagið milli stórveldanna.
Lie segir, að ldusn Berlínar-
deilúnnar hafi dregið allveru-
legu úr stríðsóttanum í heim-
inum, og bendir á, áð Sþ. áttu
drjúgán þátt í, að utanríki3-
ráðherrafundurinn i Párís vár
haldinn. Bramuglia, forseti ör-
jiggisráðsins ,vann að lausn
Berlínardeilunnar bak við tjöld
in í París. Forseti allsherjar-
þingsins Evatt og Lie sjálfur
skoruðu á stórveldin með skír-
skotun til samkomulags Roose-
veíts, Stalins og Churchills í
Jalta að styðja vi^eitni
Bramuglia. i apríl hófust svo
í salarkynnum Sþ. viðræður
fulltrúa Sovétrilcjanna og
Bandaríkjanna hjá Sþ, Malik
og Jessup, sem leiddu til utan-
ríkisráðherrafundarins. Trygve
Lie bendir á í skýrslu sinni, að
reynslan hefur orðið sú, að
þótt Sþ. hafi ekki framkvæmda
vald( löggæzluliði öryggisráðs-
ins hafi ekki verið komið á
fót, hafi hver deilan eftir aðra
verið Jeyst friðsamlega og
vopnaviðskipti verið stöðvuð,
þar sem til þeirra hafði komið,
með viðræðum, rannsóknum,
málamiðlun, sáttum og gerðar-
dómi, leiðum, sem sáttmáli Sþ
bendir á sem helztu ráðin til
varðveizlu friðar. Lie minnir á,
áð er SÞ voru stofnaðar í San
Francisco, ætluðust stofnend-
urnir aldrei til að SÞ ættu eða
gætu afnumið mismunandi
hagsmuní og viðhorf. Hins veg-
ár vonuðust þeir til að SÞ
gætu haidið deilum bæði stórra
ríkja og smárra innan friðsam-
legra takmarka, og það telur
Lie reynslu síðasta árs hafa
staðfest. Aðalritarinn bendir á,
að í raun og veru er sáttaleið-
in sú' eina, sem SÞ geta farið
til að jafna deilur stórveld-
anna. Álcvæðið um einróma á-
kvarðanir , (neitunarvaldið)
gildir hvað snertir allar „nauð-
ungarráðstafanir" og jafnvel
þótt það ákvæði væri ekki til
„myndi ástandið ekkert breyt-
ast“. ^Nauðungarráðstafanir"
gagnvart stórveldi yrðu ékki
lögreglúaðgerð, þær yrðu ný
heimsstyrjöld. „Ekkert kerfi
eða stefna yrði við lýði á eftir,
því að það yrðu hvorki sigur-
vegarar né sigraðir .... Það
skiptir miklu, að þjóðir heims-
ins horfist í augu við þessar
staðreyndir og geri sér ljóst,
að það er ekki hægt að öðlast
varanlegt öryggi fyrir styrjöld
með fyrirkomulagi, sem útilok-
ar eitt stórvéldanna.... sam-
eiginlegu örýggi er aðeins hægt
að ná með ráðum, sem gera
öllum stórveldum fært að lifa
saman í friði“. Trygve Lie er
auðsjáanlega algerlega andvíg-
ur hinum bandarísku kröfum
um afnám reglunnar um ein-
róma ákvarðanir, og hann hef-
ur Utið dálæti á Atlanzhaís-
bandalagrinu.
jjj^KÝRSLU hans hefur því
ekki verið meira en svo
vel tekið í herbúðum Vestur-
veldanna. Tillögur hans um að
setja ítölsku nýlendurnar fyrr-
verandi allar undir . verndar-
gæzlu SÞ sjálfra rekast á fyr-
irætlanir Breta og Bandaríkja-
manna um að gera þær áð
herstöðvum sinum. Tillaga Lie
um að taka inn’ í SÞ öll þau
14 ríki, sem sótt hafa um upp-
töku en ekki fengið, er sú
sama og fulltrúi Sovétríkjanna
hefur borið fram í öryggisráð-
inu. Áminning Lie til stórveld-
anna, um að leggja sig öll
fram um að ná samkomulagi
um Þýzkaland, Japan og kjarn
orkumálin, kemur við kaunin
á Vesturveldunum, sem gera
allt sem þau geta til að draga
friðarsamningana á langinn.
„Timés" í London kvartar í rit-
stjórnargrein x fyrradag yfir
því, að Lie gagnrýni í skýrslu
sinni Vesturveldin, dragi fjöð-
ur yfir þýðingu kalda stríðsins
og gæti þess ekki, að í deilu-
málunum innan SÞ hafi meiri-
hluti atkvæða verið á bandi
Vesturveldanna. „Times“ gleym
ir að markmið SÞ er ekki að
knýja fram ákvax-ðanir, teknar
með hjálp atkvæðafénaðar, sem
ófyrirleitin stórveldi hafa afl-
að sér með yfirgangi og hót-
unum um viðskiptalegar refsi-
aðgerðir. SÞ eru vettvangur,
þar sem jafnrétthá, fullvalda
ríki eiga að jafna deilur sínar
með gagnkvæmum tilslökunum
en ekki skipa hvert öðru fyrir
verkum. Þessu hafa Vestur-
veldin gleymt og það er von
að þeim sárni áð vera minnt á
það af norska sósíaldemókrat-
anum sem er æðsti starfsmað-
ur alþjóðasamtakanna.
M. T. Ó.
ltFramhaldssaga: HI
HOSSTORMSINS
EFTIR
Mignmi G. Eberhart
Spennandi ÁSTARSAGA.
«1
7. DAGUR.
Jim tók upp ferðatöskuna sína óg léit á Roy.
„Það er bezt ég fari áð koma mér af stað.“
Bros Hermione hafði skyndiléga breytzt í
hörkulega og ófyrirleitna línu; það var alls
ekki bros lengur. „En hvað með peninga? Ó,
ég skil. Roy lét þig hafa þá!“ Hún leit ekki
einu sinni á Roy ,en hann tók upp vasaklútinn
sinn og þurrkaði sér um ennið. Hermione hélt
áfram að dekstra. „Elsku góði Jim minn, ég
hef ekkert á móti því að sjá fyrir þér. Þú get-
ur hjálpað mér við, — við sendiferðir og allt
mögulegt. Þú ert ágætur í bridge. En í alvöru
talað, þú mátt ekki láta eins og dutlungafullur
krakki. Hvað mundi Roy halda um þig ? Hvað
mundi Nonie halda ?’’ í„í
Allt í einu sagði Roy: „Hættu nú, Hermione.“
Og Jim horfði á hana' þéssum stálgráu, ein-
beittu augum og sagði mjög greinilega, hægt og
ákveðið: „Ef ég fer ekki, Hermione, þá endar
það með því að ég drep þig.“
Hermione hló.
að athuga útlitið, kinkaði kolli ánægjulega og
brosth .. ,;i:l ; '
Jim setti vélina í gang og hljóðið frá henni
dró Hermione fram að handriði svalanna. Hún
horfð á. Roy leysti kaðalinn sem báturinn var
bundinn með og fleygði honum í skutinn. Síðan
veifaði hann til þeirra. Mótorskellirnir urðu
reglulegri, Jim sneri stýrinu hægt og að svo búnu
stefndu þau frá Beadon-ey. Hafið var blátt með
gullna slikju í skini sólarinnar. Himinninn var
heiðskír.
Nonie leit snöggvast til baka. Roy var að
ganga upp í áttina til hússins. Hinn granni
líkami Hermione sást fara hratt yfir svalirnar
til móts við hann.
Ofurlítið löður fossaði glitrandi undan bógum
bátsins um leið og hann tók stóra beygju.
„Jæja,“ sagði Jim allt í einu. „Þá kveður mað-
ur Beadon-ey.‘ y
Roy flýtti sér að segja: „Það er bezt þú farir
að komast af stað, Jim, ... .Nonie mín, ertu
viss um að þú getir klárað þetta? Eg gæti'svo
vel farið með honum.“
„Hafðu engar áhyggjur, Roy. Eg þekki á bát-
inn.“ Hvað hún talaði hratt og örugglega eins
og hún hefði búið sig undir það!
Þau flýttu sér yfir svalirnar og niður tröpp-
urnar, Jim með töskuna sína og frakkann ,og
Roý fylgdi þeim. Jim leit ekki um öxl til
Hermione, óg hún stóð kyrr og óhaggpnleg raeð
rautt brosið sem var eins og það hefði verið
málað á andlitið.
Þau gengu hratt niður stíginn og mæltu ekki
orð frá vörum. Rpy fór á undan. Við endann á
stígnum voru tröppur á bólverkinu niður að
litlum lystibáti, sem vaggaði mjúklega á öldun-
um.
„Það er nóg af benzíni á geyminum," sagði
Roy. „Flýtið ykkur nú upp í! Eg skal leysa
bátinn."
Jim lét töskuna og frakkann fallá niður í
bátinn ,sneri sér því næst að Roy og rétti út
höndina. „Þakka þér fyrir, Roy. Þakka þér fvr-
ir allt sem þú hefur gert fyrir mig. Mér þykir
leiðinlegt að þetta þurfti svona að fara.“
„O, sussu, Hermy er nú einu sinni eins og
hún er; það er ekkert við því að gera. En þú
verður að flýta þér til að ná í póstbátinn. Góða
ferð.“
Mennirnir tveir tókust snöggvast í hendur.
Jim fór svo niður í bátinn og rétti upp hend-
urnar til að taka á móti Nonie. Roy hjálpaði
henni líka til að komast niður. Síðan leit hann
skjótlega yfir kyrrt haf og himininn eins og til
Hún leit skjótt til hans. Hinn náföli reiði-
svipur var horfinn af andliti hans, en hann var
þó ekki alveg búinn að ná sér. Rödd hans var
þreytuleg og hrjúf. „Einhverhtíma kemurðu aft-
ur“, sagði hún,
Hann hrisfi höfuðið. „Ekki fyrr en þá eftir
langan tíma. Líklega aldrei.“
„En þú ert eina skyldmenni Hermione. Ef
eitthvað kæmi fyrir hana —Um síðir yrði
hann að koma aftur til að taka við Middle Road.
Hann mundi eiga heima á, eynni, nágranni og
vinur Royals Beadon.
Hann hrsti höfuðið aftur. „Þégar svo verður
kpmið, verður það orðið of seint fyrir mig að
gera sykurræktina að starf mínu og lífi. Nei,
ég hef kvatt Middle Road fyrir fullt og allt.“
„En.það var þe^s vegna sem hún bað þig að
koma! Þetta er ódrengilegt að fara svona með
Þig
• i „O, jæja, það tilheyrir allt fortíðinni .Eg hefði
ekki átt að láta hana ná svona tökum á mér.
Það er auðvitað satt, allt sem hún sagði. Eg
hef enga peninga. Ekki grænan túskilding.
Hermione á það allt, meðan hún er á lífi.“
„Eln þú hefur rétt til —“
„Nei. Raunverulega og samkvæmt öllum lög-
um hef ég engan rétt til neins af fénu. Og hún
gerði miklu meira fyrir mig en henni bar skylda
til. Hún sendi mig í skóla, borgaði allt fyrir mig
þangað til ég fór í sjóherinn. Og þegar ég kom
aftur af sjónum, fékk ég vinnu. Eg er verk-
fræðingur, og sem slíkur fer ég aftur til míns
fyrra starfs, og ég gleðst yfir tækifærinu. Viltu
rétta mér sígarettu, Nonie? Það eru nokkrar í
frakkavasanum mínum.“
Hún reis upp á hnén á leðurpúðann og suddi
sig' með annari hendi við öxl Jims. Báturinn
valt lítið eitt um leið og hann fór inn í öldu.
DAVÍÐ

[..A/j rr I '■ '

;• í
m 'WmMm
■■ cskf-.-.

V , . j?f’:
'.i.«ý